پهلوی کتیبهای
پهلوی کتیبهای یا پهلوی سنگنوشتهای یک شیوه نوشتاری برای زبان پارسی میانه بوده است.
| پهلوی کتیبهای | |
|---|---|
 تکه سنگ کنده کاری شده به | |
| نوع | ابجد |
| زبانها | زبانهای_ایرانی#ایرانی_میانه |
| دورهٔ زمانی | 171–38 BC |
| سامانهٔ مادر |
الفبای_آرامی
|
| دامنه یونیکد | U+10B60–U+10B7F |
_104.jpg)
از شواهد اولیه میتوان به کتیبه نوشتههای پهلوی بر روی سکهها و مهرها و سنگ نوشتههای پادشاهان ساسانی و سایر افراد برجسته مانند کرتیر اشاره کرد.
در اواخر دوران ساسانی برای سکهها و نیز سنگ نوشتهها نیز از همان خط پهلوی کتابی به جای کتیبه ای استفاده میشده است.
حروف
پهلوی کتیبه ای از ۱۹ حرف غیر متصل استفاده میکند:[۱][۲]
| نام [A] | تصویر | نویسه | IPA[۳] |
|---|---|---|---|
| الف |  |
𐭠 | / a /, / a: / |
| بث |  |
𐭡 | / b / , / w / |
| گیمل |  |
𐭢 | / ɡ /، / j / |
| دلت |  |
𐭣 | /d/, /j/ |
| هه |  |
𐭤 | /h/ |
| واو، عین، رش |  |
𐭥 | / w /، / ʕ /، / r / |
| زایین |  |
𐭦 | / z / |
| حث |  |
𐭧 | / h / , / x / |
| تت |  |
𐭨 | / tˤ / |
| یود |  |
𐭩 | / j / , / e: /، / i: /، / d̠͡ʒ / |
| کاف |  |
𐭪 | / k /، / ɡ / |
| لامده |  |
𐭫 | / l / , / r / |
| مم، قوف |  |
𐭬 | / m / , / q / |
| نون |  |
𐭭 | / n / |
| سامخ |  |
𐭮 | / s / , / h / |
| په |  |
𐭯 | / p / , / b /، / f / |
| سادء |  |
𐭰 | / t̠͡ʃ /، / d̠͡ʒ /، / z / |
| شین |  |
𐭱 | / ʃ / |
| تاو |  |
𐭲 | / t / , / d / |
شمارهها
پهلوی کتیبه ای اعداد خاص خود را دارد:
| مقدار | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۱۰ | ۲۰ | ۱۰۰ | ۱۰۰۰ | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| نشانه | تصویر |  |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| نویسه | 𐭸 | 𐭹 | 𐭺 | 𐭻 | 𐭼 | 𐭽 | 𐭾 | 𐭿 | |
اعداد از راست به چپ نوشته میشوند. اعداد بدون ارتباط عددی معنادار به یکدیگر افزوده میشوند. به عنوان مثال، ۲۴ به صورت 𐭽𐭻 نوشته میشود (20 + 4).[۱]
یونیکد
نسخه پهلوی کتیبه ای با انتشار نسخه ۵٫۲ یونیکد در اکتبر ۲۰۰۹ به این استاندارد اضافه شد. بلوک یونیکد مربوط به پهلوی کتیبه ای U+10B60–U+10B7F میباشد:
| پهلوی کتیبه ای [1][2] | ||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
| U+10B6x | 𐭠 | 𐭡 | 𐭢 | 𐭣 | 𐭤 | 𐭥 | 𐭦 | 𐭧 | 𐭨 | 𐭩 | 𐭪 | 𐭫 | 𐭬 | 𐭭 | 𐭮 | 𐭯 |
| U+10B7x | 𐭰 | 𐭱 | 𐭲 | 𐭸 | 𐭹 | 𐭺 | 𐭻 | 𐭼 | 𐭽 | 𐭾 | 𐭿 | |||||
| نکات: | ||||||||||||||||
نگارخانه
.jpg)
سکه اردشیر بابکان (r. 224–42) با نوشتههای پهلوی کتیبهای![نقش برجسته ساسانی با مونوگرام Inspr پهلوی کتیبهای که مخفف abzūn farr است ، به معنی "فر [او] افزون [باد]"](./_assets_/0c70a452f799bfe840676ee341124611/MIK_-_Sassaniden_Pahlavi-Monogramm.jpg)
منابع
- 1 2 3 Everson, Michael; Pournader, Roozbeh (2007-08-24). "L2/07-207R: Proposal for encoding the Inscriptional Parthian, Inscriptional Pahlavi, and Psalter Pahlavi scripts in the SMP of the UCS" (PDF).
- ↑ Livinsky, BA; Guang‐Da, Zhang; Samghabadi, R Shabani; Masson, Vadim Mikhaĭlovich (March 1999), Dani, Ahmad Hasan (ed.), History of civilizations of Central Asia, Multiple history, vol. 3. The crossroads of civilizations: A.D. 250 to 750, Delhi: Motilal Banarsidass, p. 89, ISBN 978-81-208-1540-7.
- ↑ دنیل, پیتر تی; برایت, ویلیام, eds. (1996). -9780195079937/page/518 سیستمهای نوشتاری جهانی. موسسه انتشارات دانشگاه آکسفورد. pp. -9780195079937/page/518 518. ISBN 978-0-19-507993-7.
{{cite book}}: Check|url=value (help)