کهیر کولینرژیک
| کهیر کولینرژیک | |
|---|---|
 | |
| نمونهای از کهیر کولینرژیک در سطح بازو | |
| تخصص | درماتولوژی، آلرژیشناسی |
| نشانهها | بروز کهیرهای کوچک و خارشدار پس از افزایش دمای بدن، ورزش، حمام گرم یا استرس |
| عوارض | بیعرقی، نارسایی گرمایی، سنکوپ، آنافیلاکسی ناشی از ورزش |
| علت | واکنش ایمنی بیشفعال نسبت به افزایش دمای بدن یا عرق |
| درمان | آنتیهیستامینها، داروهای ضدکولینرژیک، درمان با تعریق، اومالیزوماب |
| پیشآگهی | معمولاً خوشخیم، گاهی مزمن |
| شیوع | ۵ تا ۲۰٪ در بزرگسالان جوان |
| طبقهبندی و منابع بیرونی | |
کهیر کولینرژیک (به انگلیسی: Cholinergic urticaria یا به اختصار CholU یا CU) نوعی از کهیر است که بر اثر افزایش دمای بدن، تعریق یا قرار گرفتن در معرض گرما ایجاد میشود. از این بیماری با نامهای «کهیر ناشی از ورزش» یا «کهیر گرمایی» نیز یاد میشود.
این اختلال به دلیل واکنش بیشازحد دستگاه ایمنی به آزاد شدن هیستامین و سایر مواد شیمیایی در پاسخ به افزایش دمای بدن ایجاد میشود. نتیجهٔ این فرایند بروز لکههای قرمز، خارشدار و گاهی برجسته روی پوست است که ویژگی اصلی کهیر محسوب میشود.
علائم
کهیر کولینرژیک معمولاً با بروز تعداد زیادی کهیر پاپولی کوچک در سراسر بدن همراه است که با التهاب پوستی (برآمدگیهای wheal) و درد عصبی شدید همراهاند. این علائم معمولاً در واکنش به فعالیت بدنی، استحمام، ماندن در محیطهای گرم، خوردن غذاهای تند یا استرسهای احساسی بروز میکنند.[۱][۲]
علائم معمولاً بهطور ناگهانی ظاهر و سپس فروکش میکنند و ممکن است چندین بار در طول روز بدون هشدار قبلی رخ دهند. کهیر کولینرژیک میتواند کیفیت زندگی فرد را بهطور قابل توجهی کاهش دهد، بهویژه در انجام فعالیتهای روزمره.
این بیماری ناشی از واکنش بیشفعال دستگاه ایمنی در برابر آزاد شدن هیستامین، سلول ماست و سایر مواد شیمیایی در پاسخ به تحریک رشتههای عصبی محیطی بر اثر افزایش دمای بدن است. در برخی بیماران، حساسیت غیرطبیعی به عرق نیز دیده میشود.[۳]
علل
علت دقیق کهیر کولینرژیک هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما چندین عامل مختلف میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند، از جمله:
- دیساتونومی (اختلال در عملکرد سیستم عصبی خودمختار)
- حساسیت به عرق یا واکنش ایمنی نسبت به ترکیبات موجود در عرق بدن
- بیعرقی اکتسابی (acquired anhidrosis) یا کاهش تعریق (hypohidrosis)
- علل ایدیوپاتیک (نامشخص)
- مصرف داروهای اپیوئیدی
- استفاده از مهارکننده کولیناسترازها[۴]
زیرگونهها
کهیر کولینرژیک را میتوان بر اساس مکانیسم ایجاد و پاسخ بدن به چهار گروه اصلی تقسیم کرد:
حساسیت به عرق (Sweat hypersensitivity)
در این زیرگونه، افراد به ترکیبات موجود در عرق خود حساسیت نشان میدهند و تماس عرق با پوست باعث بروز کهیر میشود.
تشخیص
تشخیص این نوع معمولاً با تزریق عرق خود بیمار (autologous sweat) به درون پوست انجام میشود.[۵]
ویژگیها
در این بیماران، محل بروز کهیرها با نقاط تعریق بدن مطابقت دارد.[۶]
فیزیولوژی بیماری
بر اساس یافتههای Tanaka و همکاران، حساسیت به عرق در بیماران مبتلا به کهیر کولینرژیک و درماتیت آتوپیک بسیار مشابه است. در نتیجه، آزاد شدن هیستامین از بازوفیلها در پاسخ به عرق احتمالاً بهوسیلهٔ آنتیبادی IgE اختصاصی علیه عرق انجام میشود.[۶]
نمودار تشخیص و درمان
| مرحله | روش یا یافته | نتیجه/درمان پیشنهادی |
|---|---|---|
| بررسی بالینی | تاریخچه و علائم پس از گرما یا ورزش | احتمال کهیر کولینرژیک |
| تست تحریک (ورزش یا حمام گرم) | ایجاد ضایعه طی چند دقیقه | تأیید بالینی |
| تست تعریق تنظیمی | کاهش یا فقدان تعریق | نوع بیعرقی |
| تزریق عرق خود بیمار | واکنش موضعی مثبت | نوع حساسیت به عرق |
| درمان مرحله ۱ | آنتیهیستامینها و خنکسازی | کنترل خفیف تا متوسط |
| درمان مرحله ۲ | اومالیزوماب، پروپرانولول یا دانازول | موارد مقاوم |
درمان
- درمان تعریق (Sweat therapy): تحریک تعریق از طریق گرم کردن بیشازحد بدن (مثلاً با سونا، حمام داغ یا ورزش روزانه) ممکن است علائم را با کاهش واسطههای التهابی کاهش دهد.[۷]
- آنتیهیستامینها: بهعنوان درمان خط اول برای کهیرهای معمولی تجویز میشوند، اما در کهیر کولینرژیک اثربخشی محدودی دارند.[۴]
- درمانهای با موفقیت متغیر: اومالیزوماب (درمان ضد IgE),[۸][۹] دانازول (آندروژن سنتتیک)،[۱۰] پروپرانولول (مسدودکننده بتا)،[۱۱] و زایلوتون (ضد لوکوترین).
- درمان پیشنهادی دیگر: حساسیتزدایی سریع با استفاده از تزریق عرق خود بیمار.[۵]
بیعرقی یا کاهش تعریق اکتسابی (Acquired anhidrosis/hypohidrosis)
در این زیرگونه، میزان تعریق بدن بهطور غیرطبیعی کاهش یافته یا متوقف میشود. در این موارد نیز تعریق اجباری روزانه (مانند حمام داغ یا ورزش) ممکن است علائم را کاهش دهد.[۷]
تشخیص
برای بررسی تعریق از نشانگرهای موضعی مانند «نشاسته یددار» یا «سدیم آلیزارین سولفونات» استفاده میشود که در تماس با عرق تغییر رنگ میدهند. آزمایش تعریق تنظیمی (thermoregulatory sweat test) نیز با ایجاد گرما در محیط یا استفاده از پتوهای حرارتی انجام میشود و در صورت عدم تغییر رنگ نشانگرها، وجود بیعرقی یا هیپوهیدروزیس را تأیید میکند.[۱۲]
نمونهبرداری پوستی ممکن است وجود سلولهای التهابی در غدد یا مجاری تعریق را نشان دهد.[۶]
ویژگیها
بیماران معمولاً دچار عدم تحمل گرما (مانند تهوع، سرگیجه، یا سردرد)، و احساس گزگز یا سوزش در سراسر بدن هنگام قرارگیری در گرما یا ورزش طولانیمدت میشوند که پس از خنک شدن بدن کاهش مییابد. این حالت در غیاب بیماریهای پوستی، متابولیک یا عصبی دیگر رخ میدهد.[۱۳]
فیزیولوژی بیماری
مطالعات نشان دادهاند که برآمدگیهای پوستی (wheals)، کاهش تعریق و درد در بیماران مبتلا به این نوع کهیر، ناشی از کاهش سطح بیان آنزیم استیلکولیناستراز (AchE) و گیرنده کولینرژیک موسکارینی نوع ۳ (CHRM3) در سلولهای اپیتلیال غدد اکرین است.[۱۴]
افزایش بیان مواد شیمیایی مانند CCL2/MCP-1، CCL5/RANTES و CCL17/TARC سبب جذب سلولهای CD4+ و CD8+ تی در اطراف بافت شده و احتمالاً موجب کاهش بیان AchE و CHRM3 میشود. کورتیکواستروئیدها قادرند بیان این مواد را مهار کنند و همین مسئله نقش مهم این فاکتورها را در بروز بیماری تأیید میکند.
درمان
- درمان دارویی: آنتاگونیستهای گیرنده H1 (H1RA) معمولاً خط اول درمان بیماران مبتلا به کهیر کولینرژیک هستند، اما اغلب پاسخ بیماران به دوزهای استاندارد خفیف یا متوسط است. افزودن آنتاگونیست گیرنده H2 (H2RA) در موارد مقاوم به درمان میتواند مؤثر باشد.
همچنین از اسکوپولامین بوتیلبروماید (داروی ضدکولینرژیک)، ترکیب پروپرانولول، آنتیهیستامینها و مونتهلوکاست، و حتی تزریق بوتولینوم توکسین نیز در برخی بیماران نتایج مثبتی گزارش شده است.[۱۵]
- درمان غیردارویی: در نبود تعریق طبیعی، میتوان از اسپری آب سرد یا حولههای خیس برای افزایش خنکسازی پوست استفاده کرد.
رفتن به محیطهای خنکتر یا دارای تهویه مطبوع نیز به کاهش ناراحتی کمک میکند. در صورت بروز هیپرترمی شدید (دمای بدن بالاتر از ۴۱ درجه سانتیگراد)، باید بلافاصله از روشهای سریع خنکسازی مانند غوطهورسازی در آب بسیار سرد برای جلوگیری از آسیب مغزی استفاده شود.[۱۶]
نوع ایدیوپاتیک (Idiopathic)
این گروه شامل بیمارانی است که در هیچیک از زیرگونههای شناختهشده (حساسیت به عرق یا بیعرقی) قرار نمیگیرند و علت مشخصی برای بیماری آنها یافت نشده است.
همهگیرشناسی
مطالعات محدود موجود نشان میدهند که کهیر کولینرژیک در میان جمعیتهای مختلف نسبتاً شایع است و میزان شیوع آن بین ۵ تا ۲۰ درصد (بسته به منطقه، نژاد و سن) گزارش شده است.[۱۷][۱۸][۱۹]
این بیماری بیشتر در بزرگسالان جوان مشاهده میشود و بیشترین شیوع آن در افراد ۲۶ تا ۲۸ سال گزارش شده است (حدود ۲۰٪).[۱۷] اکثر موارد خفیفاند و تعداد کمی از بیماران برای درمان به پزشک مراجعه میکنند.
تاریخچه
کهیر کولینرژیک نخستینبار در سال ۱۹۲۴ توسط «دوک» (Duke) توصیف شد که آن را «کهیر گرمایی» (*Urticaria calorica*) نامید.[۲۰] اصطلاح «کولینرژیک» از این موضوع گرفته شده است که کهیر مشابهی را میتوان با استفاده از آگونیستهای کولینرژیک (مانند متاکولین) در پوست ایجاد کرد.
جستارهای وابسته
- میلیاریا
- آنافیلاکسی ناشی از ورزش
- نارسایی تعریق ایدیوپاتیک خالص
- هیپوهیدروزیس
- بیماری فابری
- کهیر آبیزایی
منابع
- ↑ Moore-Robinson، M.؛ Warin، R. P. (۱۹۶۸). «Some clinical aspects of cholinergic urticaria». The British Journal of Dermatology. ۸۰ (۱۲): ۷۹۴–۷۹۹. doi:10.1111/j.1365-2133.1968.tb11948.x. PMID 5706797.
- ↑ Hirschmann، J. V.؛ Lawlor، F.؛ English، J. S.؛ Louback، J. B.؛ Winkelmann، R. K.؛ Greaves، M. W. (۱۹۸۷). «Cholinergic urticaria. A clinical and histologic study». Archives of Dermatology. ۱۲۳ (۴): ۴۶۲–۴۶۷. doi:10.1001/archderm.1987.01660280064024. PMID 3827277.
- ↑ Poon، E.؛ Seed، P. T.؛ Greaves، M. W.؛ Kobza-Black، A. (۱۹۹۹). «The extent and nature of disability in different urticarial conditions». The British Journal of Dermatology. ۱۴۰ (۴): ۶۶۷–۶۷۱. doi:10.1046/j.1365-2133.1999.02767.x. PMID 10233318.
- 1 2 Nakamizo، S.؛ Egawa، G.؛ Miyachi، Y.؛ Kabashima، K. (۲۰۱۲). «Cholinergic urticaria: Pathogenesis-based categorization and its treatment options». Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. ۲۶ (۱): ۱۱۴–۱۱۶. doi:10.1111/j.1468-3083.2011.04017.x. PMID 21371134.
- 1 2 Kozaru، T.؛ Fukunaga، A.؛ Taguchi، K.؛ Ogura، K.؛ Nagano، T.؛ Oka، M.؛ Horikawa، T.؛ Nishigori، C. (۲۰۱۱). «Rapid Desensitization with Autologous Sweat in Cholinergic Urticaria». Allergology International. ۶۰ (۳): ۲۷۷–۲۸۱. doi:10.2332/allergolint.10-OA-0269. PMID 21364312.
- 1 2 3 Bito، T.؛ Sawada، Y.؛ Tokura، Y. (۲۰۱۲). «Pathogenesis of cholinergic urticaria in relation to sweating». Allergology International. ۶۱ (۴): ۵۳۹–۵۴۴. doi:10.2332/allergolint.12-RAI-0485. PMID 23093795.
- 1 2 Kobayashi، H.؛ Aiba، S.؛ Yamagishi، T.؛ Tanita، M.؛ Hara، M.؛ Saito، H.؛ Tagami، H. (۲۰۰۲). «Cholinergic urticaria, a new pathogenic concept: Hypohidrosis due to interference with the delivery of sweat to the skin surface». Dermatology. ۲۰۴ (۳): ۱۷۳–۱۷۸. doi:10.1159/000057877. PMID 12037443.
- ↑ Metz، M.؛ Bergmann، P.؛ Zuberbier، T.؛ Maurer، M. (۲۰۰۸). «Successful treatment of cholinergic urticaria with anti-immunoglobulin E therapy». Allergy. ۶۳ (۲): ۲۴۷–۲۴۹. PMID 18186820.
- ↑ Sabroe، R. A. (۲۰۱۰). «Failure of omalizumab in cholinergic urticaria». Clinical and Experimental Dermatology. ۳۵ (۴): e۱۲۷–e۱۲۹. PMID 19925484.
- ↑ La Shell، M. S.؛ England، R. W. (۲۰۰۶). «Severe refractory cholinergic urticaria treated with danazol». Journal of Drugs in Dermatology. ۵ (۷): ۶۶۴–۶۶۷. PMID 16865874.
- ↑ Pachor، M. L.؛ Lunardi، C.؛ Nicolis، F. (۱۹۸۷). «Usefulness of propranolol in the treatment of cholinergic urticaria». La Clinica Terapeutica. ۱۲۰ (۳): ۲۰۵–۲۱۰. PMID 2973859.
- ↑ Chia، K. Y.؛ Tey، H. L. (۲۰۱۲). «Approach to hypohidrosis». Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. ۲۷ (۷): ۷۹۹–۸۰۴. PMID 23094789.
- ↑ Nakazato، Y.؛ Tamura، N.؛ Ohkuma، A. (۲۰۰۴). «Idiopathic pure sudomotor failure: Anhidrosis due to deficits in cholinergic transmission». Neurology. ۶۳ (۸): ۱۴۷۶–۱۴۸۰. doi:10.1212/01.wnl.0000142036.54112.57. PMID 15505168.
- ↑ Sawada، Y.؛ Nakamura، M.؛ Bito، T. (۲۰۱۳). «Decreased Expression of Acetylcholine Esterase in Cholinergic Urticaria with Hypohidrosis or Anhidrosis». Journal of Investigative Dermatology. ۱۳۴ (۱): ۲۷۶–۲۷۹. doi:10.1038/jid.2013.244. PMID 23748235.
- ↑ doi=10.1007/s10286-017-0418-6
- ↑ Thami، G. P.؛ Kaur، S.؛ Kanwar، A. J. (۲۰۰۳). «Acquired idiopathic generalized anhidrosis: A rare cause of heat intolerance». Clinical and Experimental Dermatology. ۲۸ (۳): ۲۶۲–۲۶۴. doi:10.1046/j.1365-2230.2003.01208.x. PMID 12780708.
- 1 2 Zuberbier، T.؛ Althaus، C.؛ Chantraine-Hess، S.؛ Czarnetzki، B. M. (۱۹۹۴). «Prevalence of cholinergic urticaria in young adults». Journal of the American Academy of Dermatology. ۳۱ (۶): ۹۷۸–۹۸۱. doi:10.1016/S0190-9622(94)70267-5. PMID 7962780.
- ↑ Silpa-Archa، N.؛ Kulthanan، K.؛ Pinkaew، S. (۲۰۱۱). «Physical urticaria: Prevalence, type and natural course in a tropical country». Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. ۲۵ (۱۰): ۱۱۹۴–۱۱۹۹. doi:10.1111/j.1468-3083.2010.03951.x. PMID 21175877.
- ↑ Godse، K.؛ Farooqui، S.؛ Nadkarni، N.؛ Patil، S. (۲۰۱۳). «Prevalence of cholinergic urticaria in Indian adults». Indian Dermatology Online Journal. ۴ (۱): ۶۲–۶۳. doi:10.4103/2229-5178.105493. PMC 3573461. PMID 23437429.
- ↑ Duke، W. W. (۱۹۲۴). «Urticaria Caused Specifically by the Action of Physical Agents». JAMA: The Journal of the American Medical Association. ۸۳: ۳–۹. doi:10.1001/jama.1924.02660010007002.