کرار (پهپاد)

کرار
پهپاد کرار در رزمایش مشترک پهپادی ارتش جمهوری اسلامی ایران
کاربری پهپاد
کشور سازنده پرچم ایران ایران
تولیدکننده شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (HESA)
معرفی ۲۰۱۰
وضعیت در حال تولید
کاربر اصلی ایران ایران
نیروی پدافند هوایی ارتش
نیروی دریایی ارتش
نیروی زمینی ارتش
حزب‌الله لبنان حزب‌الله لبنان

روسیه روسیه

ساخته‌شده ۲۰۱۰
توسعه‌یافته از بیچ‌کرفت ام‌کیوام-۱۰۷ استریکر

پهپاد کرار یک پهپاد چندمنظوره با موتور توربوجت است که در خدمت بسیاری از یگان‌ها و رده‌های نظامی ارتش و سپاه از جمله نیروی هوایی، نیروی دریایی، نیروی پدافند هوایی و نیروی هوافضای سپاه قرار دارد. کرار اولین تجربهٔ ایران در ساخت پهپاد با پیشرانهٔ جت و همچنین اولین پهپاد رزمی ایران با قابلیت حمل سلاح است. این پهپاد در ۳۱ مرداد ۱۳۸۹ توسط محمود احمدی‌نژاد رونمایی شد.[۱][۲]

کرار بر اساس پهپاد هدف آمریکایی ام‌کیوام-۱۰۷ که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ توسط ایران خریداری شده بود ساخته شده‌است و اکنون در نقش‌های مختلفی مانند حمل انواع موشک کروز و بمب، پهپاد انتحاری، رهگیر هوایی و پهپاد هدف به کار گرفته می‌شود.[۳][۴][۵]

در تاریخ ۶ خرداد ۱۴۰۲ دریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از نسخهٔ جدید پهپاد کرار ویژهٔ ضد زیردریایی دارای برد بسیار بلند بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر و با قابلیت حمل اژدر مارک ۴۶ خبرداد.[۶][۷]

مدل پهپاد

کرار یک پهپاد هدف جت‌پیمای ایرانی است که از سال ۲۰۱۰ توسط شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) ساخته می‌شود. کرار بر پایهٔ پهپاد هدف آمریکایی بیچ‌کرافت ام‌کیو-۱۰۷ استریکر که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی طراحی شده بود ساخته شده و احتمالاً عناصری از پهپاد اسکوا محصول دینل داینامیکس آفریقای جنوبی را نیز در بر دارد. علاوه بر این، برای حمل جنگ‌افزارها نقاط اتصال تسلیحاتی به آن افزوده شده است. توسعهٔ کرار در دورهٔ ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد انجام گرفت.[۸]

به‌عنوان یک پهپاد هدف، کرار برای آموزش نیروهای پدافند هوایی با شبیه‌سازی یک هدف پروازی به‌کار می‌رود. این پهپاد به‌طور منظم در رزمایش‌های پدافند هوایی ایران مشاهده شده و باور بر این است که جایگزین پهپادهای هدف ام‌کیو-۱۰۷ آمریکایی ساخت قدیم ایران شده باشد.[۹] پهپادهای جت کرار اخیراً به موشک شهاب ثاقب و موشک حرارت‌یاب مجید با برد ۸ کیلومتر مجهز شده‌اند تا اهداف هوایی را مورد اصابت قرار دهند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

طراحی

یک کرار در رنگ نارنجی روشن سنتی پهپادهای هدف در حال پرتاب با کمک موشک (RATO)

کرار دارای بال دلتا کوچک با نوک کوتاه است که در بخش پایینی بدنهٔ استوانه‌ای با دماغهٔ کند نصب شده‌است. این پهپاد یک ورودی هوای پشتی برای موتور دارد و به دو سکان انتهایی به‌شکل سرنیزه‌ای مجهز است که در ارتفاع بالایی بدنه قرار گرفته‌اند.[۱۶]

یک کرار با بمب Mk 82 نصب‌شده بر روی نقطهٔ اتصال خط مرکزی بدنه.

کرار برای برخاست از سیستم کمک‌پرتاب موشکی (JATO/RATO) استفاده می‌کند و بازیابی آن با چتر نجات انجام می‌شود.[۱۶] همچنین گفته شده‌است که قابلیت پرتاب از هواپیما را نیز دارد.[۱۶] مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند که این هواپیما دارای قابلیت‌های نظارتی است، اما کرار فاقد حسگرهای الکترواپتیکی/حرارتی (EO/IR) قابل مشاهده است.[۱۶] باور بر این است که کرار دارای سامانهٔ خلبان خودکار با INS و/یا GPS است و احتمالاً توانایی پرواز در پی زمین (terrain following) را نیز دارد. کرار قادر به پرواز در ارتفاع‌های بالا و پایین[۱۷] و همچنین پرواز روز و شب است.[۱۸] این پهپاد می‌تواند یک مسیر پروازی از پیش‌برنامه‌ریزی‌شده را دنبال کند که در طول پرواز نیز امکان به‌روزرسانی دارد.[۱۸]

کرار می‌تواند یک بمب عمومی ۵۰۰ پوندی Mk 82 با هدایت دقیق ادعایی را بر روی نقطهٔ اتصال خط مرکزی بدنه حمل کند. همچنین این پهپاد توانایی حمل دو موشک ضدکشتی نصر-۱[الف]، دو موشک ضدکشتی کوثر یا دو بمب عمومی ۲۵۰ پوندی Mk 81 را در نقاط اتصال زیر بال‌ها داشته باشد، یا (از سال ۲۰۱۹) یک بمب گلاید هدایت‌شوندهٔ ماهواره‌ای بالابان را حمل کند.[۱۶][۲۰][۲۱] باور بر این است که حمل تسلیحات برد عملیاتی کرار را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.[۱۷]

کارشناسان نظامی به‌سرعت یادآور شدند که کرار شباهت آشکاری به پهپاد هدف آمریکایی بیچ‌کرافت ام‌کیو-۱۰۷ استریکر دارد که در دههٔ ۱۹۷۰ طراحی شد و پیش از انقلاب ایران به این کشور صادر گردید. بااین‌حال، طبق گزارشی از دینل داینامیکس، کرار یک کپی کامل از MQM-107 استریکر نیست، زیرا برخی عناصر طراحی از پهپاد اسکوا نیز اقتباس شده‌است.[۲۲] گزارش شده‌است که داده‌های فنی اسکوا توسط یکی از مشتریان صادراتی آن به ایران فروخته شد.[۱۶] در مجموع، کرار نسخهٔ کاملاً مشابهی از MQM-107 نیست و تغییرات طراحی متعددی در آن اعمال شده‌است.[۱۷]

وزیر دفاع ایران علی شمخانی در حال بازدید از یک ماکت نمونهٔ کرار در حدود سال ۲۰۰۴

نسخه‌ها

پهپاد کرار دارای نسخه‌های رزمی متعددی است:

مشخصات

  • طول: ۳.۷۵ متر
  • وزن: ۵۰۰ کیلوگرم
  • وزن تسلیحات قابل حمل: تا ۲۵۰ کیلوگرم
  • بیشترین سرعت: ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت
  • ارتفاع: ۱.۵ متر
  • طول بال: ۳.۱ متر
  • برد عملیاتی: تا ۵۰۰ کیلومتر (بیشترین برد حدود ۱۰۰۰ کیلومتر)
  • سقف پروازی: ۱۰۷۰۰ تا ۱۳۱۰۰ متر

به‌کارگیری

توسعهٔ کرار دست‌کم از سال ۲۰۰۲ در جریان بود و احتمالاً با نام «هدف-۱» شناخته می‌شد.[۲۳] همچنین یک مدل مقیاس کوچک از کرار در حدود سال ۲۰۰۴ دیده شد. کرار با نام «ابابیل جت» نیز شناخته می‌شود؛ هرچند ابابیل یک پهپاد مستقل و متفاوت است که توسط همان شرکت سازنده، یعنی هسا، عرضه می‌شود.[۲۴] ایران اعلام کرده‌است که توسعهٔ کرار «۵۰۰٬۰۰۰ ساعت» زمان برده، اما تحلیلگران مستقل این ادعا را بعید می‌دانند.[۲۵]

کرار در ۲۳ اوت ۲۰۱۰، تنها یک روز پس از آغاز به کار نیروگاه هسته‌ای بوشهر، توسط رئیس‌جمهور وقت ایران محمود احمدی‌نژاد رونمایی شد. در معرفی رسمی، از آن به‌عنوان «پهپاد بمب‌افکن دوربرد» یاد شد[۲۶] و این نخستین پهپاد دوربرد ساخت ایران به‌شمار می‌رود.[۲۷]

منابع متعددی گزارش داده‌اند که کرار به حزب‌الله صادر شده‌است.[۲۸][۲۹] همچنین گفته می‌شود این پهپاد در جنگ داخلی سوریه نیز مورد استفاده قرار گرفته‌است.[۳۰]

نشریهٔ Defense Update به‌ویژه پیشنهاد کرده‌است که کرار می‌تواند برای استفاده از موشک‌های کروز علیه رادارهای زمینی و کشتی‌های جنگی مفید باشد.[۳۱] در سال ۲۰۱۸، خبرنگار دیلی بیست آدام راونسلی مدعی شد که کرار، برخلاف ادعاهای ایران، توانایی به‌کارگیری تسلیحات را ندارد و صرفاً یک پهپاد هدف است.[۳۲]

امروزه کرار به‌طور منظم توسط نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای آموزش استفاده می‌شود. پهپادهای هدف کرار در آزمایش سامانه‌های پدافند هوایی مرصاد،[۳۳] اس-۳۰۰PMU-2،[۳۴] صیاد-۲،[۳۵] موشک‌های هوا‌به‌هوای فکور-۹۰،[۳۶] و صیاد-۳ به‌کار رفته‌اند.[۳۷]

گزارش شده‌است که ایران در یک رزمایش در سال ۲۰۲۰ برای نخستین بار از کرار برای به‌کارگیری مهمات استفاده کرده‌است.[۳۸]

همزمان با برگزاری رزمایش ذوالفقار ارتش در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۱ هواپیمای سرنشین‌دار اطلاعاتی پی-۸ پوسایدون نیروهای فرامنطقه‌ای که سعی در کاهش ارتفاع برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق‌تر از منطقهٔ رزمایش را داشت، با شلیک یک پهپاد کرار از سوی سامانهٔ یکپارچه پدافند هوایی مجبور به ترک منطقه شد.[۳۹]

در اسفند سال ۱۴۰۴ روسیه از نسخه صادراتی کرار انتحاری با نام ژرانیوم ۵ در جنگ با اوکراین استفاده کرد.[۴۰][۴۱]

geran 5

جستارهای وابسته

منابع

  1. «Iran unveils bomber drone that aims to deliver peace and friendship». Guardian. ۲۲ اوت ۲۰۱۰.
  2. «جت بمب‌افکن کرار رونمایی شد». خبرگزاری مهر. ۳۱ مرداد ۱۳۸۹.
  3. «پهپاد کرار با بمب هوشمند "نقطه‌زنی" کرد». تسنیم. ۱۰ آبان ۱۳۹۶.
  4. «نصب موشک دریایی «کوثر» روی پهپاد «کرار»». همشهری آنلاین. ۱۹ بهمن ۱۳۹۲.
  5. «آزمایش موفق سامانه «مرصاد» با انهدام پهپاد «کرار»». ایسنا. ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۳.
  6. «پهپاد ضد زیردریایی نیروی دریایی ارتش چه ویژگی‌هایی دارد؟». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۳-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۷.
  7. «پهپاد ضد زیردریایی نیروی دریایی ارتش چه ویژگی‌هایی دارد؟». مشرق نیوز. ۲۰۲۳-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۷.
  8. Adam Rawnsley [@arawnsley] (20 Jul 2018). "First off, Karrar is not a UCAV. Yes, yes, I know Iranian propaganda has billed it as a UCAV but it was rolled out during the Ahmadinejad era when lots of silly claims were made about Iran's drone capabilities" (Tweet) via Twitter.
  9. "Adam Rawnsley on Twitter". Twitter. 18 May 2018.
  10. معرفی موشک پدافندی شهاب ثاقب + تصاویر fardanews.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱
  11. موشک پدافندی شهاب ثاقب (+عکس) asriran.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱
  12. ایران با موفقیت سامانه موشکی بومی جدید را در رزمایش آزمایش کرد tasnimnews.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱
  13. "Iran's Karrar Drone Armed with Air-to-Air Missiles". Tasnim News Agency. 2023-10-05. Retrieved 2023-10-31.
  14. "Iranian Jet-Powered Drone Armed with New Air-Based Missile". Tasnim News Agency. 2023-10-22. Retrieved 2023-10-31.
  15. "Iranian Air Defense Gets Interceptor Drone Armed with AAM". Tasnim News Agency. 2023-12-10. Retrieved 2023-12-11.
  16. 1 2 3 4 5 6 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام iaia وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  17. 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام archive.org1 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  18. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام king وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  19. "Iran Unveils Domestically Produced Bomber Drone". Defense News. Archived from the original on July 29, 2012. Retrieved 2010-08-23.
  20. ایران بمب‌های هوشمند جدید را رونمایی کرد tasnimnews.com
  21. ایران مراسم رونمایی از بمب‌های هدایت‌شوندهٔ دقیق را برگزار کرد janes.com
  22. Keith Campbell. "New Iranian unmanned warplane not a SA copy, except, maybe, for the tailplane". Engineering News. Retrieved 2010-09-10.
  23. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ark وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  24. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام king2 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  25. Noah Shachtman (23 August 2010). "Iran's Robotic 'Ambassador of Death' is More Envoy of Annoyance (Updated)". Wired.
  26. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Aviation News وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  27. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Borzou Daragahi وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  28. "Israel Targets Hezbollah Weaponry in Syria". worldview.stratfor.com. Dec 9, 2014.
  29. Hassan Abbas (24 November 2010). "Is Lebanon's Hezbollah Equipped with New Iranian Drones?". Jamestown Foundation. Archived from the original on 8 February 2018.
  30. Mona Alami (9 February 2017). "Hezbollah's war in Aleppo: Victory at any cost, even to civilians". Middle East Eye.
  31. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام archive.org12 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  32. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Rawnsley12 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  33. @EnglishFars. "6/6: The Mersad system was test-fired after a home-made missile named Shalamcheh successfully hit a Karrar-type drone" (Tweet). Archived from the original on March 18, 2021. Retrieved March 18, 2021 via Twitter. Missing or empty |date= (الگو:Cite tweet)
  34. @BabakTaghvaee. "Finally #Iranian_Air_Defense_Force #IRIADF tested the S-300PMU2 against Karrar target drone in #Semnan missile test range, #Iran today" (Tweet). Archived from the original on July 21, 2019. Retrieved March 18, 2021 via Twitter. Missing or empty |date= (الگو:Cite tweet)
  35. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام twitter.com وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  36. @BabakTaghvaee. "For first time in February 2017, the AIM-90A semi-active radar homing variant of Fakkur-90 medium range air to air missile was successfully tested by an #Iran" (Tweet). Archived from the original on July 21, 2019. Retrieved March 18, 2021 via Twitter. Missing or empty |date= (الگو:Cite tweet)
  37. @BabakTaghvaee. "First successful test of Babaiee missile industries Sayyad-3 long range SAM against Karrar target drone at missile test range, Semnan, #Iran" (Tweet). Archived from the original on July 21, 2019. Retrieved March 18, 2021 via Twitter. Missing or empty |date= (الگو:Cite tweet)
  38. Sykes, Patrick (November 3, 2020). "Iran Uses Bomber Drones for First Time in Military Drills". Bloomberg News. Archived from the original on November 11, 2020. Retrieved March 18, 2021.
  39. «پهپاد کرار یک هواپیمای جاسوسی را فراری داد». همشهری آنلاین. ۲۰۲۲-۱۲-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۱.
  40. «russias-new-geran-5-long-range-kamikaze-drone-could-be-air-launched».
  41. «Analysis-Reveal-Russias-Geran-5-Strike-Drone-Built-Using-US-and-European-Components/».
  1. (یا شاید تنها یکی، منابع در این زمینه متفاوت‌اند؛ بنگرید به [۱۹])
خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب <references group="persian-alpha"/> متناظر پیدا نشد. ().