دیمیتری دروغین چهارم
دیمیتری دروغین چهارم (به روسی: Лжедмитрий IV) چهارمین و آخرین نفر از میان دیمیتریهای دروغین بود که از اواخر سال ۱۶۱۱ تا اوایل سال ۱۶۱۲ مدعی بود که تزارویچ دیمیتری ایوانوویچ و وارث بر حق تاجوتخت روسیه است.
دیمیتری دروغین چهارم شخصیتی بسیار ناشناخته است. به طوری که برخلاف سه دیمیتری پیشین، حتی تاریخ مرگ او نیز مشخص نیست. برخی از پژوهشگران در درستی برشمردن این دیمیتری دروغین تردید کرده و او را با شخصیتهای شورشی دیگر یکی دانستهاند. دیمیتری دروغین چهارم پس چند ماه بدون هیچ ردی از عرصه سیاسی وقت ناپدید شد.
زندگینامه
اصالت، هویت و تاریخ حیات دیمیتری دروغین چهارم ناشناخته است. او نیز مانند سه شیاد پیشین، ادعا میکرد تزارویچ دیمیتری ایوانوویچ است. او همچنین ادعا میکرد که همان دیمیتری دروغین دوم است که از کالوگا فرار کرده و زنده مانده است. تقریباً هیچ چیز در مورد این شیاد مشخص نیست. به گفتهٔ پژوهشگر روس او.جی. اوسِنکو (О. Г. Усенко)، دیمیتری دروغین چهارم با یک شورشی به نام گوریم (Гурием) یکی دانسته شده است؛ این گوریم هم در رسالهٔ روسی سدهٔ هفدهمیِ مرثیهای بر اسارت و ویرانی نهایی دولت مسکو (به روسی: Плач о пленении и о конечном разорении Московского государства) که به عصر مشکلات اختصاص داده شده و وقایع منطقهٔ ولگا را منعکس میکند، یک شیاد معرفی شده است.
دیمیتری دروغین چهارم در اواخر سال ۱۶۱۱ ظهور کرد؛ یعنی زمانی که ادعای دیمیتری دروغین سوم در شمال غربی روسیه به رسمیت شناخته شد و پسکوف را مقر خود قرار داد. این یکی در آستراخان پدیدار شد و از سوی تمام اهالی منطقهٔ ولگای سفلی به عنوان تزار پذیرفته شد. بنابراین، دو «تزار دیمیتری» بهطور همزمان در روسیه جولان میدادند: دیمیتری دروغین سوم در شمال غربی و دیمیتری دروغین چهارم در جنوب که او را آستْراخانْسکی وُر (به روسی: астраханский вор) به معنی «یاغیِ آستراخان» لقب داده بودند. شایان ذکر است که این «یاغی آستراخان» با کنیاز پیوتر آرسلانوویچ اوروسوف، همان مرد تاتاری که دیمیتری دروغین دوم را در کالوگا کشت، همراه بود. در نتیجه، فرض بر این بود که این شیاد جدید، دستنشانده پیوتر اوروسوف بوده است که خودش از اعلام حضور میترسیده؛ زیرا در آن منطقه شمار زیادی از هوادارن سرسخت دیمیتری دروغین دوم، یعنی کازاکها ساکن بودهاند.
مشخص نیست که آیا دیمیتری دروغین چهارم در عمل قصد فتح پایتخت را داشته است یا خیر، اما احتمالاً شورشیِ موفق بوده است؛ زیرا در نامههایی که سیمیبویارشچینا (هفت بویار حاکم) در اوایل سال ۱۶۱۲ به دو شهر مختلف فرستادند، به او اشاره شده:
«... و یک یاغی دیگر، او هم به نام دیمیتری، در آستراخان نزد کنیاز پیوتر اوروسوف ظاهر شده؛ همانی که کنیاز کالوگا (دیمیتری درغین دوم) را کشته بود. با وجود چنین یاغیانی که حاکم شدهاند، آیا دولت مسکو قوی خواهد ماند؟ آیا خون مسیحیان ریخته خواهد شد؟ و آیا دولت مسکو در آینده از ویرانی رهایی خواهد یافت؟»
این نشان میدهد که دیمیتری دروغین چهارم برای دولت روسیه اسباب زحمت شده بوده. با این حال، تقریباً در همان زمان، «یاغیِ آستراخان» بدون برجای گذاشتن هیچ ردی از عرصهٔ سیاسی وقت ناپدید شد و تا امروز هیچ چیز در مورد سرنوشت او مشخص نیست.
جستارهای وابسته
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Лжедмитрий IV». در دانشنامهٔ ویکیپدیای روسی، بازبینیشده در ۲۳ آبان ۱۴۰۴.