ریسک سیاسی
| طبقه بندی |
| ریسک مالی |
|---|
 |
| ریسک اعتباری |
|
| ریسک بازار |
|
| ریسک نقدشوندگی |
|
| ریسک عملیاتی |
|
| Reputational risk |
| Volatility risk |
| Settlement risk |
| Profit risk |
| ریسک سیستمی |
ریسک سیاسی، (به انگلیسی: Political Risk) گونهای از ریسک است، که سرمایهگذاران، شرکتها و حکومتها با آن مواجه میشوند. ریسک سیاسی عبارت است، از کاهش ارزش سرمایه، که به دلیل تغییرات در سیاستها و نظامهای سیاستگذاری یک کشور رخ میدهد. این ریسک به انتظارات سرمایهگذار، نسبت به آینده سیاسی کشور بستگی دارد؛ بنابراین تغییراتی که در قیمت رخ میدهد، از کنترل شرکت منتشرکننده سهام، خارج است. یک جنگ ناگهانی یا پایان یافتن آن، انتخاب رئیسجمهور جدید یا درگذشت ناگهانی او، رونق سفتهبازی، خروج ناگهانی مقدار هنگفتی طلا از بازار و امثال اینها، از جمله رخدادهایی هستند، که پیامدهای روانی بسیار زیادی بر بازار سهام دارند.
در کل این ریسک، تغییرات عمدهای در محیط اقتصادی – سیاسی یک کشور ایجاد میکند. ایالات متحده آمریکا در بین کشورها کم ریسکترین کشور شناخته میشود. به دلیل اینکه نظام سیاسی و اقتصادی آن، دارای ثبات بیشتری بوده است. کشورهایی مثل روسیه به دلیل تغییر در سلسله مراتب حکومتی و تغییر شدید در نرخ ارز، در زمره کشورهای پر ریسک تلقی میشود. بهترین راه برای محفوظ ماندن از ریسک سیاسی، آن است که سرمایهگذاریها بلندمدت باشد و در کشورهای مختلفی سرمایهگذاری شود.
اصطلاح ریسک سیاسی در طول زمان معانی مختلفی داشته است. با این حال، بهطور کلی، ریسک سیاسی به پیچیدگیهایی اشاره دارد که کسبوکارها و دولتها ممکن است در نتیجه آنچه که معمولاً به عنوان تصمیمات سیاسی نامیده میشود، با آن مواجه شوند - یا «هر تغییر سیاسی که نتیجه و ارزش مورد انتظار یک اقدام اقتصادی معین را با تغییر احتمال دستیابی به اهداف تجاری تغییر میدهد».
ریسک سیاسی که شرکتها با آن مواجه هستند را میتوان به عنوان "ریسک ضرر استراتژیک، مالی یا پرسنلی برای یک شرکت به دلیل عوامل غیربازاری مانند سیاستهای کلان اقتصادی و اجتماعی (مالی، پولی، تجاری، سرمایهگذاری، صنعتی، درآمد، کار و توسعه) یا رویدادهای مربوط به بیثباتی سیاسی (تروریسم، شورش، کودتا، جنگ داخلی و قیام)" تعریف کرد. سرمایهگذاران سبد سرمایهگذاری ممکن است با ضررهای مالی مشابهی روبرو شوند.
علاوه بر این، دولتها ممکن است در نتیجه ریسک سیاسی با پیچیدگیهایی در توانایی خود برای اجرای ابتکارات دیپلماتیک، نظامی یا سایر ابتکارات مواجه شوند. این حوزه از نظر تاریخی بر تجزیه و تحلیل ریسکهای سیاسی عمدتاً در اقتصادهای نوظهور متمرکز بوده است، اما چنین ریسکهایی در اقتصادهای توسعهیافته و دموکراسیهای لیبرال نیز وجود دارد، البته در جلوههای مختلف. این اصطلاح به معنای ریسکهای نزولی استفاده میشود، اما اقدامات یا تحولات سیاسی همچنین میتوانند ریسکها یا فرصتهای صعودی برای شرکتها و دولتها ایجاد کنند.
سطح پایین ریسک سیاسی در یک کشور مشخص لزوماً با درجه بالایی از آزادی سیاسی مطابقت ندارد. در واقع، برخی از کشورهای باثباتتر، اقتدارگراترین نیز هستند. ارزیابیهای بلندمدت ریسک سیاسی باید این خطر را در نظر بگیرند که یک محیط سرکوبگر سیاسی تنها تا زمانی پایدار است که کنترل از بالا به پایین حفظ شود و شهروندان از تبادل آزاد ایدهها و کالاها با دنیای خارج منع شوند.
درک ریسک تا حدی به عنوان احتمال و تا حدی به عنوان تأثیر، بینشی در مورد ریسک سیاسی ارائه میدهد. برای یک کسب و کار، مفهوم ریسک سیاسی این است که معیاری از احتمال وجود دارد که رویدادهای سیاسی ممکن است از طریق تأثیرات مستقیم (مانند مالیات یا هزینهها) یا تأثیرات غیرمستقیم (مانند هزینه فرصت از دست رفته) دستیابی به درآمد را برای آن پیچیده کند. در نتیجه، ریسک سیاسی شبیه به یک ارزش مورد انتظار است، به طوری که احتمال وقوع یک رویداد سیاسی ممکن است با کاهش بازده پیشبینی شده آن، مطلوبیت آن سرمایهگذاری را کاهش دهد.
ریسکهای سیاسی در سطح کلان و خرد وجود دارد. ریسکهای سیاسی در سطح کلان، تأثیرات مشابهی بر همه بازیگران خارجی در یک مکان مشخص دارند. اگرچه این موارد در تحلیل ریسک کشوری لحاظ میشوند، اما برابر دانستن تحلیل ریسک سیاسی در سطح کلان با ریسک کشوری نادرست خواهد بود، زیرا ریسک کشوری فقط به ریسکهای سطح ملی توجه میکند و ریسکهای مالی و اقتصادی را نیز شامل میشود. ریسکهای سطح خرد بر ریسک خاص بخش، شرکت یا پروژه تمرکز دارند.
بیمه ریسک سیاسی میتواند برای محافظت از ریسکهای سیاسی مانند عدم تبدیلپذیری وجوه، سلب مالکیت و زیانهای ناشی از درگیریهای خشونتآمیز، مورد استفاده قرار گیرد. دعاوی ناشی از ریسک سیاسی با محدودیتهای سیاسی کاهش و با تغییرات رهبری سیاسی در کشور افزایش مییابد.
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Political Risk». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.