هیدروکسی کلروکین

هیدروکسی کلروکین
داده‌های بالینی
نام‌های تجاریPlaquenil
AHFS/Drugs.commonograph
مدلاین پلاسa601240
رده‌بندی داروهای
بارداری
روش مصرف داروOral
کد ATC
وضعیت قانونی
وضعیت قانونی
داده‌های فارماکوکینتیک
نیمه‌عمر حذف1–2 months
دفعRenal
شناسه‌ها
  • (RS)-2-[{4-[(7-chloroquinolin-4-yl)amino]pentyl}(ethyl)amino]ethanol
شمارهٔ سی‌ای‌اس
پاب‌کم CID
دراگ‌بنک
کم‌اسپایدر
UNII
KEGG
ChEMBL
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.003.864
داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیاییC۱۸H۲۶Cl۱N۳O۱
جرم مولی۳۳۵٫۸۷۲ g/mol g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول)
  • Clc1cc2nccc(c2cc1)NC(C)CCCN(CC)CCO
  • InChI=1S/C18H26ClN3O/c1-3-22(11-12-23)10-4-5-14(2)21-17-8-9-20-18-13-15(19)6-7-16(17)18/h6-9,13-14,23H,3-5,10-12H2,1-2H3,(H,۲۰٬۲۱) ✔Y
  • Key:XXSMGPRMXLTPCZ-UHFFFAOYSA-N ✔Y
  (صحت‌سنجی)

هیدروکسی‌کلروکین (به انگلیسی: Hydroxychloroquine) که با نام تجاری پلاکنیل (Plaquenil) و نام‌های دیگر فروخته می‌شود، دارویی است که برای پیشگیری و درمان مالاریا در مناطقی که این بیماری هنوز به کلروکین حساس است، به کار می‌رود. کاربردهای دیگر آن شامل درمان آرتریت روماتوئید، لوپوس و پورفیریای جلدی تأخیری است. این دارو به‌صورت خوراکی و معمولاً به شکل سولفات هیدروکسی‌کلروکین مصرف می‌شود.[۱]

عوارض جانبی رایج آن ممکن است شامل استفراغ، سردرد، تاری دید و ضعف عضلانی باشد. عوارض شدیدتر می‌توانند شامل واکنش‌های آلرژیک، آسیب به شبکیه چشم و ضربان نامنظم قلب باشند. اگرچه نمی‌توان تمام خطرات را منتفی دانست، این دارو همچنان در دوران بارداری برای درمان بیماری‌های روماتیسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۲] هیدروکسی‌کلروکین در دسته داروهای ضد مالاریا و ۴-آمینوکینولین قرار دارد.[۱]

این دارو در سال ۱۹۵۵ برای استفاده پزشکی در ایالات متحده تأیید شد[۱] و در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد.[۳] در سال ۲۰۲۳، با بیش از ۴ میلیون نسخه، در رتبه ۱۳۱ پرمصرف‌ترین داروهای تجویزی در ایالات متحده قرار گرفت.[۴][۵]

هیدروکسی‌کلروکین برای پیشگیری و درمان کووید ۱۹ مورد بررسی قرار گرفت، اما آزمایش‌های بالینی نشان دادند که برای این منظور مؤثر نیست و ممکن است خطر بروز عوارض جانبی جدی را به همراه داشته باشد.[۶] یکی از مطالعاتی که به اثرات مضر این دارو اشاره داشت، به دلیل نقص در داده‌ها از سوی نشریه لنست رد شد.[۷] اگر افراد زیادی بدون دلیل علمی معتبر از هیدروکسی‌کلروکین برای درمان یا پیشگیری از کووید-۱۹ استفاده کنند، ممکن است موجودی این دارو در بازار کاهش یابد یا قیمت آن بالا برود. در نتیجه، بیمارانی که واقعاً به این دارو نیاز دارند ممکن است نتوانند به‌راحتی به آن دسترسی پیدا کنند.[۸]

موارد مصرف

برای درمان مالاریا و آرتریت روماتوئید استفاده می‌شود.

درمان کرونا

با شیوع بیماری کروناویروس (COVID-19) هیدروکسی کلروکین به عنوان یک آزمایش تجربی برای این بیماری مورد استفاده قرار گرفت. البته در یک پژوهش علمی در آمریکا که در تاریخ ۲ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ برروی پرونده پزشکی ۳۶۸ بیمار در بیمارستان‌های ارتشی انجام شد نشان داد ۲۸ درصد بیماران کرونایی تحت تجویز هیدروکسی کلروکین درگذشته‌اند. این در حالی است که آمار مرگ نزد آن دسته از مبتلایان که تحت این دارو قرار نداشتند، تنها ۱۱ درصد بود. این پژوهش هم‌چنین روشن کرد که هیدروکسی کلروکین، موجب نشده که نیاز بیماران به دستگاه کمک تنفسی، کمتر از سایرین باشد.[۹]

در ۱۶ خرداد ۱۳۹۹ سه نفر از محققانی که روی مقاله‌ای علمی که در آن نسبت به ضررهای مصرف هیدروکسی کلروکین برای درمان کرونا هشدار داده شده بود، کار کرده بودند به منتقدان گفتند که قادر نیستند صحت ادعاهای خود را اثبات کنند چرا که شرکت سرجیفیر که سفارش دهنده این تحقیق بود اجازه تحقیق مستقل دربارهٔ داده‌های مورد استناد این پژوهش را نمی‌دهد. در پی انتشار این خبر مجله معتبر علمی لنست مقاله مذکور را حذف کرد. سازمان جهانی بهداشت هم که بر اساس همین تحقیق مطالعه بر روی فواید این دارو را متوقف کرده بود از سرگیری دوباره آن خبر داد. این مقاله که اکنون صحت آن زیر سؤال رفته، مدعی شده بود که نتیجه این تحقیق نشان داده که هیدروکسی کلروکین هیچ فایده‌ای برای بیماران کووید-۱۹ نداشته و حتی خطر بروز عوارضی چون آریتمی ضربان قلب و مرگ را بالا می‌برد. با این حال در ایران این دارو تجویز می‌شود و در نظرهای قاطعی در مورد آن وجود ندارد.[۱۰]

عوارض جانبی

اختلالات بینایی (آسیب به شبکیه) از جمله می‌توان به تاری چشم تا مدت ۲ الی ۳ ساعت بعد از مصرف و گاهی باعث به وجود آمدن هاله نور در چشم فرد می‌شود، و گاهی هم باعث توهم‌های شدید می‌شود. سرگیجه، اختلالات خونی و ضعف عضلانی. شایع‌ترین عوارض جانبی، تهوع خفیف و گرفتگی معده در اوقات با اسهال خفیف است، گرفتگی شکم، اسهال، مشکلات قلبی، کاهش اشتها، سردرد، حالت تهوع و استفراغ باشد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 "Hydroxychloroquine Sulfate Monograph for Professionals". The American Society of Health-System Pharmacists. 20 March 2020. Archived from the original on 20 March 2020. Retrieved 20 March 2020.
  2. ↑ Flint J, Panchal S, Hurrell A, van de Venne M, Gayed M, Schreiber K, et al. (BSR and BHPR Standards, Guidelines and Audit Working Group) (September 2016). "BSR and BHPR guideline on prescribing drugs in pregnancy and breastfeeding-Part I: standard and biologic disease modifying anti-rheumatic drugs and corticosteroids". Rheumatology. 55 (9): 1693–7. doi:10.1093/rheumatology/kev404. PMID 26750124.
  3. ↑ World Health Organization (2023). The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/371090. WHO/MHP/HPS/EML/2023.02.
  4. ↑ "The Top 300 of 2023". ClinCalc. Archived from the original on 12 August 2025. Retrieved 12 August 2025.
  5. ↑ "Hydroxychloroquine Drug Usage Statistics, United States, 2013 - 2023". ClinCalc. Retrieved 25 August 2025.
  6. ↑ "Chloroquine or Hydroxychloroquine". COVID-19 Treatment Guidelines. National Institutes of Health. Archived from the original on 28 August 2020. Retrieved 14 February 2021.
  7. ↑ Edwards E (4 June 2020). "The Lancet retracts large study on hydroxychloroquine". NBC News. Retrieved 4 January 2021.
  8. ↑ Juurlink DN (April 2020). "Safety considerations with chloroquine, hydroxychloroquine and azithromycin in the management of SARS-CoV-2 infection". CMAJ. 192 (17): E450–E453. doi:10.1503/cmaj.200528. PMC 7207200. PMID 32269021.
  9. ↑ Welle (www.dw.com)، Deutsche. «شواهدی تازه از بی‌اثر بودن داروی مالاریا در درمان کرونا | DW | 22.04.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۹.
  10. ↑ «حذف مقاله‌ای که از مضرات هیدروکسی کلروکین برای درمان کرونا هشدار داده بود». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۶-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۱۴.

..

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.