مصطفی نیلی
مصطفی نیلی وکیل پایه یک دادگستری (عضو کانون وکلای مرکز)[۱] و یکی از بازداشتشدگان پروندهای موسوم به «دادخواهان سلامت» بود. او یکی از وکلای مدافع حقوق بشر میباشد و وکالت تعدادی از زندانیان سیاسی را بر عهده داشتهاست. او پیش از این نیز در پی پیامدهای انتخابات ریاستجمهوری دهم ایران بازداشت شده بود.[۲][۳]
زندگی
مصطفی نیلی یکم بهمن ماه ۱۳۵۸ در شهر تهران متولد شد. او ابتدا در رشته مهندسی مکانیک در دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین شروع به تحصیل کرد، اما در سال ۸۳ از تحصیل در این رشته انصراف و با توجه به علاقهاش به موضوع حقوق بشر در رشته حقوق شروع به تحصیل کرد.[۴] او برای آزمون وکالت اقدام و در سال ۹۵ موفق به کسب مجوز وکالت شد. نیلی وکیل پایه یک دادگستری (عضو کانون وکلای مرکز) است[۱]
بازداشت در ۱۳۸۸
وی در تاسوعای ۸۸ برای نخستین بار و به علت فعالیتهایش در ستاد شهروند آزاد (ستادی که به وسیله جمعی از شهروندان مستقل حامی مهدی کروبی تشکیل شده بود) و پس از آن پیگیری موضوع تقلب گسترده در انتخابات ریاستجمهوری بازداشت، و پیرو آن حکم ۳ سال و نیم حبس خود را در زندان اوین و سپس رجاییشهر گذراند.[۴]
بازداشت در ۱۴۰۰
پس از تولید واکسن کرونا و در پی سخنرانی رهبر ایران مبنی بر ممنوعیت واردات واکسن های آمریکایی و انگلیسی در مرداد ۱۴۰۰ ماموران امنیتی بار دیگر مصطفی نیلی را به همراه نه نفر دیگر از وکلا و فعالان مدنی که در جلسهای مشترک مشغول مشورت بودند، بازداشت کردند.[۴] این جلسه با هدف تنظیم شکایتنامه علیه سید علی خامنهای و حسن روحانی به دلیل مدیریت نامطلوب بحران کرونا و جلوگیری از ورود واکسن به کشور شکل گرفته بود.[۵]
در این پرونده که با عنوان «دادخواهان سلامت» شناخته میشود، مصطفی نیلی با اتهاماتی چون «تأسیس گروهک غیرقانونی» و «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی» مواجه شد و بر اساس رای دادگاه بدوی به چهار سال زندان و دو سال محرومیت از اشتغال به حرفه وکالت و فعالیت های رسانهای محکوم شد.[۴][۶] او به رای این دادگاه اعتراض کرد اما در دادگاه تجدیدنظر نیز این حکم تایید شد.[۷]
نیلی در ۲۷ آذر ۱۴۰۰ با قرار وثیقه به صورت موقت آزاد شد.[۸] او در ۱۶ آبان ۱۴۰۱ در فرودگاه مهرآباد در حالی که قصد سفر به زاهدان داشت، توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد. وی در حالیکه در زندان تهران بزرگ در بازداشت موقت بود، پس از یک هفته از طریق خواهرش مطلع شد که حکم ۴ سال حبس مربوط به پرونده دادخواهان سلامت از ۲۰ آذر اجرایی شده و پس از مدتی به زندان رجاییشهر کرج منتقل شد.[۹][۱۰][۱۱][۱۲]
آزادی
در نهایت او ۲۲ فروردین ۱۴۰۲ با پذیرش اعاده دادرسی صورت گرفته از زندان رجاییشهر آزاد و پس از تبدیل الباقی حبس به جزای نقدی، پرونده او به طور کامل پایان یافت.[۹][۱۰][۱۱][۱۲]
واکنشها به بازداشت
نوربرت روتگن نمایندهٔ بلندپایهٔ حزب دموکرات مسیحی در پارلمان آلمان، کفالت سیاسی وی را بر عهده گرفتهاست. روتگن با این کار تلاش میکند تا صدای او را به جهانیان برساند و همچنین از نفوذ خود برای آزادی وی بهره برد. او علت این کار را هم صنف بودن با این وکیل و زحمات وی برای پروندههای زندانیان سیاسی ذکر کردهاست.[۱۳][۱۴]
پانویس
- 1 2 «مصطفی نیلی وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای مرکز». search.icbar.org. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۴.
- ↑ «مصطفی نیلی، از متهمان پرونده «دادخواهان سلامت»، بهطور موقت آزاد شد». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.
- ↑ «مصطفی نیلی، وکیل دادگستری، با قرار وثیقه ۸۰۰ میلیون تومانی آزاد شد». ایران اینترنشنال. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.
- 1 2 3 4 «مصطفی نیلی، وکیل برجسته دادگستری که خود را وقف بهبود حقوق بشر کرده است». NIAC (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۴.
- ↑ «سازمان دیدهبان حقوق بشر خواهان لغو احکام زندان علیه «دادخواهان سلامت» شد». www.radiozamaneh.com. ۲۰۲۲-۰۷-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۲.
- ↑ «سازمان دیدهبان حقوق بشر خواهان لغو احکام زندان علیه «دادخواهان سلامت» شد». www.radiozamaneh.com. ۲۰۲۲-۰۷-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۲.
- ↑ «مصطفی نیلی، وکیل زندانی با بستهشدن پروندهاش از زندان آزاد شد». www.radiozamaneh.com. ۲۰۲۳-۰۴-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۲.
- ↑ «مصطفی نیلی با تودیع قرار وثیقه از زندان اوین آزاد شد». خبرگزاری هرانا. ۲۰۲۱-۱۲-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۲.
- 1 2 SMND. "خبرگزاری هرانا | مصطفی نیلی، وکیل دادگستری بازداشت شد - خبرگزاری هرانا" (به انگلیسی). Retrieved 2022-12-10.
- 1 2 «بیخبری از مکان بازداشت مصطفی نیلی». iranwire.com. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.
- 1 2 «مصطفی نیلی، وکیل دادگستری بازداشت شد». ایران اینترنشنال. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.
- 1 2 «خواهر مصطفی نیلی از ختم پرونده و آزادی این وکیل دادگستری خبر داد». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۴.
- ↑ «n_roettgen». Twitter. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.
- ↑ «نوربرت روتگن کفالت سیاسی مصطفی نیلی را بر عهده گرفت – DW – ۱۴۰۱/۹/۱۷». dw.com. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۰.