سربازسالاری

واژهٔ استراتوکراسی نخستین بار توسط رابرت فیلمر مطرح شد.

ارتش‌سالاری یا استراتوکراسی (به انگلیسی: Stratocracy) نوعی از حکومت است که توسط رهبران و مقامات ارتش رهبری می‌شود.[۱] این نوع حکومت با دیکتاتوری نظامی و خونتا که قدرت سیاسی ارتشی تحمیل نشده یا حتی توسط دیگر قوانین حمایت نشده متفاوت است.

تعریف

واژهٔ استراتوکراسی (Stratocracy) نخستین بار در سال ۱۶۵۲ توسط نظریه‌پرداز سیاسی رابرت فیلمر مطرح شد. با این حال، پیش از آن در سال ۱۶۴۹ واژهٔ stratokratia توسط کلاودیوس سالماسیوس در اشاره به کشور تازه تأسیس مشترک‌المنافع انگلستان استفاده شده بود.[۲][۳] جان بوویر و دنیل گلیسون، استراتوکراسی را به عنوان نظامی توصیف می‌کنند که در آن شهروندان دارای خدمت نظامی اجباری یا داوطلبانه یا کهنه‌سربازانی که با افتخار از خدمت مرخص شده‌اند، حق انتخاب یا حکومت دارند. در چنین حالتی، قوای اجرایی، قضایی و قانونگذاری ارتش توسط قانون، قانون اساسی و جامعه پشتیبانی می‌شوند.[۴] چنین نظامی برای حفظ حق حکومت خود، لزوماً نیازی نیست که ماهیتاً استبدادی یا الیگارشی باشد. ساموئل فاینر، دانشمند علوم سیاسی، بین استراتوکراسی‌ها که در آن‌ها ارتش مستقیماً تصمیم‌ها و قوانین را اتخاذ می‌کند و رژیم‌های نظامی یا دیکتاتوری‌ها که در آن‌ها ارتش خود حکومت نمی‌کند، بلکه در عوض مسئولیت اصلی اجرا و دفاع از حکومت رهبران غیرنظامی را برعهده دارد که سیاست‌های دولت را تعیین و فعالیت‌های ارتش را کنترل می‌کنند، تمایز قائل می‌شود.[۵] پیتر لیون در این باره می‌نویسد که در طول تاریخ، حکومت‌های مبتنی بر استراتوکراسی نسبتاً نادر بوده‌اند و در نیمهٔ دوم قرن بیستم، به دلیل «فروپاشی سریع حکومت‌های تالاسوکراسی اروپای غربی»، افزایش قابل توجهی در تعداد حکومت‌های استراتوکراتیک به وجود آمده است.[۳]

نمونه‌ها

استراتوکراسی‌های تاریخی

اسپارت

نظام دوحاکمیتی اسپارت یک پادشاهی استراتوکراتیک بود. از سنین پایین، مردان اسپارتی از طریق آگوگ که برای شهروندی کامل ضروری بود، آموزش داده می‌شدند. این یک برنامهٔ آموزشی و تربیتی دقیق بود که آن‌ها را برای جنگجو شدن آماده می‌کرد.[۶] ارسطو پادشاهی در اسپارت را «نوعی حکومت نامحدود و دائمی» توصیف می‌کند؛ در حالی که ایسوکراتس از اسپارتی‌ها به عنوان «تابع الیگارشی در داخل و یک پادشاهی در نبرد و لشکرکشی» یاد می‌کند.[۷]

روم باستان

یکی از قابل توجه‌ترین و ماندگارترین نمونه‌های یک دولت استراتوکراسی، روم باستان است، هرچند که سیستم استراتوکراسی به مرور زمان توسعه یافته است. پس از عزل آخرین پادشاه روم، لوکیوس تارکوئینیوس متکبر، روم به جمهوری تبدیل شد.[۸] با این حال، با گسترش تدریجی امپراتوری و درگیری‌ها با رقیبش کارتاژ که در جنگ‌های پونی به اوج خود رسید، سیستم سیاسی و نظامی روم تغییرات چشمگیری را تجربه کرد.[۹] پس از اصلاحات موسوم به «اصلاحات ماریان»، قدرت سیاسی عملاً تحت رهبری نظامی متمرکز شد، زیرا وفاداری لژیونرها از سنا به ژنرال‌های آن منتقل گشت.

در دوران تریوم‌ویرات اول و در طول جنگ‌های داخلی پس از آن، نظامی‌گری بر شکل‌گیری امپراتوری روم تأثیر گذاشت که رئیس آن به عنوان «امپراتور» شناخته می‌شد؛ عنوانی که قبلاً به فرماندهان نظامی برجسته داده می‌شد.[۱۰] ارتش روم یا با به تخت نشستن هر امپراتور رومی موافق بود یا با آن مخالفت می‌کرد و گارد پرتورین تا زمان لغو آن توسط امپراتور کنستانتین نقش تعیین‌کننده‌ای در جانشینی امپراتوری داشت.[۱۱] نظامی‌سازی امپراتوری با گذشت زمان افزایش یافت و امپراتورها به‌طور فزاینده‌ای مدیون ارتش‌ها و ناوگان‌های دریایی خود بودند؛ با این حال، میزان فعال بودن امپراتورها در فرماندهی واقعی در میدان نبرد در لشکرکشی‌ها از یک امپراتوری به امپراتور دیگر و حتی از سلسله‌ای به سلسلهٔ دیگر متفاوت بود. اهمیت سیاسی حیاتی ارتش تا زمان نابودی امپراتوری شرقی (بیزانس) با سقوط قسطنطنیه در سال ۱۴۵۳ ادامه یافت.[۱۲]

گوریو

از سال ۱۱۷۰ تا ۱۲۷۰، پادشاهی گوریو عملاً زیرنظر یک حکومت نظامی بود و پادشاهان دست‌نشانده بر تخت سلطنت، عمدتاً به عنوان چهره‌هایی تشریفاتی خدمت می‌کردند.[۱۳] بخش عمده این دوره تحت حکومت خانواده چوی سپری شد که یک سیستم موازی از سیستم‌های اداری خصوصی را جدا از نیروهای نظامی خود ایجاد کردند.[۱۴]

قزاق‌ها

سپاه قزاق‌های زاپوریژی در سال ۱۶۵۴

قزاق‌ها عمدتاً مردمانی از اسلاوهای شرقی بودند که به عنوان اعضای جوامع دموکراتیک، نیمه‌نظامی و نیمه‌دریایی شناخته می‌شدند و عمدتاً در اوکراین و جنوب روسیه ساکن بودند.[۱۵] آن‌ها در مناطق و جزایر کم‌جمعیت در حوضه‌های رودخانه دنیپر سفلی، دن، ترک و اورال ساکن بودند و نقش مهمی در توسعهٔ تاریخی و فرهنگی روسیه و اوکراین ایفا کردند. سیچ زاپوروژی یک حکومت نیمه خودمختار قزاق و یک شبه‌دولت بود که بین قرن‌های ۱۶ تا ۱۸ وجود داشت و بیش از صد سال به عنوان یک دولت مستقل با ساختار طبقاتی به عنوان هتمانات قزاق وجود داشت.[۱۶][۱۷][۱۸]

مرز نظامی پادشاهی هابسبورگ

مرز نظامی، منطقه مرزی پادشاهی هابسبورگ (که بعدها به امپراتوری اتریش و بعدتر به امپراتوری اتریش-مجارستان تبدیل شد) بود. مرز نظامی به عنوان کمربند حفاظتی در برابر تهاجمات امپراتوری عثمانی عمل می‌کرد. این مرز که در بخش جنوبی سرزمین سلطنتی مجارستان واقع شده بود، از حوزه قضایی محلی جدا بود و از دهه ۱۵۰۰ تا ۱۸۷۲ تحت مدیریت نظامی مرکزی وین قرار داشت. برخلاف بقیه قلمرو تحت سلطه کاتولیک‌های امپراتوری، منطقه مرزی قوانین مذهبی نسبتاً آزادتری داشت تا بتواند سکونتگاه‌ها را به این منطقه جذب کند.[۱۹]

استراتوکراسی‌های مدرن

ژنرال ارشد دن شو که از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۱ رئیس «شورای صلح و توسعه ایالتی» بود.

نزدیک‌ترین معادل مدرن به یک استراتوکراسی، شورای صلح و توسعه دولتی میانمار است که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۱ حکومت می‌کرد.[۲۰] این حکومت مسلماً با اکثر دیکتاتوری‌های نظامی دیگر متفاوت بود، زیرا قانون اساسی و مجلس قانونگذاری غیرنظامی را به‌طور کامل لغو کرده بود.[۲۱][۲۲] قانون اساسی جدیدی که در سال ۲۰۱۰ به اجرا درآمد، از طریق سازوکارهایی مانند اختصاص ۲۵٪ از کرسی‌های مجلس قانونگذاری به پرسنل نظامی، تسلط تاتماداو بر قدرت را تثبیت کرد.[۲۳] دولت مشروطه غیرنظامی دوباره در کودتای سال ۲۰۲۱ میانمار منحل و قدرت از طریق شورای اداری دولت به تاتماداو منتقل شد.[۲۴]

سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا، مناطق مستقل آکراتاری و داکیلیا در جزیره قبرس، نمونه دیگری از یک حکومت استراتوکراسی است.[۲۵] این سرزمین تابع قوانین منحصر به فردی است که با قوانین بریتانیا و قبرس متفاوت است.[۲۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. John Bouvier و Daniel A. Gleason (۱۹۹۹). Institutes of American law. The Lawbook Exchange, Ltd. صص. ۷. شابک ۹۷۸-۱-۸۸۶۳۶۳-۸۰-۹.
  2. Blackford, Paul W. (March 1956). "Stratocracy, a Seventeenth Century Greek Coinage". The Classical Journal. The Classical Association of the Middle West and South. 51: 279–280. JSTOR 3292889.
  3. 1 2 Lyon, Peter (January 1985). "Introduction: Back to the Barracks?". Third World Quarterly. Taylor & Francis. 7: 9–15. doi:10.1080/01436598508419820. JSTOR 3992118.
  4. Bouvier, John; Gleason, Daniel A. (1999) [1851]. Institutes of American law. The Lawbook Exchange, Ltd. p. 7. ISBN 978-1-886363-80-9.
  5. Finer, Samuel (January 1985). "The Retreat to the Barracks: Notes on the Practice and the Theory of Military Withdrawal from the Seats of Power". Third World Quarterly. Taylor & Francis. 7: 16–30. doi:10.1080/01436598508419821. JSTOR 3992119.
  6. Harley, T. Rutherford (May 1934). The Public School of Sparta, Greece & Rome. Vol. 3. pp. 129–139.
  7. One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Sparta". Encyclopædia Britannica (به انگلیسی) (11th ed.). Cambridge University Press.
  8. North, John (October 1990). "Politics and Aristocracy in the Roman Republic". Classical Philology. University of Chicago Press. 85: 277–287. doi:10.1086/367213. JSTOR 269580. Retrieved 4 December 2021.
  9. Coats, R. Morris; Pecquet, Gary M. (Spring 2013). "The calculus of conquests: the decline and fall of the returns to Roman expansion". The Independent Review. Independent Institute. 17: 517–540. JSTOR 24563133.
  10. Reid, Conor. "The Marian Reforms". Academia.
  11. Andrews, Evan (29 August 2018). "8 Things You May Not Know About the Praetorian Guard". HISTORY (به انگلیسی). Archived from the original on 29 October 2021. Retrieved 23 August 2020.
  12. Kaegi, Walter Emil (1983). Army, Society and Religion in Byzantium: Byzantine Military Unrest 471-843. Amsterdam: Adolf M. Hakkert.
  13. Yi, Ki-baek (1984). A new history of Korea. Cambridge, Mass.: Published for the Harvard-Yenching Institute by Harvard University Press. ISBN 0-674-61575-1. OCLC 9283320.
  14. Shultz, Edward J. (2000). "The Ch'oe House: Military Institutions". Generals and scholars: military rule in medieval Korea. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 54–69. ISBN 978-0-8248-6263-3. OCLC 70769296.
  15. Lebedynsky, Iaroslav (September 2002). "Les Cosaques, de la société de guerriers à la caste militaire" (به فرانسوی). Archived from the original on 7 May 2021. Retrieved 6 May 2021. {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  16. "Hetman state". Encyclopedia of Ukraine. Vol. 2. 1989. Archived from the original on 23 November 2021. Retrieved 9 September 2017.
  17. Smoliy, Valeriy (1991). "Ukrayinsʹka kozatsʹka derzhava" Українська козацька держава [The Ukrainian Cossack State] (PDF). Ukrainian Historical Journal (به اوکراینی) (4). ISSN 0130-5247. Archived from the original (PDF) on 23 November 2021. Retrieved 20 January 2016.
  18. Saltovskiy, Oleksandr (2002). "Kontseptsiyi Ukrayinsʹkoyi Derzhavnosti v Istoriyi Vitchyznyanoyi Politychnoyi Dumky (vid vytokiv do pochatku XX storichchya)". litopys.org.ua (به اوکراینی). Kyiv. Archived from the original on 23 November 2021. Retrieved 22 December 2014. {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  19. Végh, Ferenc (2017). "Doprinos mađarske historiografije istraživanju "Vojne krajine" u ranom novom vijeku (16. -17. stoljeće)". Academia (به مجاری). University of Pécs Institute of History. p. 169. The Habsburg government in this way came to relatively cheap military force using the South Slavic (Croatian, Vlach, Serbian) grencers {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  20. Oo, Shwe Yinn Mar; Lynn, Soe Than (4 April 2011). "Mission accomplished as SPDC 'dissolved'". Myanmar Times. Archived from the original on 16 September 2011. Retrieved 21 August 2011.
  21. "Myanmar: Government and society: Administrative framework". Encyclopedia Britannica.
  22. Resource Information Center (17 September 1998). "Burma [Myanmar]: State Law and Order Restoration Council (SLORC)/ State Peace and Development Council (SPDC)/ National League for Democracy (NLD)/Burmese Dissidents". United States Bureau of Citizenship and Immigration Services. Retrieved 7 February 2022.
  23. "Burma 'approves new constitution'". BBC News. 15 May 2008. Archived from the original on 21 July 2008.
  24. "Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military". Voice of America (به انگلیسی). 31 January 2021. Archived from the original on 31 October 2021. Retrieved 31 October 2021.
  25. The London Gazette: (Supplement) no. 63825. p. . 27 September 2022.
  26. The SBA Administration. "Sovereign Base Area - Court". sbaadministration.org. Archived from the original on 27 February 2021. Retrieved 24 March 2015.