گلوکسینیا
| گلوکسینیا | |
|---|---|
| گلوکسینیا، Sinningia speciosa | |
| ردهبندی علمی | |
| فرمانرو: | |
| شاخه: | دولپهای های نو |
| رده: | آستریدها |
| راسته: | |
| تیره: | |
| سرده: | گلکاردینال |
| گونه: | S. speciosa |
| نام دوبخشی | |
| Sinningia speciosa | |
گلوکسینیا (نام علمی: Gloxinia speciosa) نوعی گل میباشد. این جنس دارای ۲۰ گونه مختلف از گیاهان علفی با هیپوکوتیل متورم (غده دار) است. گونهای که بیشتر به عنوان گیاه گل در آپارتمانی استفاده میشود، بومی برزیل است. همچنین ارقام اصلاح شده با رنگهای متنوع به عنوان ارقام روسی تولید می شود. تنها تفاوت ارقام روسی و برزیلی، در نحوه رشد غده هاست. در ارقام برزیلی، غده هر گیاه به صورت متمرکز هر ساله بزرگتر میشود. اما در ارقام برزیلی، غده ها در حین رشد، مدام تقسیم میشوند و یک گیاه سالانه چندین غده کوچک تولید میکند. گلوکسینیا گیاهی است نسبتا مقاوم ، دارای ساقهای کوتاه با برگهای بیضی شکل، به رنگ سبز تیره و آبدار و سطح بالایی برگ دارای کرک میباشد. گلهای این گیاه بنفش، قرمز، صورتی و سفید بوده که به صورت تک رنگ یا با حاشیه سفید موجود بوده این گیاه مانند بنفشه آفریقایی به طول روز بی تفاوت است و از اواسط بهار تا اواخر تابستان ظاهر میشوند.این گیاه جزو گیاهان آپارتمانی است و معمولا قدرت رشد در فضای باز را ندارد و به شدت به باد و نور مستقیم و حتی بارندگی حساس است. نیازهای گلوکسینیا مانند بنفشه آفریقایی است با این تفاوت که این گیاه به نور بیشتر و دوره خواب نیاز دارد. در دوره خواب که معمولا از اواخر تابستان آغآز میشود و تا اوایل اسفند ادامه دارد، رشد گیاه متوقف می شود و نیاز آبی کمی دارد اما نباید خاک به مدت طولانی خشک شود چون غده فاقد پوشش بوده و پوسته بسیار نازکی دارد و تحمل خشکی را ندارد.
فیزیولوژی
این گیاه جزو گیاهان دو لپه و دارای غده، سطح برگها کرک دار و بیضی شکل، گلهای کامل، ساقه آبدار و شکننده و کوتاه میباشد. گلوکسینیا یک گیاه چندساله است و بر خلاف بنفشه آفریقایی، دوره خواب دارد. دمای پایین تر از ۲۰ درجه باعث القای خواب می شود.
نیاز دمایی
این گیاه نیازمند هوای گرم و مرطوب میباشد و در روز حداقل به 3-5 ساعت نور مستقیم خورشید دارد. تمام قسمت های این گیاه و حتی غده ها به سرما حساس هستند و در دمای زیر 12 درجه رشد این گیاه کاملاً متوقف می شود.
آفات و بیماری ها
از آفات مهم گلوکسینیا ، مگس سفید ، کنه ها ، تریپس ها ، شپشک ها می باشند.تخم گذاری مگس سفید گلخانه در گلوکسینیا بر خلاف دیگر گیاهان ، بر سطح بالای برگ می باشد . تریپس ها بیشترین خسارت را به گلهای شکفته شده وارد می کنند و تخم گذاری آنها در داخل گل و اطراف پرچم و مادگی صورت می گیرد. همچنین شپشک آردآلود بیشتر در قسمت داخلی کاسبرگ از گیاه تغذیه می کند و مانع رشد غنچه می شود. کنه ها می توانند باعث خشک شدن ناگهانی برگ ها شوند.

از بیماری های قارچی این گیاه می توان به Pythium و Phytophthora که باعث پوسیده شدن ریشه ها و برگ ها می شود نام برد.
تکثیر
این گیاه به وسیله غده، بذر و قلمه برگ و ساقه تکثیر میگردد و بهترین روش تکثیر گلوکسینیا ، بذر و قلمه برگ و ساقه میباشد. برای تولید بذر باید گرده افشانی به صورت مصنوعی انجام شود زیرا احتمال گرده افشانی به صورت طبیعی بسیار کم است.بذر ها داخل کپسول 5 میلیمتری تشکیل می شوند و بیش از یک ماه زمان برای رسیدن بذرها نیاز است . اندازه بذرها حدودmm 0.4 هستند.

برای تکثیر از طریق برگها، باید برگهای رسیده و سالم همراه دمبرگ از گیاه جدا شود. سپس در داخل ماسه بادی یا پیت ماس ، آب یا پرلیت قرار داد که در دمای ۲۰ درجه و رطوبت بالا، پس از ۱۰_۲۰ روز ریشهها قابل مشاهده خواهد بود. برای کاشت بذر گلوکسینیا بهتر است که از پیت ماس استفاده شود. بذرها به دلیل ریزی و نیاز نوری برای سبز شدن ،باید سطحی کشت شوند و روی بذزها با پیت ماس پوشانده نشود. و رطوبت محیط بالاتر از 90 درصد باشد.
برای تکثیر از طریق غده، باید از یک چاقوی استریل و قارچ کش استفاده کرد تا از بروز بیماریها پیشگیری شود. معمولا این روش توصیه نمی شود.
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Sinningia speciosa». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۷ آوریل ۲۰۱۵.