قحطی نوار غزه

قحطی نوار غزه
یکی از قربانیان قحطی در شمال غزه.
کشوردولت فلسطین
مکاننوار غزه
مرگ و میر کل۶۶+[الف]
اقدامات ترمیمیکمک‌های بشردوستانه
پیامدها
  • دیوان بین‌المللی به اسرائیل دستور می‌دهد کمک‌های خود به غزه را افزایش دهد
  • دادگاه بین‌المللی کیفری حکم بازداشت رهبران اسرائیل را صادر کرد به دلیل استفاده از گرسنگی به عنوان روشی برای جنگ.[۶]

بین ۱ آوریل و ۱۰ مه ۲۰۲۵:

  • ۱٫۹۴ میلیون نفر در مرحلهٔ سوم IPC (بحران) یا بالاتر
  • ۹۲۴٬۰۰۰ نفر در IPC مرحلهٔ چهارم (وضعیت اضطراری)
  • ۲۴۴٬۰۰۰ نفر در مرحلهٔ پنجم IPC (ناامنی غذایی فاجعه‌بار)[۷]

جمعیت نوار غزه در نتیجهٔ حملات هوایی اسرائیل در طول جنگ غزه و محاصرهٔ اسرائیل و جلوگیری اسرائیل از ورود کالاهای اساسی و کمک‌های بشردوستانه به غزه، در معرض خطر بالای قحطی قرار دارد.[۸][۹][۱۰] حملات هوایی زیرساخت‌های غذایی مانند نانوایی‌ها، آسیاب‌ها و فروشگاه‌های مواد غذایی را نابود کرده است و به واسطهٔ محاصرهٔ کمک‌ها، کمبود گسترده‌ای از اقلام ضروری وجود دارد.[ب] به گفته گروهی از کارشناسان سازمان ملل، تا ژوئیه ۲۰۲۴ «کمپین گرسنگی هدفمند» اسرائیل در سراسر نوار غزه گسترش یافته و باعث مرگ کودکان شده است.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵] هیئت نمایندگی اسرائیل در سازمان ملل از این بیانیه انتقاد کرد و آن را «اطلاعات نادرست» خواند.[۱۶] در همان ماه، موارد شناسایی شده سوء تغذیه کودکان در شمال غزه در مقایسه با ماه مه ۲۰۲۴، ۳۰۰ درصد افزایش یافت.[۱۷]

در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۴، کمیتهٔ جهانی بررسی قحطیِ IPC اعلام کرد شواهد نشان می‌دهد که قحطی در غزه رخ نداده است، اما خطر بالای قحطی تا زمانی که جنگ ادامه دارد، پابرجا خواهد بود. شرایط در غزه احتمالاً در بهار به دلیل افزایش کمک‌ها و تلاش‌های بهداشتی بهبود یافته باشد، اما غیرنظامیان همچنان با رنج شدید روبرو هستند و به کمک‌های پایدار نیاز دارند. یافته‌های این گزارش «نباید جایی برای آسودگی‌خاطر و سهل‌اتگاری در مورد خطر وفوع قحطی در هفته‌ها و ماه‌های آینده باقی بگذارد» و «ماهیت طولانی مدت بحران به این معنی است که این خطر دستکم به اندازهٔ هر زمان دیگری در چند ماه گذشته بالا باقی می‌ماند.»[۱۸] اسرائیل با استناد به گفته‌های دانشگاهیانش در بخش بهداشت عمومی اسرائیل، روش‌شناسی گذشتهٔ IPC را به چالش کشیده است.[۱۹] در سپتامبر ۲۰۲۴، سازمان پناهندگان بین‌المللی هشدار داد که شرایط غذایی از ماه مه «به شدت رو به وخامت گذاشته است» و اظهار داشت: «خطر جدی تشدید دوبارهٔ شرایط قحطی همچنان وجود دارد.»[۲۰] برنامهٔ جهانی غذا (WFP) در اکتبر ۲۰۲۴ هشدار داد که یک میلیون نفر در معرض خطر گرسنگی قرار دارند.[۲۱]

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اظهار داشت که محدودیت‌های اسرائیل برای ورود کمک‌ها ممکن است به منزلهٔ مصداقی از گرسنگی دادن به عنوان سلاح جنگی باشد که دروافع جنایت جنگی محسوب می‌شود.[۲۲][۲۳] یک کمیسیون تحقیق بین‌المللی مستقل نیز دریافت که اسرائیل از گرسنگی به عنوان یک روش جنگی استفاده می‌کند.[۲۴] در آوریل و مه، آژانس توسعه بین‌المللی (USAID)، دیوان جمعیت، پناهندگان و مهاجرت وزارت امور خارجه ایالات متحده دریافتند که اسرائیل از ورود کمک‌های غذایی به غزه جلوگیری می‌کند. این یافته‌ها توسط وزیر امور خارجه بلینکن و دولت بایدن رد شد.[۲۵] دولت اسرائیل استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی را رد کرده و گفته است که استدلال‌هایی مبنی بر اینکه اقداماتش در مورد قحطی، کنوانسیون نسل‌کشی را نقض می‌کند «کاملاً بی‌اساس» است.[۲۶] هماهنگ‌کنندهٔ فعالیت‌های دولت اسرائیل در منطقه (COGAT)، آژانس اسرائیلی مسئول اجازهٔ ورود کمک به غزه، اعلام کرده است که اسرائیل محدودیتی برای میزان کمک‌های ورودی به غزه اعمال نکرده است.[۲۷] ادعای COGAT توسط نهادهای متعددی از جمله اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد، آکسفام و بریتانیا به چالش کشیده شده است.[۲۸] از مارس ۲۰۲۵، اسرائیل محاصره را به طور علنی رسمی کرده است،[۲۹] و وزیر دفاع اعلام کرده است که «هیچ کمک بشردوستانه‌ای وارد غزه نخواهد شد.»[۳۰] اسرائیل ادعا کرده است که «حماس منابع را احتکار کرده و آن‌ها را از غیرنظامیان ناامید دور نگه داشته است»؛[۳۱][۳۲] اما تا فوریه ۲۰۲۴، ایالات متحده هیچ مدرکی دال بر این ادعا یافت نکرده است.[۳۳] گزارش‌هایی مبنی بر سرقت کمک‌های امدادی توسط باندهای مسلح وجود داشته است.[۳۴]

در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بین‌المللی حکم بازداشت نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو و وزیر دفاع سابق یوآف گالانت را به دلیل «دلایل منطقی» مبنی بر مسئولیت کیفری آن‌ها برای «جنایت جنگی گرسنگی دادن به عنوان یک روش جنگی» صادر کرد.[۳۵][۶] ایالات متحده تصمیم دیوان کیفری بین‌المللی مبنی بر صدور این احکام را «اساساً رد» کرد.[۳۶]

در ۲۲ اوت ۲۰۲۵، طبقه‌بندی یکپارچه مراحل امنیت غذایی (آی‌پی‌سی) تأیید کرد که در غزه، قحطی در حال وقوع است.[۳۷]

قبل از جنگ غزه

نقشه نوار غزه با مرزهای تحت کنترل اسرائیل/مصر و منطقه ماهیگیری محدود

گفته شده است که «فقیرسازی کاملاً برنامه‌ریزی‌شده» یک سیاست بلندمدت اسرائیل برای نوار غزه بوده است.[۳۸] به گفته سارا روی، کارشناس برجسته اقتصاد غزه،

تخریب کنونی غزه آخرین مرحله در فرآیندی است که با گذشت زمان اشکال خشونت‌آمیزتری به خود گرفته است. در پنجاه و شش سالی که از اشغال نوار غزه در سال ۱۹۶۷ می‌گذرد، اسرائیل غزه را از سرزمینی که از نظر سیاسی و اقتصادی با اسرائیل و کرانه باختری یکپارچه بود به یک منطقه محصور و منزوی، از یک اقتصاد کارآمد به یک اقتصاد ناکارآمد، و از یک جامعه مولد به یک جامعه فقیر تبدیل کرده است. به همین ترتیب، ساکنان غزه را از عرصهٔ سیاست حذف کرده و آنها را از مردمی که خود را ملی‌گرا می‌دانستند، به جمعیتی تبدیل کرده که اکثریت آنها برای بقا به نوعی کمک بشردوستانه نیاز دارند.[۳۹]

در اوایل دههٔ اول ۲۰۰۰، نوار غزه شاهد دوره‌ای از تنش‌های فزاینده بود که تأثیر عمیقی بر بخش‌های اقتصادی و کشاورزی آن داشت.[۳۸] در این مدت، تعداد نسبتاً کمی از شهرک‌نشینان اسرائیلی در نوار غزه زندگی می‌کردند، اما بخش قابل توجهی از منابع ارزشمند این سرزمین را کنترل می‌کردند. به طور خاص، این شهرک‌نشینان به حدود ۲۵٪ از نوار، منطقه‌ای که شامل ۴۰٪ از زمین‌های زراعی غزه و همچنین سهم قابل توجهی از منابع آبی آن بود، دسترسی داشتند و دسترسی به زمین و آب برای جمعیت فلسطینی را محدود می‌کردند.[۴۰] علاوه بر این، در آن دوره، اسرائیل محدودیت‌هایی را برای واردات سوخت و گاز پخت و پز به غزه اعمال کرده بود. محدودیت‌های واردات، از جمله سوخت و گاز پخت و پز به غزه توسط اسرائیل، همچنین ناشی از اعمال محدودیت‌هایی بر اساس آنچه اسرائیل به عنوان کالاهای «دو منظوره» تعریف می‌کند، اقلامی که ممکن است برای مصارف نظامی استفاده شوند و امنیت اسرائیل را تهدید کنند، است.[۴۱] این اقدامات، که بخشی از محاصرهٔ گسترده‌تر هستند، در سطح بین‌المللی مورد اعتراض قرار گرفته و به دلیل تشدید شرایط اقتصادی و زندگی در غزه مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.[۴۲]

پس از اینکه اسرائیل شهرک‌های خود را از نوار غزه در سال ۲۰۰۵ خارج کرد، انتخابات فلسطین در سال ۲۰۰۶ برگزار شد که حماس در آن پیروز شد. در پاسخ به نتایج انتخابات، اسرائیل حزب حاکم و نوار غزه را به عنوان «موجودیت متخاصم» تعیین کرد و محاصره را به همراه تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی به اجرا گذاشت.[۴۳] دوو ویسگلاس توضیح داد: «ما باید آنها را بسیار لاغرتر کنیم، اما نه آنقدر که بمیرند.»[۴۴] ایده این بود که «فلسطینی‌ها را در رژیم غذایی قرار دهیم، اما نه اینکه آنها از گرسنگی بمیرند.»[۴۵] قبل از محاصره، جمعیت غزه ۱٫۶ میلیون نفر بود که روزانه ۴۰۰ کامیون حامل کالا به این نوار وارد می‌شد. طبق سیاست جدید، به گفته سازمان غیردولتی اسرائیلی گیشا، اسرائیل تنها به ۱۰۶ کامیون اجازه ورود برای تحویل کالا را داد.[۴۶] در دهه‌های بعد، تعداد کامیون‌های بشردوستانه مجاز به ورود به غزه بسته به عوامل متعددی مانند وضعیت سیاسی، مسائل امنیتی، توافقات بین اسرائیل و مقامات فلسطینی و مداخلات سازمان‌های بین‌المللی متفاوت بود. برای دریافت مجوز واردات هر کالایی به نوار غزه، باید اثبات می‌شد که آنها ضروری هستند که این امر اغلب باعث تأخیر و پیچیدگی در تأمین کمک‌های بشردوستانه می‌شد.[۴۷]

تلگراف‌های دیپلماتیک که متعاقباً توسط ویکی‌لیکس منتشر شد، نشان داد که اسرائیل در سال ۲۰۰۸ به ایالات متحده اطلاع داده بود که در حالی که اقداماتی برای جلوگیری از یک بحران انسانی انجام خواهد داد، قصد دارد اقتصاد غزه را در «آستانه فروپاشی» نگه دارد.[۴۸] محاسبات دقیقی برای تعیین حداقل کالری مورد نیاز (۲۲۷۹ کالری برای هر نفر در روز) برای جلوگیری از سوءتغذیه در نوار غزه انجام شد و این محاسبات اساس تعیین تعداد کامیون‌های مواد غذایی توسط اسرائیل از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ را تشکیل داد.[۴۹][۴۶][۵۰] این محاسبه عواملی مانند فروپاشی کشاورزی به دلیل محاصره که دسترسی به بازارهای بذر را کاهش داده بود، در نظر نگرفته است.[۵۱][پ] محدودیت‌های مربوط به مواد غذایی شامل کالاهای اساسی مانند ماکارونی — که پس از اعتراض جان کری به قرار گرفتن آن در فهرست واردات ممنوعه، دوباره وضع شد — و هرگونه خوراکی لذیذ مانند عسل، حلوای کنجدی، بامبا،[ت] چای، قهوه، سوسیس، سمولینا، فرآورده‌های شیر در بسته‌های بزرگ، اکثر محصولات پخت و پز و محدودیت‌های مربوط به گوشت و گاز خانگی برای پخت و پز بود.[۵۳]

گزارش گلدستون نشان داد که در طول جنگ غزه ۲۰۰۸-۲۰۰۹، تهاجم اسرائیل باعث تخریب عمدی و گسترده بخش کشاورزی غزه شده بود.[ث] اسرائیل همچنین ۳۰ درصد از حاصلخیزترین زمین‌های نوار غزه را مناطق ورود ممنوع اعلام کرد. پس از سال ۲۰۱۲، صلیب سرخ توافقی را برای اجازه دادن به کشاورزان غزه برای کشت محصولات با ارتفاعات مختلف، در مناطقی به ترتیب در فاصلهٔ ۳۰۰ متری تا ۱ کیلومتری از حصار مرزی مستحکم اسرائیل به دست آورد. با این حال، هم کشاورزان و هم دستگاه‌های آبیاری ابتدایی آنها اغلب در معرض تیراندازی تک‌تیراندازها و مسلسل‌های خودکار قرار داشتند و محصولات در امتداد خط آتش‌بس، بدون هشدار، با علف‌کش رانداپ مونسانتو سمپاشی می‌شدند.[۵۵] به همین ترتیب، اسرائیل محدودیت‌های شدیدی بر ماهیگیری در آب‌های غزه اعمال کرد — ۲۰ مایل دریایی توافق شده تحت پیمان‌های اسلو به طور یکجانبه به ۹ مایل کاهش یافت — و مناطق قابل ماهیگیری با شناورها مشخص شدند.[۵۶] در سال ۲۰۰۹، اسرائیل این میزان را به ۳ مایل دریایی کاهش داد که در نتیجه ۸۵ درصد از آب‌های ماهیگیری غزه توسط کشتی‌های جنگی اسرائیل مسدود شد.[۵۷] گزارش شده است که قایق‌های توپدار اسرائیلی حتی در این مناطق نیز به ماهیگیران محلی شلیک می‌کردند.[۵۸]

در دههٔ دوم ۲۰۰۰، برخی از سیاستمداران اسرائیلی اتهام استفاده از محاصره برای آسیب رساندن عمدی یا «آسیب بشردوستانه» به غیرنظامیان فلسطینی را رد کردند. وزیر امور خارجه سابق اسرائیل تسیپی لیونی در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۰ گفت: «هیچ قصدی برای آسیب رساندن به جمعیت فلسطینی ساکن غزه وجود نداشته و هرگز وجود نداشته است». در سال ۲۰۰۸، نخست‌وزیر سابق ایهود اولمرت گفت: «ما اجازه یک بحران انسانی را نخواهیم داد، اما قصد نداریم زندگی آنها را آسان‌تر کنیم.»[۴۴]

در اوت ۲۰۲۳، گزارش شد که ۱۲٬۰۷۶ کامیون بار کالای مجاز وارد غزه شده است که نشان‌دهنده بهبود جزئی در حجم کالاهای مجاز به ورود به این منطقه در مقایسه با دوره‌های قبل است. با وجود این ورودها، حجم کالاها با توجه به افزایش ۶۰ درصدی جمعیت از سال ۲۰۰۷ و نیازهای فزاینده جمعیت غزه، ناکافی باقی ماند.[۵۹]

تأثیر بشردوستانهٔ محاصره با خصومت‌های مکرر تشدید می‌شود که نه تنها منجر به تلفات بالا می‌شود بلکه زیرساخت‌های شکنندهٔ غزه را نیز بیشتر تخریب می‌کند. سازمان ملل و سازمان‌های مختلف حقوق بشری بارها خواستار لغو محاصره و افزایش دسترسی بشردوستانه برای کاهش رنج ساکنان غزه شده‌اند. شرایط موجود در سال ۲۰۲۳، که در آن منطقه شاهد بیشترین تعداد تلفات از سال ۲۰۰۵ بوده است، نیاز فوری به یک راه‌حل جامع و پایدار برای بحران بشردوستانه در غزه را در نظرمان برجسته کرده و به آن تاکید می‌ورزد.[۶۰]

یادداشت‌ها

  1. ↑ وزارت بهداشت غزه در اواخر ژوئن ۲۰۲۵ گزارش داد که حداقل ۶۶ کودک در طول جنگ غزه بر اثر سوء تغذیه جان خود را از دست داده‌اند.[۱] از ۲ مارس ۲۰۲۵ تا ۲۵ مه ۲۰۲۵، در طول محاصره کامل، حداقل ۵۸ نفر از گرسنگی جان باختند. [۲][۳] در ۸ ژوئیه ۲۰۲۵، ۴۱ مورد مرگ گزارش شد.[۴] طبق گفتهٔ سی‌ان‌ان، تعداد واقعی افراد کشته شده بر اثر گرسنگی ممکن است از قبل بیشتر باشد، زیرا «دسترسی محدود به شمال غزه مانع از توانایی سازمان‌های امدادی برای ارزیابی کامل وضعیت آنجا شده است.»[۵]
  2. ↑ به گفتهٔ بتسیلم، خطر قحطی نتیجهٔ مستقیم سیاست اسرائیل است: «این واقعیت محصول جانبی جنگ نیست، بلکه نتیجهٔ مستقیم سیاست اعلام شده اسرائیل است. ساکنان اکنون کاملاً به منابع غذایی از خارج از غزه وابسته هستند، زیرا دیگر تقریباً هیچ غذایی را نمی‌توانند خودشان تولید کنند. بیشتر مزارع کشت شده نابود شده‌اند و دسترسی به مناطق باز در طول جنگ به هر حال خطرناک است. نانوایی‌ها، کارخانه‌ها و انبارهای مواد غذایی به دلیل کمبود منابع اولیه، سوخت و برق بمباران یا تعطیل شده‌اند.»[۱۱]
  3. ↑ رویه‌های پیچیده اخذ مجوز از اسرائیل در نقاط حمل و نقل نیز باعث فساد قابل توجه کالا می‌شد و میزان مجاز ورود مواد غذایی را کاهش می‌داد. کالاهای وارداتی مورد نظر باید با کامیون‌های اسرائیلی وارد می‌شدند که پس از تخلیه، به کامیون‌های «بی‌طرف» منتقل می‌شدند و سپس اجازه عبور به سمت غزه را داشتند. پس از رسیدن به غزه، محموله‌ها باید از کامیون‌های بی‌طرف تخلیه و دوباره در کامیون‌های غزه بارگیری می‌شدند. [۵۱]
  4. ↑ یک میان وعدهٔ ذرت با طعم کرهٔ بادام زمینی، که به گفتهٔ یکی از مقامات اسرائیلی ممنوع است زیرا «ما نمی‌خواهیم اسیرکنندگان گیلعاد شالیط، بمبا را درست بالای سر او بجوند.»'[۵۲]
  5. ↑ بخش کشاورزی، از جمله زراعت، شیلات، دامداری و مرغداری، متحمل خسارات مستقیم به ارزش حدود ۱۷۰ میلیون دلار آمریکا شد. خسارات غیرمستقیم هنوز به طور قطعی محاسبه نشده است. یک سازمان تجاری تخمین می‌زند که ۶۰ درصد از کل زمین‌های کشاورزی نابود شده است، و ۴۰ درصد از آن‌ها مستقیماً در طول عملیات نظامی. علاوه بر این، ۱۷ درصد از کل باغات، ۸٫۳ درصد از دام‌ها، ۲٫۶ درصد از طیور، ۱۸٫۱ درصد از جوجه‌کشی‌ها، ۲۵٫۶ درصد از کندوهای عسل، ۹٫۲ درصد از مزارع باز و ۱۳ درصد از چاه‌های آب زیرزمینی نابود شدند. کشاورزی قبلاً یک سوم از ظرفیت خود را از زمان شروع انتفاضه دوم و تهاجمات مکرر اسرائیل، طبق تخمین‌های سازمان‌های غیردولتی که توسط UNDP-غزه استفاده شده بود، از دست داده بود… گزارش شده است که حدود ۲۵۰ چاه کشاورزی نابود یا به شدت آسیب دیده‌اند.[۵۱][۵۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Staff, Al Jazeera. "At least 66 children dead of malnutrition in Gaza amid Israel's war". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-06-29.
  2. ↑ "Dozens of Palestinians starved to death under Israel's blockade of Gaza". Al Jazeera (به انگلیسی). 3 May 2025. Retrieved 6 May 2025.
  3. ↑ "Child Dies Of Malnutrition Amid Worsening Humanitarian Crisis". International Middle East Media Center (به انگلیسی). 25 May 2025. Retrieved 26 May 2025.
  4. ↑ Najjar, Farah (8 July 2024). "Another child dies of starvation in Gaza". Al Jazeera. Retrieved 28 July 2024.
  5. ↑ Haq, Sana Noor (6 March 2024). "Newborns die of hunger and mothers struggle to feed their children as Israel's siege condemns Gazans to starvation". CNN. Archived from the original on 8 March 2024. Retrieved 8 March 2024.
  6. 1 2 Shotter, James; Ralph, Oliver (21 November 2024). "ICC issues arrest warrant for Israeli PM Benjamin Netanyahu". Financial Times.
  7. ↑ "IPC Acute Food Insecurity and Acute Malnutrition Special Snapshot (April 2025 - May 2025)" (PDF). Integrated Food Security Phase Classification. Retrieved 13 May 2025.
  8. ↑ Knutson, Jacob (11 April 2024). "U.S. aid official says famine has begun in northern Gaza". Axios. Archived from the original on 12 April 2024. Retrieved 24 April 2024.
  9. ↑ "The Guardian view on famine in Gaza: a human-made catastrophe". The Guardian. 19 March 2024. Archived from the original on 10 May 2024. Retrieved 22 March 2024.
  10. ↑ "Imminent famine in northern Gaza is 'entirely man-made disaster': Guterres". UN News (به انگلیسی). 18 March 2024. Archived from the original on 24 March 2024. Retrieved 3 April 2024.
  11. ↑ "Israel is starving Gaza" (Press release). B'Tselem. 8 January 2024. Archived from the original on 13 February 2024. Retrieved 17 January 2024.
  12. ↑ Kourdi, Eyad; Said-Moorhouse, Lauren (9 July 2024). "Famine has spread throughout Gaza, say UN experts". CNN (به انگلیسی). Retrieved 10 July 2024.
  13. ↑ "U.N. experts say Gaza children dying in Israeli 'targeted starvation campaign'". CBS News (به انگلیسی). CBS/AFP. 9 July 2024. Retrieved 10 July 2024.
  14. ↑ "UN experts say Israel carrying out 'targeted starvation campaign' in Gaza". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 10 July 2024.
  15. ↑ "UN experts declare famine has spread throughout Gaza strip". Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. 9 July 2024.
  16. ↑ "Israel rejects accusations by UN rights experts that it weaponized starvation in Gaza". The Times of Israel. Agence France-Presse. 9 July 2024. Retrieved 17 June 2025.
  17. ↑ "Humanitarian Situation Update #200 Gaza Strip". OCHA. United Nations. 5 August 2024. Retrieved 17 August 2024.
  18. ↑ "Famine Review Committee: Gaza Strip, June 2024" (PDF). Retrieved 24 June 2024.
  19. ↑ Sharon, Jeremy (31 May 2024). "Key Gaza famine report cited by UN, ICJ has systematic flaws, Israeli review finds". The Times of Israel. ISSN 0040-7909. OCLC 1076401854. Archived from the original on 31 May 2024.
  20. ↑ Konyndyk, Jeremy; Marks, Jesse. "Untangling the Reality of Famine in Gaza". Refugees International. Retrieved 15 September 2024.
  21. ↑ Khadder, Kareem; Salman, Abeer; Kourdi, Eyad; Lockwood, Pauline (11 October 2024). "UN says no food has entered northern Gaza since start of October, putting 1 million people at risk of starvation". CNN. Retrieved 13 October 2024.
  22. ↑ Tétrault-Farber, Gabrielle (19 March 2024). "Israel's restrictions to Gaza aid may be war crime, says UN rights office". Reuters.
  23. ↑ Beaumont, Peter (20 March 2024). "'Man-made famine' charge against Israel is backed by mounting body of evidence". The Guardian. Archived from the original on 10 May 2024. Retrieved 21 March 2024.
  24. ↑ Solomon, Erika (13 June 2024). "The U.N. Report on Israeli and Palestinian War Crimes: What We Know". The New York Times. Archived from the original on 26 June 2024. Retrieved 21 June 2024.
  25. ↑ Murphy, Brett (24 September 2024). "Israel Deliberately Blocked Humanitarian Aid to Gaza, Two Government Bodies Concluded. Antony Blinken Rejected Them". ProPublica (به انگلیسی). Retrieved 25 September 2024.
  26. ↑ Corder, Mike (18 March 2024). "Israel asks UN court to reject South Africa's request for interim orders to prevent starvation in Gaza". PBS Newshour. Archived from the original on 21 March 2024. Retrieved 21 March 2024.
  27. ↑ Halabi, Einav (24 February 2024). "COGAT:'There is no limit to the amount of aid that can enter Gaza'". Ynetnews. Archived from the original on 21 March 2024. Retrieved 21 March 2024.
  28. ↑
  29. ↑ "UN official urges Israel to lift 'cruel' aid blockade on Gaza". euronews (به انگلیسی). 2025-05-01. Retrieved 2025-05-03.
  30. ↑ "'No humanitarian aid will enter Gaza,' Israel defence minister says". France 24 (به انگلیسی). 2025-04-16. Retrieved 2025-05-03.
  31. ↑ DeYoung, Karen; Hudson, John (15 January 2024). "Despite U.S. pressure on Israel, casualty count in Gaza remains high". The Washington Post. Retrieved 19 January 2024.
  32. ↑ "UN chief blames Israeli 'obstacles, chokepoints' for looming famine in Gaza Strip". The Times of Israel. Archived from the original on 25 March 2024. Retrieved 25 March 2024.
  33. ↑ Magid, Jacob. "US envoy says Israel has yet to provide 'specific evidence' that Hamas is stealing humanitarian aid". The Times of Israel. Archived from the original on 25 March 2024. Retrieved 25 March 2024.
  34. ↑ Batrawy, Aya; Baba, Anas; Dixon, Greg (21 November 2024). "In Gaza Organized Gangs Make a Bad Situation Even Worse". NPR. Retrieved 17 June 2025.
  35. ↑ Roth, Andrew; Borger, Julian (21 November 2024). "ICC issues arrest warrant for Benjamin Netanyahu for alleged Gaza war crimes". The Guardian.
  36. ↑ El-Sabawi, Yasmine (21 November 2024). "Biden administration 'fundamentally rejects' ICC warrant for Netanyahu". Middle East Eye.
  37. ↑ Nichols, Michelle (2025-08-22). "Famine has struck Gaza, says global hunger monitor". Reuters (به انگلیسی). Retrieved 2025-08-22.
  38. 1 2 Howard-Hassmann 2016, p. 126.
  39. ↑ Roy, Sara (19 December 2023). "The Long War on Gaza". The New York Review of Books (به انگلیسی). ISSN 0028-7504. Archived from the original on 18 January 2024. Retrieved 25 March 2024.
  40. ↑ Howard-Hassmann 2016, p. 125.
  41. ↑ Bayoumi, Moustafa; Chalabi, Mona (24 June 2024). "Toys, spices, sewing machines: the items Israel banned from entering Gaza". The Guardian. ISSN 1756-3224. OCLC 60623878. Archived from the original on 25 June 2024.
  42. ↑ Roy, Sara M. (2016). The Gaza Strip: The Political Economy of De-development (به انگلیسی). Institute for Palestine Studies USA, Incorporated. ISBN 978-0-88728-321-5. Archived from the original on 11 March 2024. Retrieved 26 April 2024.
  43. ↑ Smith 2019, p. 39.
  44. 1 2 Strand, Trude (2014). "Tightening the Noose: The Institutionalized Impoverishment of Gaza, 2005–2010". Journal of Palestine Studies. 43 (2): 6–23. doi:10.1525/jps.2014.43.2.6. ISSN 0377-919X. JSTOR 10.1525/jps.2014.43.2.6. Archived from the original on 17 January 2024. Retrieved 17 January 2024 – via JSTOR.
  45. ↑ Urquhart, Conal (16 April 2006). "Gaza on brink of implosion as aid cut-off starts to bite". The Guardian. Archived from the original on 8 November 2016.
  46. 1 2 "Israel Gaza blockade study calculated Palestinians' calories". Reuters. 17 October 2012. Archived from the original on 10 December 2023. Retrieved 17 January 2024.
  47. ↑ Filiu 2014, p. 57.
  48. ↑ "Israel said would keep Gaza near collapse: WikiLeaks". Reuters. 5 January 2011.
  49. ↑ (Filiu 2014، ص. 57، ): "The fact that Israel could feel empowered to decide how much a Palestinian could eat on a daily basis shows how perverse and degrading the post-2005 occupation of the Gaza Strip had become."
  50. ↑ "Israel used 'calorie count' to limit Gaza food during blockade, critics claim". The Guardian. Associated Press. 12 October 2012. Archived from the original on 25 October 2014.
  51. 1 2 3 Howard-Hassmann 2016, p. 127.
  52. ↑ Renton, Alex (16 June 2009). "No gourmets in Gaza". The Guardian. Archived from the original on 17 February 2024.
  53. ↑ Renton, 2009
  54. ↑ Goldstone, Richard (25 September 2009). "Human Rights in Palestine and Other Occupied Arab Territories: Report of the United Nations Fact-Finding Mission on the Gaza Conflict" (PDF). United Nations Human Rights Council. pp. 261–262. Archived (PDF) from the original on 23 November 2023. Retrieved 18 January 2024.
  55. ↑ Smith 2019, pp. 39–40.
  56. ↑ Filiu 2014, p. 56.
  57. ↑ Howard-Hassmann 2016, pp. 125–127.
  58. ↑ Smith 2019, p. 40.
  59. ↑ "United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs - occupied Palestinian territory | Movement in and out of Gaza: update covering August 2023". United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs - occupied Palestinian territory (به انگلیسی). 18 September 2023. Archived from the original on 4 April 2024. Retrieved 25 March 2024.
  60. ↑ "Israeli-Palestinian death toll highest since 2005: UN envoy". UN News (به انگلیسی). United Nations. 21 August 2023. Archived from the original on 23 August 2023. Retrieved 25 March 2024.

آثار مورد ارجاع

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.