یهودا هناسی

نمایی از آرامگاه و سنگ‌مزار یهودا هاناسی - ۲۰۰۸

یهودا هاناسی (عبری: יהודה הנשיא‌) از رهبران اصلی جامعه یهود و از بزرگ‌ترین تنائیم بود؛ او بدین سبب که رئیس سنهدرین بود با عنوان ناسی شناخته می‌شد که معنای شاهزاده را نیز دارد. او در بین یهودیان، همچنین با نام، ربینو هاقدوش (عبری: רבינו הקדוש یا استاد مقدس ما) شناخته می‌شد. بر اساس میشنا، در همان روزی به‌دنیا آمد که ربی عقیوا درگذشت. علت عمدهٔ شهرت او، تدوین و نگارش کتاب میشنا است. نگارش این کتاب با همکاری عدهٔ زیادی از ربی‌های یهودی در مورد قانون شفاهی یهود تدوین شد. یهودا هاناسی: او از حدود سال ۱۳۵ تا ۲۱۷ میلادی زندگی کرد. او یکی از رهبران اصلی جامعه یهودی در یهودای تحت اشغال روم پس از شورش بارکوخبا بود.

عنوان های او

عنوان نَسی برای روسای سنهدرین استفاده می‌شد.[۱] او اولین نَسی بود که این عنوان به طور دائم به نامش افزوده شد؛ در ادبیات سنتی معمولاً به او "ربی یهودا هاناسی" گفته می‌شود. با این حال، اغلب (و همیشه در میشنا) او صرفاً ربی "معلم من" (רבי)، استاد بی‌نظیر، نامیده می‌شود. گاهی اوقات نیز به او رَبֵּנוּ "استاد ما" گفته می‌شود.[۲] همچنین به دلیل دیانت عمیقش، به او "רבנו הקדוש" (رَبֵּנוּ הַקָּדוֹשׁ) "استاد مقدس ما" نیز اطلاق می‌شود.[۳][۴][۵]

زندگی نامه

نوجوانی

ییهودا در سال ۱۳۵ میلادی در استان جدید تأسیس شده روم به نام سوریه فلسطین به دنیا آمد و پسر شمعون بن گملییِل دوم بود. طبق تلمود، او از نسل داوود بود.[۶][۷][۸] گفته می‌شود که او در همان روزی به دنیا آمد که ربی آکیوا به عنوان یک شهید جان باخت.[۹] تلمود پیشنهاد می‌کند که این امر نتیجه تقدیر الهی بود: خداوند رهبر دیگری از مقام بلندمرتبه برای مردم یهود فراهم کرد تا جایگزین آکیوا شود. محل تولد او مشخص نیست.

جلیل باستان.

یهودا جوانی خود را در شهر عوشا در جلیل سفلا سپری کرد. پدرش احتمالاً همان آموزشی را که خود دریافت کرده بود، به او نیز داده بود، از جمله زبان یونانی کوینه.[۱۰] این آگاهی از زبان یونانی به او این امکان را داد که واسطه‌ای بین یهودیان و مقامات روم باشد. او زبان یونانی را بر زبان آرامی فلسطینی یهودی ترجیح می‌داد.[۱۱] در خانه یهوذا، فقط زبان عبری صحبت می‌شد و خدمتکاران خانه به خاطر استفاده از اصطلاحات عبری پیچیده شناخته می‌شدند.[۱۲]

میقوا در عوشا.

یهودا خود را به مطالعه شریعت شفاهی و کتبی اختصاص داد. او زیر نظر برخی از برجسته‌ترین شاگردان آکیوا تحصیل کرد. به عنوان شاگرد آن‌ها و از طریق گفتگو با دیگر مردان برجسته‌ای که در اطراف پدرش جمع می‌شدند، او پایه‌گذاری قوی‌ای برای کار علمی‌اش در طول زندگی‌اش ایجاد کرد: ویرایش میشنا.

اساتید او

معلم یهودا در عوشا، یهودا بن ایلا بود که به طور رسمی در خانه پاتریارک به عنوان قاضی در مسائل دینی و حقوقی مشغول به کار بود.[۱۳] در سال‌های بعد، یهودا توصیف کرد که چگونه در دوران کودکی خود، کتاب استر را در عوشا در حضور یهودا بن ایلا خوانده است.[۱۴]

یهودا احترام ویژه‌ای برای یوسف بن حلفتا، شاگرد آکیوا که نزدیک‌ترین روابط را با شمعون بن گملییِل داشت، قائل بود. زمانی که در سال‌های بعد یهودا به نظرات یوسف اعتراض می‌کرد، می‌گفت: "ما بیچارگان به حمله به یوسف می‌پردازیم، اگرچه زمان ما با او مانند دنیوی و مقدس است!"[۱۵] یهودا در مناخوت ۱۴الف یک هلاخا از یوسف نقل می‌کند.

یهودا در تقوعه زیر نظر شمعون بار یوحای تحصیل کرد,[۱۶] محلی که برخی آن را با مرون شناسایی کرده‌اند.[۱۷] او همچنین با العازار بن شموآ تحصیل کرد.[۱۸] یهودا با ربی مئیر تحصیل نکرد، به احتمال زیاد به دلیل اختلافات که مئیر را از خانه پاتریارک دور ساخت. با این حال، او خود را خوشبخت می‌دانست که حتی از پشت سر مئیر را دیده است.[۱۹]

یکی دیگر از معلمان یهودا ناتان بابلی بود که او نیز در درگیری میان مئیر و پاتریارک نقش داشت؛ یهودا اعتراف کرد که یک بار در دوره شور و شوق جوانی، نتواسته است ناتان را به درستی احترام کند.[۲۰] در سنت هلاخیک و اگادیک، نظر یهودا اغلب مخالف نظر ناتان است.

در سنت یروشلمی، یهودا بن کرشای (متخصص هلاخا که به عنوان دستیار شمعون بن گملییِل ذکر شده است[۲۱]) به عنوان معلم واقعی یهودا معرفی می‌شود.[۲۲] یعقوب بن حنینا (ممکن است همان ربی یعقوب باشد که پدرش ذکر نشده و به نام او یهودا جملات هلاخیک نقل می‌کند)[۲۳] نیز به عنوان یکی از معلمان یهودا ذکر شده است و گفته می‌شود که از او خواسته بود جملات هلاخیک را تکرار کند.[۲۴]

یهودا همچنین از پدرش (شمعون بن گملییِل) تعلیم گرفته بود؛[۲۵] زمانی که هر دو در مسئله‌ای هلاخیک اختلاف نظر داشتند، پدر معمولاً سخت‌گیرتر بود.[۲۶] خود یهودا می‌گوید: "نظر من به نظر خودم صحیح‌تر از نظر پدرم به نظر می‌رسد"; و سپس دلایل خود را می‌آورد.[۲۷] تواضع یکی از ویژگی‌های یهودا بود و او به شدت در پدرش به آن ارادت می‌ورزید، کسی که برتری شمعون بار یوحای را به طور علنی به رسمیت می‌شناخت، بدین ترتیب همان تواضع را مانند بنی بتیرا زمانی که به هلیل راه دادند و همانطور که یوناتان داوطلبانه اولویت را به دوست خود داوود داد، نشان می‌داد.[۲۸]

رهبری

هیچ اطلاعاتی در مورد زمانیکه یهودا جانشین پدرش به عنوان رهبر یهودیان باقی‌مانده در سرزمین اسرائیل شد، وجود ندارد. طبق روایت راشی، پدر یهودا، شمعون، پیش از انتقال سنهدرین به شفارعام (که اکنون شفا عمرو نام دارد)، به عنوان نَسی یا رئیس سنهدرین در عوشا خدمت کرده بود.[۲۹] طبق یک سنت،[۳۰] کشور در زمان مرگ شمعون بن گملییِل تنها به دلیل بلایای حشره‌ای از جمله طاعون ملخ‌ها و مشکلات دیگر دچار بحران بود.

سنهدرین از شفارعام به بیت شعریم (که اکنون بخشی از مقبره بیت شعریم است) منتقل شد، جایی که سنهدرین تحت رهبری یهودا قرار گرفت.[۲۹] او مدت طولانی در اینجا خدمت کرد. در نهایت، یهودا با دادگاه از بیت شعریم به سفوریس منتقل شد،[۳۱] جایی که او حداقل 17 سال از عمر خود را در آنجا سپری کرد. یهودا سفوریس را عمدتاً به دلیل شرایط نامساعد سلامتی خود انتخاب کرد، زیرا هوای خالص و ارتفاع زیاد آن به بهبود وضعیت سلامتی او کمک می‌کرد.[۳۲] با این حال، یادبود یهودا به عنوان یک رهبر عمدتاً با بیت شعریم مرتبط است: "حکماء آموختند: آیه می‌گوید: «عدالت، عدالت را دنبال کن.» این می‌آموزد که باید به دنبال حکمایی رفت که در آکادمی‌ها هستند. مثلاً [...] بعد از ربی یهودا هاناسی به بیت شعریم[.]"[۳۳]

سفوریس.

در میان معاصران یهودا در سال‌های اولیه فعالیتش، افرادی چون العازار بن شمعون، اسماعیل بن یوسف، یوسف بن یهوذا و شمعون بن العازار بودند. معاصران و شاگردان معروف‌تر او شامل شمعون بن منسی، پینحاس بن یایر، العازار ها-کپر، پسرش بار کپر، حیّا بزرگ، شمعون بن حلفتا و لوی بن سیسی بودند. در میان شاگردان او که به عنوان اولین نسل از آمورائیم پس از مرگ او تدریس کردند، می‌توان به حنینا بار حاما و هوشعیا ربّا در سرزمین اسرائیل[۳۴] و ابّا اریکا و ساموئل از نهرده در بابل (منطقه پایین میان‌رودان) اشاره کرد.

فقط سوابق پراکنده‌ای از فعالیت‌های رسمی یهودا وجود دارد. این موارد شامل: تجلیل از شاگردان او؛[۳۵] توصیه شاگردان برای مناصب اجتماعی؛[۳۶] دستورات مربوط به اعلام ماه نو؛[۳۷] بهبود قوانین مربوط به سال شمیتا؛[۳۸] و دستورات مربوط به ده درصد در نواحی مرزی سرزمین اسرائیل است.[۳۹][۴۰] او مجبور شد از این دستورات دفاع کند زیرا اعضای خانواده پاتریارک در مقابل آن ایستادگی کردند.[۴۰] بهبودهایی که او برای روز تیشا بآو در نظر داشت، توسط کالج علمی مانع شد.[۴۱] بسیاری از تصمیمات دینی و حقوقی که توسط یهودا به همراه دادگاهش، کالج علما، اتخاذ شد، ثبت شده است.[۴۲]

طبق تلمود،[۴۳] ربی یهوذا هاناسی بسیار ثروتمند بود و در روم احترام زیادی داشت. او دوستی نزدیکی با "آنتونیوس" داشت، که احتمالاً امپراتور آنتونیوس پیوس بود،[۴۴] اگرچه به احتمال زیاد دوستی مشهور او با یکی از امپراتوران مارکوس آئورلیوس آنتونیوس[۴۵][۴۶] یا آنتونیوس که به نام کاراکالا نیز شناخته می‌شود، بود و او در مسائل دنیوی و روحانی مختلف با یهودا مشورت می‌کرد.[۴۷][۴۸] منابع یهودی از بحث‌های مختلف میان یهودا و آنتونیوس سخن می‌گویند. این موارد شامل مثل بینای نابینا و لنگ (که قضاوت بدن و روح پس از مرگ را توضیح می‌دهد)،[۴۹] و بحثی درباره میل به گناه است.[۵۰]

اقتدار دفتر یهودا با ثروتش تقویت شده بود، که در سنت‌های مختلف ذکر شده است. در بابل، گفته شد که حتی مربی اسب‌های او ثروتمندتر از شاه شاپور بود.[۵۱] خانه او به خانه امپراتور تشبیه شده بود.[۵۲] شمعون بن منسیه یهودا را ستایش کرد و گفت که او و پسرانش زیبایی، قدرت، ثروت، حکمت، سن، افتخار و برکات فرزندان را در خود جمع کرده‌اند.[۵۳] در دوران قحطی، یهودا انبارهای غلات خود را باز کرد و گندم را میان نیازمندان توزیع کرد.[۵۴] اما از لذت‌های ناشی از ثروت خود پرهیز می‌کرد و می‌گفت: "هر کس لذت‌های این دنیا را برمی‌گزیند، از لذت‌های دنیای آخرت محروم خواهد شد؛ هر کس از اولی چشم پوشد، دومی را خواهد یافت".[۵۵]

منابع

  1. Mishna Chagiga 2:2
  2. Yevamot 45a; Menachot 32b; compare Abbahu's sentence, Yerushalmi Sanhedrin 30a
  3. Pesachim 37b; Shabbat 156a; Frankel ("Darke ha-Mishnah," p. 191) considers this as a later gloss, but Jewish Encyclopedia disagrees
  4. Shabbat 118b; Yerushalmi Megillah 74a; Sanhedrin 29c
  5. Mordechai Katz (2000). Understanding Judaism: a basic guide to Jewish faith, history, and practice. Mesorah Publications. p. 362. ISBN 1-57819-517-9.
  6. Avi-Yonah, M. (1976). The Jews of Palestine. English translation. New York: Schocken. p. 58. ISBN 0-8052-3580-9.
  7. Urbach, Ephraim E. (1979). The Sages. English translation. Jerusalem: Magnes Press. p. 599. ISBN 965-223-319-6.
  8. Genesis Rabbah 98:8; Shabbat 56a; Ketuvot 62b; see discussion in Shevet uMechokek MiBeit Yehudah
  9. Midrash Genesis Rabbah 53; Midrash Ecclesiastes Rabbah 1:10; Kiddushin 72b
  10. Sotah 49b
  11. https://en.wikipedia.org/wiki/Sotah_(Talmud)
  12. Megillah 18a; Rosh Hashana 26b; Nazir 3a; Eruvin 53a
  13. Menachot 104a; Shevuot 13a
  14. Megillah 20a; Tosefta Megillah 2:8
  15. Yerushalmi Gittin 48b
  16. "when we studied the Torah with Shimon bar Yochai at Tekoa'"; Tosefta Eruvin 8:6; Shabbat 147b; compare Yerushalmi Shabbat 12c
  17. See Bacher, l.c. ii. 76
  18. Eruvin 53a; Yevamot 84a; compare Menachot 18a
  19. Eruvin 13b; Yerushalmi Beitzah 63a, where an anachronistic anecdote is connected with this saying of Judah's
  20. Bava Batra 131a; in different version Yerushalmi Ketuvot 29a; Bava Batra 16a
  21. Horayot 13b
  22. Yerushalmi Shabbat 12c; Yerushalmi Pesachim 37b
  23. Gittin 14b; compare Tosefta Avodah Zarah 5:4
  24. Deuteronomy 306https://en.wikipedia.org/wiki/Sifre
  25. Bava Metziah 85b
  26. See Frankel, l.c. p. 184
  27. Eruvin 32a
  28. Bava Metziah 84b, 85a
  29. 1 2 Babylonian Talmud, Rosh Hashana 31b, Rashi s.v. ומיבנא לאושא
  30. Mishnah Soṭah, end
  31. Giat, Paltiel (2003). A Word in Stone: Zippori in the Sages Literature (Milah be-even: Zippori basifrut chazal) (in Hebrew). Jerusalem: Israel Nature & National Parks Authority, and The Department for Torah Culture in the Ministry of Education. p. 48.
  32. Jerusalem Talmud, Kilaim 32b; Genesis Rabbah 96; Ketubot 103b
  33. https://www.sefaria.org/Sanhedrin.32b.10?lang=biThe Sages taught: The verse states: "Justice, justice, shall you follow." This teaches that one should follow the Sages to the academy where they are found. For example, follow after Rabbi Eliezer to Lod, after Rabban Yoḥanan ben Zakkai to Beror Ḥayil, after Rabbi Yehoshua to Peki'in, after Rabban Gamliel to Yavne, after Rabbi Akiva to Bnei Brak, after Rabbi Matya to Rome [Romi], after Rabbi Ḥananya ben Teradyon to Sikhnei, after Rabbi Yosei to Tzippori, after Rabbi Yehuda ben Beteira to Netzivin, after Rabbi Yehoshua to the exile [gola], i.e., Babylonia, after Rabbi Yehuda HaNasi to Beit She'arim, and after the Sages in the time of the Temple to the Chamber of Hewn Stone.
  34. Giat, Paltiel (2003). A Word in Stone: Zippori in the Sages Literature (Milah be-even: Zippori basifrut chazal) (in Hebrew). Jerusalem: Israel Nature & National Parks Authority, and The Department for Torah Culture in the Ministry of Education. p. 57.
  35. Sanhedrin 5a,b
  36. Yevamot 105a; Yerushalmi Yevamot 13a
  37. Yerushalmi Rosh Hashana 58a
  38. Shevuot 6:4; Yerushalmi Shevuot 37a; compare Hullin 7a,b
  39. Yerushalmi Demai 22c
  40. 1 2 Hullin 6b
  41. Megillah 5b; Yerushalmi Megillah 70c
  42. Gittin 5:6; Ohalot 18:9; Tosefta Shabbat 4:16; see also Yevamot 79b, above; Kiddushin 71a
  43. Babylonian Talmud (Avodah Zarah 10a-b)
  44. A. Mischcon, Avodah Zara, p.10a Soncino, 1988. Mischcon cites various sources, "SJ Rappaport... is of the opinion that our Antoninus is Antoninus Pius." Other opinions cited suggest "Antoninus" was Caracalla, Lucius Verus or Alexander Severus.
  45. 'Codex Judaica' Kantor, second edition, NY 2006, page 146
  46. https://en.wikipedia.org/wiki/Solomon_Judah_Loeb_Rapoport
  47. Modern scholarship has difficulty fitting these accounts into the historical framework of the period of the Antonines, especially since Rabbi Judah the Prince thrived mainly at the end of the second century CE. Epiphanius of Salamis, in his treatise On Weights and Measures, mentions a fifth line of Caesar after Antoninus Pius, one named Antoninus who is also called Caracalla, the son of Septimius Severus, who was also contemporary with Judah the Prince, and whom the historian Heinrich Graetz believes may refer to the Roman Emperor who befriended Rabbi Judah the Prince. Antoninus the son of Severus (Hebrew: אנטונינוס בן אסוירוס) is mentioned in the Babylonian Talmud, Avodah Zarah 10b and in the Alphabet of Rabbi Akiva (MS. version aleph).
  48. https://en.wikipedia.org/wiki/Megillah_(Talmud)
  49. Mekhilta Beshallah Shirah 2; Sanhedrin 91a,b; see a similar parable by him in Ecclesiastes Rabbah 5:10
  50. Genesis Rabbah 34; Sanhedrin 91b
  51. https://www.sefaria.org/Bava_Metzia.85a.4?lang=bi&with=all&lang2=en
  52. https://www.sefaria.org.il/Berakhot.43a.15?lang=bi&with=all&lang2=en
  53. https://www.sefaria.org.il/Tosefta_Sanhedrin.11.4?lang=bi&with=all&lang2=en
  54. Bava Batra 8a
  55. "Avot de-Rabbi Natan". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-01-05.