مسعود تجریشی

مسعود تجریشی
سرپرست دانشگاه صنعتی شریف
آغاز به کار
۲۲ مرداد ۱۴۰۴
گمارندهحسین سیمایی صراف
رئیس‌جمهورمسعود پزشکیان
پس ازسید عباس موسوی
اطلاعات شخصی
زاده۶ مرداد ۱۳۴۱ (۶۳ سال)
تهران، ایران

مسعود آقامحمد تجریشی (زادهٔ ۶ مرداد ۱۳۴۱ تهران) استاد تمام دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی شریف[۱] و سرپرست دانشگاه صنعتی شریف از مرداد ۱۴۰۴ است. وی معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست ایران در دولت دوازدهم،[۲] مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه در دولت‌های اول و دوم حسن روحانی بوده است که مسئولیت آخر تا سال ۱۴۰۱ ادامه داشت و در این دفتر زیر نظر تجریشی در کارگروه احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۲ برنامه جامع احیای این دریاچه تدوین شد و تجریشی وعده داد با انجام طرح‌ها و خرج هزینه‌های درنظر گرفته شده در این برنامه (۵ میلیارد دلار[۳]) این دریاچه تا سال ۱۴۰۲ احیا می‌گردد[۴] ولی با وجود انجام عمده هزینه‌ها، در این سال خبر خشک شدن کامل دریاچه ارومیه به‌جای احیای دریاچه با نزدیک شدن به تجمع ۱۳ میلیارد متر مکعب آب در آن منتشر شد.[۵]

سوابق دانشگاهی

تجریشی کارشناسی علوم و مهندسی آب و خاک را در سال ۱۹۸۸ (۱۳۶۷)، کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آب را در سال ۱۹۹۰ (۱۳۶۹) و دکترای مهندسی محیط زیست را در در سال ۱۹۹۳ (۱۳۷۳) همگی از دانشگاه کالیفرنیا، دیویس در آمریکا دریافت کرد.

تجریشی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۷۳، به عنوان مدرس در دانشگاه صنعتی شریف با رتبهٔ استادیار مشغول به کار شد و پس از گذشت ۲۰ سال، با انجام بیش از ۴۶ طرح تحقیقاتی زیست‌محیطی متنوع (در موضوعاتی چون منابع آب، تصفیهٔ فاضلاب، گرد و غبار، مدیریت پسماند، سنجش از دور و…) موفق به کسب رتبهٔ استاد تمام گردید. علاوه بر این، انتشار ۷۸ مقاله در مجلات خارجی و کنفرانس‌های بین‌المللی و ۱۷۹ مقاله علمی پژوهشی در مجلات و کنفرانس‌های علمی و حرفه‌ای داخلی بخشی از فعالیت‌های علمی مسعود تجریشی است. تاکنون وی استاد راهنمای بیش از ۹۰ رساله ارشد و دکتری بوده است. سوابق دانشگاهی وی عبارت است از:

  • رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۹۵ تا آبان ۱۳۹۶.[۶]
  • معاون پژوهش و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۵.[۷]
  • رئیس مرکز تحقیقات سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۹۳ تاکنون.
  • مدیر دفتر امور پژوهشی و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۸۷–۱۳۸۰.
  • رئیس دفتر مطالعات آب و محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۷۸ تاکنون.[۸]
  • دبیر شورای عالی نظارت بر طرح‌های ملی و هماهنگ‌کنندهٔ طرح‌ها، دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۷۷ تاکنون.
  • معاون پژوهشی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۸۰ – ۱۳۷۶ و ۱۳۸۹–۱۳۸۸.
  • مدیر گروه آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۷۶–۱۳۷۳.

سوابق اجرایی

تجریشی از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه بود. او در سال ۱۳۹۳ وعده داد با اجرای برنامه جامع احیای دریاچه ارومیه تدوینی زیر نظر این معاونت و خرج هزینه‌های درنظر گرفته شده در آن (۵ میلیارد دلار[۳]) تا سال ۱۴۰۲ دریاچه ارومیه به حالت طبیعی تراز آب اکولوژیک (تجمع حدود ۱۳ میلیارد متر مکعب آب[۹]) برمی‌گردد.[۴] پروژه تدوین برنامه جامع احیای دریاچه ارومیه با مسئولیت تجریشی و ریاست ستاد احیای دریاچه ارومیه (عیسی کلانتری) به دفتری در دانشگاه صنعتی شریف داده شد که قبلاً خود مسئولان ستاد در این دانشگاه ایجاد کرده بودند. انتقادهایی مبنی بر عدم رعایت قانون رقابت ۱۳۸۶ در این واگذاری مطرح بوده است. بعدها تجریشی دلیل اینکار را استفاده از ظرفیت‌های علمی دانشگاهیان منتخب ستاد معرفی می‌کند و مبنای اینکار را این می‌داند که دانشگاه حلقه واسط انتقال تجربه‌ها هست.[۱۰] همچنین بعداً مسئولیت نظارت بر اجرای این پروژه‌ها نیز به‌جای شرکت‌های مهندس مشاور داخلی یا بین‌المللی دارای تجربه به این دانشگاه واگذار شد، که تا تیر ۱۴۰۱ ادامه داشت و پس از آن با تغییر ساختار ستاد احیا به ریاست عیسی کلانتری، مسئولیت‌ها بدون تغییر برنامه جامع احیای تدوینی به سطوح استانی منتقل گردید.[۱۱] به فاصله یک سال موعد احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۴۰۲ فرا رسید ولی به‌جای خبر تجمع نزدیک به ۱۳ میلیارد متر مکعب در این دریاچه و تحقق وعده احیای آن، خبر خشک شدنش در رسانه‌ها منتشر گردید.[۵]

قبل از رخ دادن واقعه خشک شدن دریاچه ارومیه در سال ۱۴۰۲ تحقیقات مستقل نشان می‌داد تراز آب این دریاچه در طول سال‌های اجرای برنامه جامع احیای دریاچه ارومیه تابع تغییرات اقلیمی، به ویژه بارش‌ها بوده است و تغییر محسوس دربرداشت‌های آب انسانی در طول اجرای این برنامه ثبت نشد.[۱۲][۱۳][۱۴] تجریشی در مصاحبه‌ای در سال ۱۴۰۴ بیان کرد بر این تأکید کرد که خشک شدن دریاچه ارومیه بعد از دوره مسئولیت تیم محل فعالیت وی در ستاد احیای دریاچه ارومیه رخ داده است و مسئولیت این تیم در خشک شدن دریاچه را رد کرد. برنامه جامع احیای دریاچه ارومیه که در سال ۱۳۹۳ توسط این تیم طراحی شد تا سال ۱۴۰۴ در حال اجرا بود.[۱۵][۱۶]

پس از انتخاب عیسی کلانتری به عنوان رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران، مسعود تجریشی در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ به عنوان معاون محیط‌زیست انسانی این سازمان منصوب گردید:[۱۷] عیسی کلانتری در مراسم معارفه مسعود تجریشی دربارهٔ او می‌گوید: «تجریشی از جمله نیروهایی است که در جمهوری اسلامی کم داریم. کسی که به خاطر تعهد به پروژه احیای دریاچه ارومیه از ریاست دانشگاه صنعتی شریف صرف نظر کرد.»[۱۸]

تجریشی دربارهٔ انتصاب خود به عنوان معاون سازمان محیط زیست به خبرنگار تابناک، گفت: «تخصص و تحصیلات دانشگاهی من با پستی که اخیراً در سازمان محیط زیست بر عهده گرفتم، کاملاً منطبق است. بنا دارم تجربیات گذشته و تخصص خود را برای حل بحران‌های زیست‌محیطی کشور به کار ببندم.» وی در پاسخ به پرسش خبرنگار تابناک که پرسید با «این حساب تکلیف دریاچه ارومیه چه خواهد شد و چارت سازمانی ستاد چه تغییراتی خواهد داشت؟»، افزود: «ما در ستاد احیا کارها را سیستمی پیش می‌بریم و سیستمی که در ستاد احیا ایجاد کردیم، شخص محور نیست. در سال‌های گذشته، تلاش شد که نهادها و سازمان‌های جدید دیگری مثل دانشگاه‌ها وارد ماجرا شوند و کار ستاد یک کار تیمی است.» او خاطرنشان ساخت که: «چارت سازمانی ستاد در رأس آن تغییری نخواهد داشت و عیسی کلانتری به عنوان رئیس و بنده به عنوان مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق کارمان را ادامه خواهیم داد. این درست است که در شرایط کنونی، حجم کار ما افزایش خواهد یافت، اما اجازه نخواهیم داد در شرایط جدید، مشکلی در مسیر احیای دریاچه از منظر مدیریتی پیش آید.»[۱۹]

در دومین همایش بزرگداشت روز ملی آب در اسفند ۱۳۹۵، از مسعود تجریشی به عنوان چهره‌ای اثرگذار در حوزه آب کشور تجلیل گردیده است.[۲۰]

از جمله دیگر سوابق اجرایی وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه، ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱.[۲۱]
  • عضو کمیته مشورتی بین‌المللی آب معاونت امور آب و آبفای وزارت نیرو، ۱۳۸۸ تاکنون.
  • عضو ستاد اصلاح الگوی مصرف آب کشور، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، وزارت نیرو، ۱۳۸۸.
  • عضو شورای عالی سیاستگذاری بهداشت محیط کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۳۷۹–۱۳۷۸.
  • عضو کمیته تخصصی محیط زیست در تدوین برنامه پنج ساله سوم تحقیقات آب، سازمان مدیریت منابع آب ایران، ۱۳۷۷.
  • سرپرست بخش آلودگی گروه محیط زیست، شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس، ۱۳۷۶–۱۳۷۵.
  • عضو کمیته کشوری آب و فاضلاب، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، ۱۳۷۵–۱۳۷۴.
  • عضو کمیته فنی آبیاری تحت فشار، وزارت کشاورزی، ۱۳۷۵–۱۳۷۴.

منابع

  1. لیست اعضای هیئت علمی دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی شریف: http://civil.sharif.ir/faculty بایگانی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  2. مدیران سازمان حفاظت محیط زیست: https://www.doe.ir/Portal/home/?187313/مدیران- بایگانی‌شده در ۴ مه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine
  3. 1 2 «پیش‌بینیی ۱۵ هزار میلیار تومان بودجه برای نجات دریاچه ارومیه». خبرگزاری ایلنا. ۲۰۱۴-۰۷-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۰.
  4. 1 2 «مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه: دریاچه ارومیه در سال 1402 احیا می‌شود - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۴.
  5. 1 2 ایران، عصر (۱۴۰۳-۰۷-۲۳). «بهتر است واقعیت را بپذیریم؛ دریاچه ارومیه خشک شده». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۲.
  6. برگزاری اولین جلسه شورای پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف: http://www.sharif.ir/newsarchive/-/tagged_content/DBEO/id/4915189/برگزاری+اولین+جلسه+شورای+پارک+علم+و+فناوری+دانشگاه+صنعتی+شریف%5Bپیوند+مرده%5D
  7. اولین حکم روستاآزاد در دانشگاه شریف: http://www.fardanews.com/fa/news/118881/اولین-حکم-روستا-آزاد-در-دانشگاه-شریف
  8. سایت رسمی دفتر مطالعات آب و محیط زیست دانشگاه صنعتی شریف: http://ewrc.sharif.ir بایگانی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine
  9. «متخصص مدیریت زیست‌بوم‌های تالابی خبر داد: نیاز ۱۳ میلیارد متر مکعبی دریاچه ارومیه به آب برای رسیدن به تراز اکولوژیک». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۶.
  10. «خبرگزاری تسنیم/ مسعود تجریشی: تلاش داریم مسائل مربوط به احیای دریاچه ارومیه را به کمک ظرفیت علمی دانشگاه‌ها حل کنیم».
  11. «مروری بر اقدامات دانشگاه شریف در طرح ملی دریاچه ارومیه/ایسنا». www.isna.ir. مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۶.
  12. Schulz, Stephan; Darehshouri, Sahand; Hassanzadeh, Elmira; Tajrishy, Massoud; Schüth, Christoph (2020-01-14). "Climate change or irrigated agriculture – what drives the water level decline of Lake Urmia". Scientific Reports (به انگلیسی). 10 (1): 236. doi:10.1038/s41598-019-57150-y. ISSN 2045-2322.
  13. «fars | واکاوی 7 سال عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه/ وقتی باران بیشتر از دولت روحانی برای دریاچه مؤثر بود». Fars. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳.
  14. «گزارش بررسی عملکرد و ساختار برنامه احیای دریاچه ارومیه». گزارش معاونت مطالعات زیربنایی رئیس‌جمهور. شهریور ۱۴۰۰.
  15. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۴-۰۹-۱۱). «ویدیو / محصولی با ۲ میلیون دلار ضرر سالیانه که نقش مهمی در خشکی دریاچه ارومیه ایفا کرد / روایت مسعود تجریشی رئیس دانشگاه شریف از خشک شدن دریاچه ارومیه». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳.
  16. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۴-۰۹-۱۰). «ویدیو: «سال آبی بعد، سال بسیار بدی است» / گفت‌وگو با مسعود تجریشی استاد تمام آب و رئیس دانشگاه شریف». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۳.
  17. انتصاب مسعود تجریشی به سمت معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست/ متصدی مشاور کلانتری شد
  18. کلانتری در مراسم معارفه تجریشی:محیط زیست سالم حق مسلم مردم است:
  19. «مصیبت‌های دریاچه ارومیه کم بود، مدیران ارشدش هم دوشغله شدند!». تابناک. دریافت‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۶.
  20. تجلیل از مسعود تجریشی در همایش روز ملی آب: http://ulrp.sharif.ir/news/news-3258-تجلیل-از-دکتر-مسعود-تجریشی-در-همایش-روز-ملی-آب بایگانی‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  21. سایت رسمی ستاد احیای دریاچه ارومیه: http://ulrp.sharif.ir بایگانی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine