ولایت کوزوو

ولایت قوصوه (ترکی عثمانی) Kosova Vilayeti  (ترکی استانبولی) Vilajeti i Kosovës  (آلبانیایی) Kosovski vilajet/Косовски вилајет  (صربی)
ولایت امپراتوری عثمانی
۱۸۷۷–۱۹۱۳
ولایت کوزوو در سال‌های ۱۸۷۷ تا ۱۹۱۳، با منطقه‌ای تحت اشغال اتریش-مجارستان از ۱۸۷۸ تا ۱۹۰۹ (منطقه سنجاک)
مرکز	پریشتینا (۱۸۷۷-۱۸۸۸) اسکوپیه (۱۸۸۸–۱۹۱۳)[۱]
جمعیت
• ۱۹۱۱[۲]	۱٬۶۰۲٬۹۴۹
تاریخچه
تاریخچه
• تأسیس	۱۸۷۷
• پیمان لندن	۳۰ مه ۱۹۱۳
پیشین پسین سنجاک پریزرن ایالت روم‌ایلی پادشاهی صربستان پادشاهی مونته‌نگرو آلبانی مستقل تزار بلغارستان
امروزه بخشی از	کوزوو صربستان مقدونیه شمالی مونته‌نگرو آلبانی

ولایت کوزوو (به ترکی عثمانی: ولایت قوصوه،^[۳] Vilâyet-i Kosova؛ ترکی: Kosova Vilayeti؛ آلبانیایی: Vilajeti i Kosovës؛ صربی: Косовски вилајет، Kosovski vilajet) یک بخش اداری (ولایت) سطح اول امپراتوری عثمانی در شبه جزیره بالکان بود که شامل قلمرو امروزی کوزوو و بخش شمال غربی جمهوری مقدونیه شمالی می‌شد. مناطقی که امروزه منطقه سنجاک (راشکا) صربستان و مونته‌نگرو را تشکیل می‌دهند، اگرچه به صورت دو ژوره تحت کنترل عثمانی بودند، اما طبق ماده ۲۵ پیمان برلین، از سال ۱۸۷۸ تا ۱۹۰۹ عملاً تحت اشغال اتریش -مجارستان بودند. اسکوب (اسکوپیه) به عنوان مرکز استان عمل می‌کرد. جمعیت ۳۲۰۰۰ نفری آن، آن را به بزرگ‌ترین شهر استان تبدیل کرده بود و پس از آن پریزرن با ۳۰۰۰۰ نفر جمعیت قرار داشت.

این ولایت به عنوان نمونه کوچکی از جامعه عثمانی قرار داشت؛ در مرزهای آن گروه‌های متنوعی از مردم و مذاهب از جمله آلبانیایی‌ها، صرب‌ها، بوسنیایی‌ها؛ مسلمانان و مسیحیان، اعم از ارتدکس شرقی و کاتولیک، زندگی می‌کردند. این استان به خاطر صنعتگران و شهرهای مهمی مانند ایپک، که در آن معماری عثمانی و حمام‌های عمومی متمایزی ساخته شده بود، مشهور بود که برخی از آنها هنوز هم قابل مشاهده هستند. زادگاه هویت ملی آلبانیایی برای اولین بار در پریزرن، توسط اعضای اتحادیه پریزرن در سال ۱۸۷۸ بیان شد.

در نتیجه، ابتدا معاهده سن استفانو در سال ۱۸۷۸، و سپس معاهده اصلاح‌شده برلین در همان سال که امپراتوری عثمانی را تجزیه کرد، کوزوو به خط دفاعی اول امپراتوری عثمانی تبدیل شد و پادگان‌های بزرگی از نیروهای عثمانی در این استان مستقر شدند. قبل از جنگ اول بالکان در سال ۱۹۱۲، شکل و موقعیت این استان مانع از داشتن مرز زمینی مشترک بین صربستان و مونته‌نگرو شد. پس از جنگ، بخش عمده‌ای از این ولایت بین مونته‌نگرو و صربستان تقسیم شد. همه این مرزها در معاهده لندن در سال ۱۹۱۳ تصویب شدند. امپراتوری عثمانی سرانجام پس از توافق صلح با پادشاهی صربستان در ۱۴ مارس ۱۹۱۴، مرزهای جدید را به رسمیت شناخت. ^[۴]

سنجاق‌های ولایت:

• سنجاق اوسکوپ (با مناطق کازا: اسکوپیه، اشتیپ، کراتوو، پهچوو، رادوویش، کومانوو، کریوا پالانکا، کاچانیک)
• سنجاق پریشین (با نواحی کازا: پریشتینا، ووشتری، گیلان، پرشوو؛ همچنین میتروویکا و نووی پازار در سال ۱۹۰۲ اضافه شدند)
• سنجاق ایپک (با مناطق کازا: پجا، گاکوا، گوسینجه؛ همچنین برانه و روژاژه در سال ۱۹۰۲ اضافه شدند)
• سنجاق پریزرن (با کازا - نواحی: پریزرن، تتوو، گستیوار)
• سنجاق نووی پازار (Yenipazar)، (در اصل با کازا - ناحیه: نووی پازار، برانه، روژاژه، سجنیکا، نوا واروش، بیجلو پولجه، کولاشین پایین، پلیولا، پریپولجه، پریبوج)
  • سنجاق پلجولا (Taşlica)، ایجاد شده در سال ۱۸۸۰ (با مناطق کازا: Pljevlja , Prijepolje , Priboj)
  • سانجاک Sjenica (Seniçe)، ایجاد شده در سال ۱۹۰۲ (با مناطق کازا: Sjenica , Nova Varoš، Bijelo Polje , Lower Kolašin)

اسکوپ پایتخت اداری این ولایت بود و سایر شهرهای مهم شامل پریشتین (با ۱۰۰۰۰ نفر جمعیت)، ایپک، میتروویچه و پریزرن بودند. ولایت کوزوو شامل منطقه سنجاک می‌شد که صربستان مرکزی و مونته‌نگرو امروزی را به همراه شهرداری کوکس ^{[نیازمند منبع] و منطقه اطراف آن در شمال} آلبانی امروزی قطع می‌کرد. بین سال‌های ۱۸۸۱ و ۱۹۱۲ (فصل پایانی آن)، این ولایت به صورت داخلی گسترش یافت و سایر مناطق جمهوری مقدونیه شمالی امروزی، از جمله شهرک‌های شهری بزرگتر مانند اشتیپ (ایشتیپ)، کومانوو (کومانووا) و کراتوو (کراتووا) را دربر گرفت (به نقشه مراجعه کنید).

ولایت کوزوو جمعیتی متنوع داشت که بر اساس خطوط مذهبی و قومی تقسیم شده بودند و آلبانیایی‌ها، بلغاری‌ها، بوسنیایی‌ها و صرب‌ها بخش عمده جمعیت آن را تشکیل می‌دادند.

آلبانیایی‌های مسلمان اکثریت جمعیت ولایت کوزوو را تشکیل می‌دادند که بخش مهمی از طبقات شهری-حرفه‌ای و زمین‌دار شهرهای بزرگ را شامل می‌شد. کوزوو غربی از ۵۰۰۰۰ نفر جمعیت و منطقه‌ای تحت سلطه سیستم قبیله‌ای آلبانیایی تشکیل شده بود که سالانه ۶۰۰ آلبانیایی بر اثر خونریزی جان خود را از دست می‌دادند. ارتفاعات یاکووا (گیاکووه) شامل ۸ قبیله بود که عمدتاً مسلمان بودند و در منطقه لوما در نزدیکی پریزرن ۵ قبیله وجود داشت که اکثراً مسلمان بودند. شهر ایپک مسیحیان مخفی داشت که پیرو مذهب کاتولیک بودند. مشابه همتایان خود در ولایت ایشکودرا، مالسورهای کوزوو (کوهستانی‌ها) از امتیازاتی برخوردار بودند که با انجام خدمت سربازی به عنوان نیروهای نامنظم، هیچ مالیاتی نمی‌پرداختند و از خدمت اجباری نظامی معاف می‌شدند. حکومت عثمانی در میان کوهستانی‌ها بسیار ناچیز یا تقریباً صفر بود و مقامات دولتی برای اعمال هرگونه اقتداری با صاحبان قدرت محلی متحد می‌شدند. آلبانیایی‌های کوزوو، مالسورها، اختلافات بین خود را از طریق قانون کوهستان خود حل و فصل می‌کردند و مقامات عثمانی از خودمختاری که آنها اعمال می‌کردند، ناراضی بودند. از دیدگاه آلبانیایی‌ها، در دهه ۱۸۸۰، سنجاق‌های ایپک، پریزرن، پریشتین، اسکوپ و ینی‌پازار در ولایت کوزوو متعلق به منطقه گگنیا بودند.

بوسنیایی‌های مسلمان که زبان مادری‌شان اسلاوی بود، تعداد قابل توجهی از جمعیت ولایت کوزوو را تشکیل می‌دادند و عمدتاً در سنجاق ینی‌پازار متمرکز بودند که شامل چندین زمین‌دار برجسته بوسنیایی بود. پناهندگان چرکس که از روسیه آمده بودند، در سال ۱۸۶۴ توسط مقامات عثمانی در ولایت کوزوو اسکان داده شدند و تا دهه ۱۸۹۰ تعداد آنها به حدود ۶۰۰۰ نفر رسید و در صورت نیاز، نیروهای کمکی را در اختیار دولت قرار می‌دادند.

در نیمه شمالی ولایت کوزوو، صرب‌های ارتدکس بزرگ‌ترین گروه مسیحی بودند و اکثریت را در مناطق شرقی تشکیل می‌دادند. صرب‌های ارتدکس تحت اقتدار کلیسایی اسقف‌نشین قسطنطنیه بودند و یک کلان‌شهر، اغلب با قومیت یونانی، در پریشتین زندگی می‌کرد و بر امور جمعیت ارتدکس در استان ریاست می‌کرد. یک مدرسه علمیه در پریزرن با ۱۰۰ طلبه ساکن وجود داشت که بسیاری از آنها اهل مونته‌نگرو بودند. از دهه ۱۸۶۰ به بعد، صربستان سیاست فعالی را برای حمایت از صرب‌ها در کوزوو دنبال کرد که شامل اعزام معلمان به ولایت، تأمین یارانه برای کمک به مدارس صرب و ارائه بورسیه برای تحصیل در بلگراد بود. باشگاه‌های فرهنگی صرب در مراکز شهری بزرگ که شامل جمعیت قابل توجهی از صرب‌ها بودند، فعال بودند و برخی از صرب‌های محلی از الحاق آینده استان به صربستان بزرگ حمایت می‌کردند. مدارس صرب در استان همچنین برخی از آلبانیایی‌های مسلمان را به عنوان دانش‌آموز جذب می‌کردند. چندین هزار آرومانی در ولایت کوزوو ساکن بودند. بلغاری‌ها در نیمه جنوبی ولایت کوزوو زندگی می‌کردند.