جیکب‌آباد

جیکب‌آباد
جیکب آباد
شهر
جیکب‌آباد در ایالت سند واقع شده
جیکب‌آباد
جیکب‌آباد
Location in Sindh
مختصات: ۲۸°۱۶′۳۷″ شمالی ۶۸°۲۷′۰۵″ شرقی / ۲۸٫۲۷۶۹۴°شمالی ۶۸٫۴۵۱۳۹°شرقی / 28.27694; 68.45139
کشورپاکستان
بخشایالت سند
DistrictJacobabad District
تاسیس‌شده۱۸۴۷
منطقهٔ زمانییوتی‌سی +۵ (PST)

جِیکُب‌آباد (به اردو: جیکب آباد) شهری نسبتاً کهنِ دورهٔ استعمار در شمال سند پاکستان است که به‌سبب جایگاه ترابری و نیز شرایط اقلیمی شدیدش شناخته می‌شود: بنیان‌گذاری ۱۸۴۷ به دست جان جیکب، پیوندهای جاده‌ای و ریلی با سند و بلوچستان، ثبت‌های مکررِ گرمای بی‌سابقه و سیلاب‌های اخیر، و جمعیت شهری قابل اعتنا که در دهه‌های اخیر رشد کرده است.[۱][۲][۳]

جیکب‌آباد شهری در شمال استان سند پاکستان و مرکز ناحیهٔ جیکب‌آباد است که در محل تلاقی راه‌های اصلی و خط آهن غرب پاکستان قرار دارد. این شهر در سال ۱۸۴۷ میلادی بر جای روستای خانگهَر به دست جان جیکب، افسر کمپانی هند شرقی، بنیان‌گذاری شد و در ۱۸۷۵ به شهرداری تبدیل گردید.[۴] جیکب‌آباد در ناحیه‌ای هم‌مرز با بلوچستان واقع است و از راه شاهراه‌های ملی N-65 (میان سکر و کویته، از مسیر شکاپور و جیکب‌آباد) و پیوند آن با N-55 در شبکهٔ جاده‌ای پاکستان جایگاهی گذرگاهی دارد؛ خط آهن سراسری نیز از این محدوده عبور می‌کند.[۵][۶] فرودگاه و پایگاه هوایی «شهباز» نیز در این شهر فعال است و با شناسهٔ فرودگاهی JAG/OPJA شناخته می‌شود.[۷]

اقلیم جیکب‌آباد بیابانیِ بسیار گرمِ نوع BWh است و این شهر به‌سبب گرماهای افراطی تابستانه شناخته می‌شود. رکورد تاریخی دمای ۵۲٫۸ درجهٔ سلسیوس در ۱۲ ژوئن ۱۹۱۹ در این شهر ثبت شده و در سال‌های اخیر نیز در موج‌های گرمای بهاری و تابستانی، دماهای ۵۰ درجه و بیشتر بارها گزارش شده است؛ پدیده‌ای که همراه با رطوبت می‌تواند از آستانهٔ تحمل زیستی (وترکرهٔ ۳۵ درجه) فراتر رود و مخاطرات بهداشت عمومی و کم‌آبی را تشدید کند.[۸][۹][۱۰] بریتانیکا نیز جایگاه جیکب‌آباد را به‌عنوان شهری با گرمای بسیار شدید و بارندگی اندک تأیید می‌کند.[۱۱]

بر پایهٔ سرشماری ۲۰۱۷ پاکستان، جمعیت «شهرداری جیکب‌آباد» در همان سال ۱۹۱٬۰۹۸ نفر بوده است؛ این جدول رسمی علاوه بر رشد جمعیت، اندازهٔ خانوار و ترکیب جنسی جمعیت شهری ناحیه را نیز گزارش می‌کند.[۱۲] جمعیت کل ناحیهٔ جیکب‌آباد در سرشماری ۲۰۲۳، ۱٬۱۷۴٬۰۹۷ نفر اعلام شده است.[۱۳]

اقتصاد محلی جیکب‌آباد به نقش گذرگاهی شهر (حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی)، بازارهای کشاورزی پیرامون و خدمات شهری متکی است. زیرساخت‌های آبیاری از کانال‌های شاخه‌ای رود سند در شمال سند تغذیه می‌شوند و در کنار گرمای شدید، آسیب‌پذیری در برابر سیلاب‌های موسمی نیز گزارش شده است؛ سیلاب‌های ۲۰۲۲ بخش‌هایی از شهر را زیر آب برد، هرچند آب‌گرفتگی پس از اوج اولیه فروکش کرد.[۱۴][۱۵]

ایستگاه راه آهن جیکب‌آباد

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  2. ↑ «Jacobabad District – Table 02: Urban localities by population size (Census 2017)» (PDF). Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  3. ↑ «Pakistan temperatures cross 52 C in heatwave». رویترز. ۲۷ مهٔ ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  4. ↑ «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  5. ↑ «N-65 National Highway». Wikipedia. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  6. ↑ «Environmental Assessment Report (National Highway)» (PDF). Asian Development Bank. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  7. ↑ «Shahbaz Air Base (JAG/OPJA)». OurAirports. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  8. ↑ «List of extreme weather records in Pakistan». Wikipedia. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  9. ↑ «Pakistan temperatures cross 52 C in heatwave». رویترز. ۲۷ مهٔ ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  10. ↑ «From furnace to flood: world's hottest city in Pakistan now under water». الجزیره. ۳۱ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  11. ↑ «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  12. ↑ «Jacobabad District – Table 02: Urban localities by population size (Census 2017)» (PDF). Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  13. ↑ «District Wise Results (Census 2023/Archive & 2017)». Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  14. ↑ «From furnace to flood: world's hottest city in Pakistan now under water». الجزیره. ۳۱ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  15. ↑ «Environmental Assessment Report (National Highway)» (PDF). Asian Development Bank. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.