پرهیزکاری

پرهیزکاری یا تقوا به فضیلتی در زندگی مذهبی و معنوی گفته می‌شود که دربرگیرندهٔ حالت‌هایی مانند «وقف خدا بودن»، «خداترس بودن» و «تواضع» می‌شود. این کلمه برخلاف تلفظ بسیاری پرهیزگار با «گ» درست نیست و پرهیزکار با «ک» درست است.

وَرَعْ یا پرهیزکاری و پارسایی را به نگه‌داشتن خود از محرمات، دوری از گناه،[۱] پرهیزکاری و پارسایی،[۲] و اجتناب از شبهات از ترس ارتکاب محرمات[۳] معنا کرده‌اند. یکی از ویژگی‌های پرهیزکاران، راستگویی است.

در آیاتی از قرآن کریم به پرهیزکار بودن و پرهیزکاران اشاراتی شده و صفات آنان نیز آورده شده‌است، از جمله راستگویی، اعتقاد حقیقی، پاکی و خوبی. در آیه دوم سورهٔ بقره گفته شده این کتاب راهنمای پرهیزکاران است که در زبان عربی همان متقین می‌باشد. همچنین آیهٔ ۱۷۷ سورهٔ بقره: «این‌ها کسانی هستند که راست می‌گویند و گفتارشان با اعتقادشان هماهنگ است و این‌ها هستند پرهیزکاران!»[۴]

پرهیزکاری، هم بر حالت درونی و هم رفتار ظاهری تأثیر می‌گذارد.[۵] با وجود مفهوم مبهم پارسایی، مرزهای آن مشخص شده‌اند: پارسایی بیشتر به نحوهٔ زندگی مذهبی مربوط می‌شود تا الاهیات یک مذهب خاص.[۶]

در قرآن، تقوا مؤلفهٔ بسیار مهمی از ایمان است و اهل تقوا اهل بهشت توصیف شده‌اند.[۷] اصل کلمهٔ تقوا از «وقایة» است به معنی پوشش و حفاظت از آزار و ضرر. در توصیف علی ابن ابی‌طالب از این واژه، تقوا حفاظت و حمایتی الهی برای بندگانش است که آن‌ها را از هلاکت‌ها مصون می‌دارد.[۸]

در کلام محمد ورع به عنوان بهترین عمل معرفی شده است. یعنی انسان از آنچه خدا حرام کرده پرهیز کند و وارسته و پارسا باشد.[۹]

پانویس

  1. ↑ ابن منظور، لسان العرب (جلد هشتم) داربیروت(1375ش)، ص388.
  2. ↑ دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا (جلد پانزدهم) مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران(1377ش)، ص373.
  3. ↑ انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن (جلد هشتم)انتشارات سخن(1381ش)، ص633.
  4. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه (جلد یکم) دارالکتب الاسلامیه، ص601.
  5. ↑ Fahlbusch, Erwin. "Piety." Encyclopedia of Christianity Online. Brill Online, 2014.
  6. ↑ "Piety." Religion Past and Present. Brill Online, 2014.
  7. ↑ Kinberg, Leah. "Piety." Encyclopaedia of the Qurʾān. General Editor: Jane Dammen McAuliffe, Georgetown University, Washington DC. Brill Online, 2014.
  8. ↑ شریفی، مهین (۱۳۹۰). «در ژرفای تقوا، تأملی دیگر در واژه تقوا». بینات (۷۱): ۱۹–۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۲-۲۰.
  9. ↑ جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۸). حکمت عبادات. اسرا. ص. ۵۹. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۹۸۴-۳۲-۶.

پیوند به بیرون