گوهر سلطان بیگم

گوهر سلطان بیگم، (زاده: ۹۱۸ – درگذشته ۲۹ اردیبهشت ۹۵۶/ ۱۵۴۰ – ۱۹ می ۱۵۷۷) دختر تهماسب یکم‌، هم‌چنین خواهر اسماعیل دوم و محمد خدابنده از زنان صبور با شخصیت و هنر دوست زمان خود بود که به ویژه به ساختن بناهای عمومی همانند مسجد و مدرسه علاقه زیادی داشت^[۱]به سبب فضیلت و عبادت از دیگر شاهزادگان ممتاز بود ^[۲]

گوهر سلطان در تبریز متولد شد و در سال ۹۳۳ (۱۵۵۵.م) با سلطان ابراهیم میرزا پسر عمویش، بهرام میرزا و زینب سلطان خانم ازدواج کرد.او پس از آنکه به خواست پدر به عقد ابو الفتح میرزا، ابراهیم میرزا هم آمده است یکی از شاهزادگان صفوی که در هنر نقاشی و خوشنویسی و علم عروض و قافیه شهره ی شهر بود و به زبان های فارسی و ترکی شعر می سرود درآمد به سختی به شوهرش دل بست و در آماده سازی تذکره ای که او به نام فرهنگ ابراهیمی می نوشت یار و همپا و همراه شوهرش بود و در مجالس شعر نیز او را دنبال میکرد و خانه ی آنها مرکز رفت و آمد فرهنگ سازان آن زمان اصفهان بود. آن‌ها صاحب یک دختر به نام گوهرشاد بیگم شدند که با امیر نصیرالدین حسین ازدواج کرد.^[۳][۴][۵]

بعد از مرگ تهماسب یکم و در طول درگیری‌های جانشینی شاه گوهر از برادرش اسماعیل میرزا حمایت کرد اما زمانی که اسماعیل دوم به سلطنت رسید دستور قتل تمامی شاهزادگان صفوی از جمله ابراهیم میرزا همسر گوهر بیگم را صادر کرد. اگر چه گوهر سلطان که پیش از وقت از آنچه در حال اتفاق بود آگاهی یافته بود تمام کتاب ها و نوشتارها و مرقعات( گردآوری قطعات پراکنده‌ی خوشنویسی، نگارگری، شعر یا تذهیب تشکیل شده است.) شوهر را به آب انداخت جواهر نفیس خود را نیز خرد کرده از میان برداشت گوهر بیگم سه ماه بعد از اعدام همسرش به دلیل بیماری از اندوه بسیار و یا خودکشی فوت شد و در حرم امام رضا در مشهد دفن شد.^[۶][۷][۸]