دیمیتری دروغین دوم

دیمیتری دروغین دوم (به روسی: Лжедмитрий II) (مرگ: ۲۱ دسامبر ۱۶۱۰) دومین نفر از میان دیمیتری‌های دروغین بود که از سال ۱۶۰۷ تا اواخر سال ۱۶۱۰ مدعی بود که تزارویچ دیمیتری ایوانوویچ و وارث بر حق تاج‌وتخت روسیه است.

دیمیتری دروغین دوم در اوج نفوذ خود، توانست بخش‌های قابل توجهی از روسیه را فرمانبردار خود کند. با این وجود، او از آن‌رو که برخلاف دیمیتری دروغین یکم نتواست مسکو را فتح و یا تاج‌گذاری کند، در تاریخ‌نگاری روسیه تزار محسوب نمی‌شود. لازم به توجه است که وی اساساً خود را همان دیمیتری دروغین یکم که سال‌ها پیش تزار شده بود معرفی می‌کرد و بنابراین، نیازی هم به تاج‌گذاری دوباره نمی‌دیده است.

از نظر سوابق تاریخی، دومین دیمیتری دروغین نسبت به دیمیتری قبلی، کمتر محل توجه بوده است. در مورد پیشینهٔ حقیقی‌اش، گمان می‌رود که او یا یک کشیش‌زاده یا یک یهودی تغییر دین داده بوده باشد. ظاهراً دیمیتری دروغین دوم نسبت به دوره‌ای که در آن زندگی می‌کرد، تحصیلات بالایی داشت، زبان‌های روسی و لهستانی را به خوبی می‌دانست و تا حدودی در امور مذهبی مطلع بود. او نخستین‌بار حدود سال ۱۶۰۷ در استارودوب ظاهر شد. در آنجا، نخست خود را معرفی نکرد و به دروغ گفت که یک بوبار اهل مسکو از خاندان ناگی (به روسی: Нагие) است؛ ولی پس از آنکه تحت فشار قرار گرفت، به‌طور گسترده اعلام کرد که تزارویچ دیمیتری ایوانوویچ است.

هزاران کازاک، لهستانی و روس ادعایش را باور کردند به او پیوستند. دیمیتری دروغین دوم به سرعت کاراچف، بریانسک و دیگر شهرهای اطراف را تصرف نمود. مدتی بعد، قوای وی توسط لهستانی‌ها تقویت شد. در بهار ۱۶۰۸، دیمیتری مدعی با سپاهش به سمت مسکو پیشروی و در مسیر خود، سپاه سرکوب تزار واسیلی چهارم را در بولخوف تار و مار کرد. وعده‌های آزادی‌بخشانهٔ او مبنی بر «مصادرهٔ کامل املاک بویارها»، رعایا و مردم عادی را نیز به طرفش جذب کرد. برای به چنگ آوردن پایتخت، دیمیتری دروغین دوم سپاه خود را در روستای توشینو واقع در دوازده مایلی مسکو مستقر کرد و آنجا را به یک اردوگاه نظامی تبدیل نمود. او در توشینو قوای قابل توجهی بالغ بر ۷٬۰۰۰ سرباز لهستانی، ۱۰٬۰۰۰ کازاک و ۱۰٬۰۰۰ تن از مردم عادی روسیه را گرد هم آورد. موقعیت وی در آنجا باعث شد تا به توشینْسکی وُر (به روسی: Тушинский вор) به معنی «یاغیِ توشینو» ملقب شود.

در سپتامبر ۱۶۰۸، دیمیتری دروغین دوم مارینا منیشخ را که بیوهٔ تزار دیمیتری سابق بود، نزد خود آورد و مارینا تصدیق کرد که او همان شوهرش دیمیتری دروغین یکم است! سپس مارینا به‌طور غیر علنی با این شیاد جدید ازدواج کرد و پیوند آنها، حمایت اشراف دو خاندان لیتوانیایی منیشخ و ساپیها را برای دیمیتری دروغین دوم به ارمغان آورد؛ تا جایی که شمار قوای او به زودی از ۱۰۰٬۰۰۰ تن فراتر رفت. دیمیتریِ مدعی، فیودور نیکیتیچ رومانوف که یکی از اسیران برجسته‌اش بود را به مقام پاتریارک منصوب کرد و شهرهای یاروسلاول، کوستروما، وولوگدا، کاشین و… را به تمکین از خود واداشت. اما یک سری بداقبالی‌ها در آینده، وی را از پیشرفت بیشتر بازداشت. پس از تهاجم زیگیسموند سوم پادشاه لهستان به اسمولنسک، دیمیتری مدعی (که لهستانی‌ها ترکش کرده بودند) مجبور شد تا با لباس مبدل یک رعیت، از توشینو خارج و به کوستروما برود. در آنجا همسرش مارینا نیز به او پیوست و دیمیتری بار دیگر مانند یک تزارویچ زندگی کرد. دیمیتری دروغین دوم حمله‌ای دیگر، اما ناموفق به مسکو انجام داد و از سوی دیگر با حمایت کازاک‌های دن، کنترل تمام جنوب غربی روسیه را به دست گرفت. او سرانجام در ۱۱ دسامبر [سبک قدیمی: ۲۱ دسامبر] ۱۶۱۰ و درحالی که «نیمه مست» بود، به دست یک تاتار خشمگین که شلاقش زده بود، به قتل رسید.

• دیمیتری‌های دروغین:
  • دیمیتری دروغین یکم
  • دیمیتری دروغین دوم
  • دیمیتری دروغین سوم
  • دیمیتری دروغین چهارم

• This article incorporates text from a publication now in the public domain: Bain, Robert Nisbet (1911). "Demetrius, Pseudo-" [دیمیتری‌های دروغین]. In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (به انگلیسی). Vol. 7 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 984.