بازگشت (شعر)
| اثر محمدکاظم کاظمی | |
| تاریخ نگارش | فروردین ۱۳۷۰ |
|---|---|
| نخستین رونمایی | روزنامهٔ اطلاعات (صفحهٔ «بشنو از نی» به مدیریت علیرضا قزوه) |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی |
| قالب | مثنوی |
| تاریخ انتشار | ۱۳۷۰ |
«بازگشت» از مشهورترین اشعار محمدکاظم کاظمی است که از نمونههای برجستهٔ شعر مهاجرت محسوب میشود. شعر با بیت «غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت/پیاده آمده بودم، پیاده خواهم رفت» آغاز میشود. این مثنوی در فروردین ۱۳۷۰ سروده شده و با توجه به عبارت بالای آن، خطاب به «ملت مسلمان ایران» است.[۱][۲][۳] [۴]
نقد
مهرداد نصرتی «بازگشت» را جدیترین شعر مجموعهٔ پیاده آمده بودم و یک استثنا در این مجموعه میداند. او معتقد است این شعر مصداق واقعی و دقیق شعر دیاسپورا (شعر آوارگی) است.[۱] علی یعقوبی بر این باور است که کاظمی در این شعر از فضای سبک هندی شامل تمثیلهای محسوس و نامحسوس، نازکخیالی، ترکیبات خاص و متناقضنما بهره میبرد و تحت تأثیر بیدل و علی معلم دامغانی است. تیرداد نصری هم نقدی بر شعر را در روزنامهٔ اطلاعات منتشر کرد.[۳] پیمان حقیقتطلب این مثنوی را یک شاهکار تحسینبرانگیز میخواند و به فضای نامهربانی نهفته در آن در خصوص مهاجران افغانی اشار همی کند. [۵]
پاسخ بهمنی
چند شاعر به این شعر پاسخ دادند که معروفترین آنها، شعری از محمدعلی بهمنی با این مطلع است: «به عمر مثنویات با تو زیستم، شاعر/و سخت بدرقهات را گریستم، شاعر».[۶][۷]
منابع
- 1 2 نصرتی، مهرداد (۱۳۹۹). «واکاوی ادبیات مهاجرت در نخستین مجموعهٔ شعر کاظمی بر پایهٔ جامعهشناسی محتوا». ادبیات دفاع مقدس. ۷: ۱۶۱–۱۷۶.
- ↑ محمد، گلنسا (۱۳۹۲). «بیانهای مختلف هنری در صور خیال در شعر مهاجرت افغانستان». ادبیات پارسی معاصر. ۳ (۱).
- 1 2 یعقوبی، علی (۱۳۷۳). «نیم نگاهی به شعر هجرت از پنجرهٔ پیاده آمده بودم و این است آن راز نهفتهٔ سبز». شعر (۱۴): ۴۶–۴۹.
- ↑ https://www.radiozamaneh.com/42747/
- ↑ https://diaran.ir/4973/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%85/
- ↑ «مثنوی بازگشت». جدیدآنلاین.
- ↑ «روایت محمّدکاظم کاظمی از داستان شعری که محمّدعلی بهمنی ۳۳ سال پیش برای مهاجران افغانستانی سروده بود را بشنوید». فرهیختگان.