مارینا منیشخ
| ماریا منیشخ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| تزاریتسا | |||||
![]() یک پرترهٔ سده نوزدهمی از مارینا منیشخ براساس نمونه سال ۱۶۰۹ میلادی | |||||
| تزاریتسا روسیه تزاری | |||||
| سلطنت | ۱۸ مه [سبک قدیمی: ۸ مه] ۱۶۰۶ – ۲۷ مه [سبک قدیمی: ۱۷ مه] ۱۶۰۶ | ||||
| تاجگذاری | ۱۸ مه [سبک قدیمی: ۸ مه] ۱۶۰۶ | ||||
| پیشین | ماریا اسکوراتوفا-بلسکایا | ||||
| جانشین | ماریا بوریسوونا-روستوفسکایا | ||||
| زاده | حدود ۱۵۸۸ سامبور، مشترکالمنافع لهستان-لیتوانی | ||||
| درگذشته | ۳ ژانویه [سبک قدیمی: ۲۴ دسامبر ۱۶۱۴] ۱۶۱۵ (۲۵ یا ۲۶ سالگی) کولومنا، روسیه تزاری | ||||
| همسر(ان) | دیمیتری دروغین یکم (۱۸ – ۲۷ مه ۱۶۰۶) دیمیتری دروغین دوم (۱۶۰۸–۱۶۱۰) | ||||
| فرزند(ان) | ایوان دیمیتریِویچ | ||||
| |||||
| دودمان | منیشخ | ||||
| پدر | یِژْری مِنیشِخ | ||||
| مادر | یادْویگا تارلووْنا | ||||
مارینا مِنیشِخ (به لهستانی: Maryna Mniszech) (حدود ۱۵۸۸ – ۳ ژانویه ۱۶۱۵) یا با خوانش نامش در روسی مارینا مِنیشِک (به روسی: Мари́на Мни́шек)، اشرافزادهٔ لهستانی و تزاریتسا روسیه تزاری از ۱۸ تا ۲۷ مه ۱۶۰۶ به عنوان همسر دیمیتری دروغین یکم بود. مارینا پس از مرگ همسرش، دوباره با یک شیاد دیگر موسوم به دیمیتری دروغین دوم که او نیز مدعی تاجوتخت روسیه بود، ازدواج کرد. مارینا از همسر دومش پسری به نام ایوان به دنیا آورد و تا چند سال بدون موفقیت برای به تخت نشاندن او تلاش کرد.
زندگینامه
مارینا منیشخ دختر یِژْری مِنیشِخ یک اشرافزاده لهستانی بود که در مبارزهاش علیه تزار بوریس گودونوف (سلطنت: ۱۵۹۸–۱۶۰۵) از مردی که ادعا میکرد تزارویچ دیمیتری ایوانوویچ است، حمایت کرد. مارینا که زنی باهوش و جاهطلب بود، در سال ۱۶۰۴ با دیمیتری دروغین یکم، مدعی تاجوتخت روسیه ملاقات کرد و آنها توافق کردند که پس از تزار شدن دیمیتری با هم ازدواج کنند. دیمیتری دروغین پس از حمله به روسیه و سرنگونی دولت گودونوفها، سرانجام از کلیسای ارتدکسی روسیه اجازه ازدواج با ماریا منیشخ کاتولیک مذهب را گرفت.[۱]
در ماه مه ۱۶۰۶، مارینا با یک ورود باشکوه به مسکو آمد و با تزار دیمیتری در مراسمی باشکوهتر ازدواج کرد. در ۱۷ مه، تزار دیمیتری به قتل رسید و تزاریتسا مارینا و پدرش به اسارت افتاده و به مدت دو سال زندانی شدند. تزار واسیلی چهارم (سلطنت: ۱۶۰۶–۱۶۱۰) آن دو را در سال ۱۶۰۸ آزاد کرد؛ به این شرط که مستقیماً به لهستان-لیتوانی برگردند و به دیمیتری دروغین دوم، یک شیاد دیگر که او نیز خود را تزار دیمیتری ایوانوویچ مینامید و در آن زمان جنگ داخلی سختی را علیه واسیلی چهارم به راه انداخته بود، نپیوندند.[۱]
مارینا و پدرش پس از آزادی چنین نکردند و در سپتامبر همان سال، به اردوگاه توشینو که مقر دیمیتری دروغین دوم بود رفتند. مارینا آن شیاد را به عنوان اینکه همان شوهر سابقش است، به رسمیت شناخت و با این کار، حتی بر اعتبار او افزود. مارینا که حال با دیمیتری دروغین دوم ازدواج کرده بود، از او پسری به نام ایوان دیمیتریِویچ به دنیا آورد. هنگامی که دومین شوهر مارینا نیز در سال ۱۶۱۰ به قتل رسید، او اینبار با حمایت ایوان میخائیلوویچ زاروتْسکی که فرمانده سپاهیان کازاک بود، به نمایندگی از پسرش که وارث فرضی تزار دیمیتری تلقی میشد، به مبارزه برای تصاحب تاجوتخت روسیه ادامه داد.[۱]

با وجود سالها دسیسه، آنها موفقیتی به دست نیاوردند و تا آستاراخان مجبور به عقبنشینی شده بودند. مارینا و معشوقش ایوان، تا زمان برگزیدن میخائیل رومانوف به مقام تزار در سال ۱۶۱۳، مقاومت کردند. آنها توسط اهالی آستاراخان که نمیخواستند دشمنان دولت را کنار خود نگهدارند، از آنجا اخراج شدند. سپس در دامنه کوههای اورال تحت تعقیب قرار گرفتند. سرانجام مارینا منیشخ، پسرش ایوان دیمیتریویچ سه ساله و ایوان میخائیلوویچ زاروتْسکی در سال ۱۶۱۴، توسط مأموران دولت دستگیر، به پایتخت استرداد و در آنجا به دار شدند.[۱] بنا روایات دیگر، او را غرق کردند یا آنطور که پذیرفتهشدهتر است، مارینا فقط زندانی گشت و چند ماه بعد در کولومنا دقمرگ شد.
منابع
- 1 2 3 4 DUNNING, CHESTER (2004). "Mniszech, Marina" [منیشخ، مارینا]. In James R. Millar (ed.). Encyclopedia of Russian History (به انگلیسی) (Online: May 21, 2018 ed.). encyclopedia.com. Retrieved 2025-04-20.
برای مطالعه بیشتر
- Koerper, Phillip E. "Mniszek, Marina (C. 1588–1614)" [منیشخ، ماریا (زندگی: ۱۵۸۸–۱۶۱۴)]. In James R. Millar (ed.). Women in World History: A Biographical Encyclopedia (به انگلیسی). encyclopedia.com. Retrieved 2025-04-20.
- Perrie, Maureen (2010). "Mikhail Fedorovich, and: Marina Mnishek, and: Vasilii Shuiskii (review)". Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History (به انگلیسی). 11 (2): 411–422. doi:10.1353/kri.0.0154. ISSN 1538-5000.
- Perrie, Maureen (2022). "The Tsar's Happy Occasion: Ritual and Dynasty in the Weddings of Russia's Rulers, 1495–1745 by Russell E. Martin (review)". Slavonic and East European Review (به انگلیسی). 100 (2): 378 & 379. doi:10.1353/see.2022.0028. ISSN 2222-4327.
پیوند به بیرون
- ماریا منیشخ: «جادوگری» که به سرنوشتی هولناک دچار شد–The Royal Women (به انگلیسی)
مارینا منیشخ خاندان منیشخ زادهٔ: ۱۵۸۸ درگذشتهٔ: ۳ ژانویه ۱۶۱۵ | ||
| خانواده سلطنتی روسیه | ||
|---|---|---|
| پیشین: ماریا اسکوراتوفا-بلسکایا |
تزاریتسا روسیه تزاری ۱۸ – ۲۷ مه ۱۶۰۶ |
پسین: ماریا بوریسوونا-روستوفسکایا |
