یهودیان کرد
![]() انجمن کلیمیان کرمانشاه (هبرا) در سال ۱۳۴۰ | |
| کل جمعیت | |
|---|---|
| نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ نفر | |
| مناطق با جمعیت چشمگیر | |
| ۲۵۰٬۰۰۰[۱][۲][۳][۴] | |
| ۳۰۰ | |
| ۱۰۰ | |
| ۵۰ | |
| زبانها | |
| آرامی، آرامی یهودی زبانِ نیاکانِ آنها در منطقهٔ کردستان بوده است. نسلهای جدیدتر به گویشهای رایجِ محلیِ خود سخن میگویند، افزون بر این عبری مزراحی (نیایشسرایی و زبان کردی، زبان ترکی آذربایجانی نیز در ایران رایج است[۵] dialects. | |
| دین | |
| یهودیت | |
| قومیتهای وابسته | |
| دیگر اقوامِ یهودی (مزراحی، سفاردیها، اشکنازی و دیگر اقوام) | |
| قسمتی از چشمانداز یهودیت |
| قوم یهود و یهودیت |
|---|
![]() |
|
|
یهودیان کُردستان (عبری: יהודי כורדיסטן، یهودیِ کردستان، آرامی: אנשא דידן، Nashi Didan; کردی: Kurdên cihû) جوامع یهودی کهن شرقی هستند که در منطقهٔ شناختهشده بهعنوان کردستان در شمالِ میانرودان، شمالغربی ایران، شمال عراق و نیز شمالشرقی سوریه و جنوبشرقی ترکیه میزیند. لباس و فرهنگِ یهودیانِ کردستان، شبیه به همسایگانِ مسلمان و آشوری است. تا مهاجرت دستهجمعی یهودیان از کشورهای عربی و اسلامی به اسرائیل در دهههای چهل و پنجاهِ میلادی، یهودیان کردستان در جوامع قومی بسته و محدود شده زیست میکردند. یهودیان کردستان اعتقاد دارند قبر بنیامین فرزند یعقوب از پیغمبران یهودی در نزدیکی قصر شیرین کرمانشاه قرار دارد.[۶]
یهودیانِ کُردستان در دورانِ باستان
بر اساسِ سنت، بنی اسرائیل از قبیله بنیامین برای نخستین بار پس از فتح آشوریه توسطِ پادشاهی شمالی اسرائیل در قرن هشتم پیش از میلاد واردِ منطقهٔ کردستان شدند و پس از آن به پایتخت آشور نقل مکان کردند.[۷]
یهودیان کُرد تبار اسرائیل
کردهای اسرائیل مهاجران و فرزندان مهاجران یهودیان کرد تبار هستند که در حال حاضر در اسرائیل اقامت دارند. جمعیت آنها حدود ۲۵۰٬۰۰۰ نفر میباشد.[۸][۹] زبان محاوره میان کردهای یهودی ایرانی که به اسرائیل مهاجرت کردند اغلب کردی کرمانشاهی و کردی اردلانی و کردی جنوبی (کلهری، کرندی، گروسی، لکی و...) و کردی سورانی است. سایر کردها نیز در اسرائیل به کردی کرمانجی تکلم میکنند.
نگارخانه
ربی موشه گبای
خوشنویسی بههمراهِ عناصر تزئینی دیگر. شامل چهار نیایشسرایی در موردِ پوریم در میان یهودیان کرد. اواسط قرن ۱۹ میلادی، کردستان.- شموئل حییم کرمانشاهی ، رهبر جامعه کلیمیان ایران
خانه کاکه باروخ ، از بازرگانان یهودی کرمانشاهی دوره قاجار- روزنامه حییم، ۱۹۱۹ میلادی
سه زن یهودی در رواندوز، ۱۹۰۵ میلادی
یک مرد کرد یهودی اهل عثمانی، اواخر قرن ۱۹ ام
سوپ کوبه از غذاهای محبوب کردهای یهودی عراق
وقف نامه کنیسه بوکان ۱۳۴۰ شمسی
کردهای یهودی روستای سندور کردستان، ۱۹۳۴ میلادی
یک مرد کرد یهودی عراق، ۱۹۳۰ میلادی
کنیسه ارومیه، ۱۳۹۱ شمسی
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ Zivotofsky, Ari Z. (2002). "What's the Truth about...Aramaic?" (PDF). Orthodox Union. Archived from the original (PDF) on 6 June 2011. Retrieved 2007-01-14.
- ↑ "(p.2)" (PDF). slis.indiana.edu. Archived from the original (PDF) on 24 June 2006. Retrieved 22 March 2015.
- ↑ "Kurdish Jewish Community in Israel". Jcjcr.org. Archived from the original on 28 July 2013. Retrieved 2013-04-11.
- ↑ Berman, Lazar (September 30, 2013). "Cultural pride, and unlikely guests, at Kurdish Jewish festival". timesofisrael.com.
- ↑ "курдские евреи. Электронная еврейская энциклопедия". Eleven.co.il. 2006-12-27. Retrieved 2013-04-11.
- ↑
- ↑ Roth C in the دانشنامه جودائیکا, p. 1296-1299 (Keter: Jerusalem 1972).
- ↑ "Kurdish Jewish Community in Israel". Jcjcr.org. Archived from the original on 2013-07-28. Retrieved 2013-04-11.
- ↑ Berman, Lazar (September 30, 2013). "Cultural pride, and unlikely guests, at Kurdish Jewish festival". timesofisrael.com.

