جناس مزدوج

جناس مزدوج که با نام جناس مکرّر، مردّد و مَجَنَّب نیز شناخته می‌شود،[۱] در آرایه‌های ادبی از انواع جناس است که در آن متجانسین از هر نوع جناس که باشد، مقرون به یکدیگر هستند. یا به عبارتی دو کلمهٔ مشابه، که ممکن است در حروف یکسان یا متفاوت باشند، در پی هم و اغلب در پایان بیت آورده شوند.[۲] راز زیبایی و هنری بودن این نوع جناس در این است که توالی واژه‌های جناس، پیوند واژگانی را هنری‌تر و انسجام کلام را دو چندان می‌سازد.

  • مثال:
چشم من چون چشمهٔ آموی گشت از هجر توتن به خون در چون میان چشمهٔ آموی موی

چشم من چون چشمهٔ آموی گشت از هجر تو/تن به خون در چون میان چشمهٔ آموی موی

پانویس

  1. ↑ تجلیل، ۱۳۶۷: ص ۴
  2. ↑ گرکانی، ۱۳۷۷: ص ۲۱۴

منابع

  • تجلیل، جلیل، جناس در پهنهٔ ادب فارسی، تهران: مؤسّسهٔ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۷
  • گرکانی، محمّد حسین شمس‌العماء، ابدع البدایع، به اهتمام حسین جعفری، تبریز: احرار، ۱۳۷۷
  • اسلامی، اسماعیل، زیبایی‌شناسی جناس در دیوان شاب‌الظریف، فصلنامه زیبایی‌شناسی ادبی، شماره ۵۳، ۱۴۰۱
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.