موردخای گور

موردخای گور
מרדכי גור‎
۱۹۸۸–۱۹۹۰	وزیر سیار
عضو کنست
۱۹۹۱–۱۹۹۵	حزب کار اسرائیل
اطلاعات شخصی
زاده	۶ مه ۱۹۳۰ اورشلیم
درگذشته	۱۶ ژوئیهٔ ۱۹۹۵ (۶۵ سال) تل‌آویو
ملیت	اسرائیل
امضا
خدمات نظامی
وفاداری	اسرائیل
خدمت/شاخه	هگانا  نیروهای دفاعی اسرائیل
سال‌های خدمت	۱۹۴۶–۱۹۷۸
درجه	سپهبد
جنگ‌ها/عملیات‌	جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل بحران سوئز جنگ شش‌روزه جنگ یوم کیپور

موردخای گور (انگلیسی: Mordechai Gur؛ ۶ مه ۱۹۳۰ – ۱۶ ژوئیهٔ ۱۹۹۵) سیاست‌مدار و سپهبد نیروی زمینی اسرائیل بود، که در فاصله سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۸ به‌عنوان دهمین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اسرائیل فعالیت می‌کرد. وی از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۶ وزیر بهداشت اسرائیل بود.

گور فعالیت نظامی را از سال ۱۹۴۶ در ارتش اسرائیل آغاز کرد، از ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ فرماندهی تیپ ۱ گولانی را برعهده داشت و از ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۵ رئیس اداره عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل بود. وی در فاصله سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۹ به‌عنوان فرمانده تیپ ۵۵ چترباز فعالیت می‌کرد و از ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲ فرماندهی شمالی اسرائیل را برعهده داشت.

گور در اورشلیم با نام مردخای گوربان از موشه و تووا گوربان متولد شد. خانواده پدرش اهل اوکراین و خانواده مادرش اهل لهستان بودند. در سن ۱۳ سالگی، او به پالماخ هاگانا (گروه مسلح زیرزمینی یهودیان در فلسطین تحت قیمومیت بریتانیا) پیوست. از جمله وظایف او در هاگانا، نظارت بر برنامه آمادگی پیش از خدمت نظامی گادنا برای نوجوانان بود.

او با تأسیس نیروهای دفاعی اسرائیل در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ به خدمت خود در ارتش ادامه داد.

گور در ارتش اسرائیل، بیشتر دوران کاری خود را در تیپ چتربازان خدمت کرد و به یکی از نمادهای تیپ «کلاه قرمز» تبدیل شد. در طول دهه ۱۹۵۰، او فرمانده گروهان تحت فرماندهی آریل شارون بود. او در جریان یک حمله ضد تروریستی در خان یونس در سال ۱۹۵۵ (عملیات الکیام) زخمی شد و از رئیس ستاد موشه دایان، توصیه‌نامه افتخاری دریافت کرد. در سال ۱۹۵۷ به عنوان آجودان فرمانده تیپ منصوب شد. گور پس از خدمت در این سمت، برای تحصیل به مدرسه عالی جنگ در پاریس رفت.

پس از دو سال اقامت در فرانسه، بازگشت و به عنوان فرمانده تیپ گولانی (۱۹۶۱–۱۹۶۳) منصوب شد و فرماندهی حمله ضد تروریستی در نوکیف را بر عهده داشت. او سنت‌ها و نگرش چتربازان را به جولانی منتقل کرد، روحیه را بالا برد و به القای روحیه یگانی در تیپ گولانی کمک کرد که این تیپ هنوز به خاطر آن مشهور است. در سال ۱۹۶۵ به عنوان رئیس شاخه عملیات در ستاد کل ارتش اسرائیل منصوب شد. در طول سال‌های ۱۹۶۵–۱۹۶۷ به عنوان فرمانده کالج فرماندهی و ستاد ارتش اسرائیل خدمت کرد.

در سال ۱۹۶۶، گور به عنوان فرمانده تیپ ۵۵ چترباز (ذخیره) منصوب شد که در طول جنگ شش روزه رهبری آن را بر عهده داشت. گور و سربازانش بخشی از نیروی تهاجمی بودند که اورشلیم را از اردنی‌ها پس گرفتند و اولین کسانی بودند که از دیوار غربی و کوه معبد بازدید کردند. تصاویر چتربازانی که در کنار دیوار گریه می‌کردند و صدای ضبط شده گور در شبکه‌های ارتباطی که می‌گفت: «کوه معبد در دستان ماست!» (به عبری: !הר הבית בידינו، هار هابیت بِیادینو!)، به یکی از تأثیرگذارترین نمادهای جنگ، هم برای مردم اسرائیل و هم برای خارجی‌ها، تبدیل شد.

پس از جنگ، او به درجه سرتیپ ارتقا یافت و به عنوان فرمانده نیروهای دفاعی اسرائیل در نوار غزه و شمال شبه جزیره سینا منصوب شد. در سال ۱۹۶۹ او به درجه سرلشکری ارتقا یافت و به عنوان فرمانده جبهه شمالی منصوب شد، جایی که شبه‌نظامیان فلسطینی از سازمان آزادی‌بخش فلسطین، با حمایت سوریه، به شهرک‌های شمالی اسرائیل حمله کردند. گور چندین ضدحمله را برای کنترل حملات تروریستی رهبری کرد و مزارع شبعا را از سوریه فتح کرد تا یک موقعیت دفاعی برای جلوگیری از حملات مرزی ایجاد کند.

از اوت ۱۹۷۲ تا دسامبر ۱۹۷۳ او به عنوان وابسته نظامی ارتش اسرائیل در سفارت اسرائیل در واشینگتن دی سی خدمت کرد. در ژانویه ۱۹۷۴ او دوباره به عنوان فرمانده جبهه شمالی منصوب شد.

پس از بازنشستگی ژنرال دیوید العازار به دلیل انتقاد از کمیسیون آگرانات، او در آوریل ۱۹۷۴ به عنوان دهمین رئیس ستاد ارتش اسرائیل منصوب شد. در سال ۱۹۷۶، او مسئول برنامه‌ریزی و اجرای عملیات نجات ۱۰۲ گروگان از فرودگاه انتبه در اوگاندا توسط اسرائیل بود. در سال ۱۹۷۷، گور کمی قبل از سفر انور سادات، رئیس‌جمهور مصر، به اورشلیم هشدار داد که این سفر ممکن است حیله‌ای برای پنهان کردن برنامه‌های مصر برای جنگ باشد. او ارتش را به حالت آماده‌باش درآورد و به دلیل سهل‌انگاری‌اش نزدیک بود اخراج شود. در سال ۱۹۷۸، گور رهبری عملیاتی را در لبنان برای بیرون راندن چریک‌های فلسطینی بر عهده داشت. او تا سال ۱۹۷۸ به عنوان رئیس ستاد کل خدمت کرد.

گور پس از بازنشستگی از ارتش اسرائیل، به عنوان مدیر کل شرکت کور مکانیکا منصوب شد. در سال ۱۹۸۱، او به عنوان عضوی از حزب کارگر اسرائیل در چارچوب اتحاد، به کنست راه یافت. در سال ۱۹۸۴، دوباره انتخاب شد و به عنوان وزیر بهداشت و همچنین عضو کمیته امنیت و امور خارجه کنست خدمت کرد. بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۸، او در هیئت مدیره سولل بونه، یک شرکت ساختمانی، خدمت کرد. در آوریل ۱۹۸۸، او به عنوان وزیر بدون وزارت منصوب شد، سمتی که پس از انتخابات ۱۹۸۸ تا مارس ۱۹۹۰، زمانی که حزب کارگر از ائتلاف خارج شد، در آن سمت باقی ماند.

پس از پیروزی حزب کارگر در انتخابات ۱۹۹۲، نخست‌وزیر اسحاق رابین، گور را به عنوان معاون وزیر دفاع منصوب کرد. در این نقش، گور مسئول آماده‌سازی اقتصاد اسرائیل برای زمان جنگ و بحران و تعامل با شهرک‌نشینان یهودی در کرانه باختری و نوار غزه بود. گور امیدوار بود که روزی نخست‌وزیر شود، اما سرطان آرزوهای سیاسی او را متوقف کرد.

در سال ۱۹۹۵، گور به شدت به سرطان لاعلاج مبتلا شد. او در ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۵ در سن ۶۵ سالگی با یک اسلحه کمری خودکشی کرد. گور یادداشتی از خود به جا گذاشت که در آن نوشته بود نمی‌خواهد باری بر دوش خانواده‌اش باشد. اسحاق رابین، نخست‌وزیر اسرائیل، در سوگ او نوشت: «فردی خاص، حساس و قوی، یک سرباز و یک غیرنظامی، عاشق کتاب و نویسندگی و بالاتر از همه، یک دوست.» گور با تشریفات کامل نظامی در تل آویو به خاک سپرده شد.

منطقه ۲۱، یک پایگاه نظامی در دشت شارون، به افتخار او تغییر نام داد (کمپ موتا گور).

یک ایستگاه مترونیت در کریات آتا به نام گور نامگذاری شده است.

در مودیین یک خیابان و یک مدرسه به نام گور نامگذاری شده است.

گور به ایجاد شعار «دنبالم بیا» توسط فرماندهان نیروهای دفاعی اسرائیل کمک کرد. نقش گور را جک واردن در فیلم «یورش به انتبه» (۱۹۷۷)، استفان گیراش در فیلم «پیروزی در انتبه» (۱۹۷۶) و مارک ایوانیر در فیلم «۷ روز در انتبه» (۲۰۱۸) بازی کردند.

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mordechai Gur». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۲۵.