قشر حسی

قشر حسی
Sensory cortex
حوزهٔنوروآناتومی

قشر حسی که به‌طور مشخص به قشر نخستین پیکری-حسی[الف] و ناحیه‌های ۱، 3A و 3B برودمن[ب] اشاره دارد، گاهی به‌طور کلی برای نواحی نخستین و دومین قشرهای مغزی مربوط به حس‌های گوناگون نیز به‌کار می‌رود. این قشر اطلاعات لمسی مانند سختی و نرمی اشیا، فشار، مدت تماس، محل دقیق لمس و موقعیت اندام‌ها در فضا را پردازش می‌کند. هر نیمکرهٔ مغز عمدتاً اطلاعات سمت مقابل بدن را پردازش می‌کند، هرچند همپوشانی اطلاعاتی میان دو نیمکره وجود دارد.

نواحی حسی دیگر نیز در قشر مغز پراکنده‌اند: قشر بینایی در لوب پس‌سری، قشر شنوایی در لوب گیجگاهی، قشر نخستین بویایی در هِیچَک[پ] و ناحیهٔ پیریفورم[ت]، و قشر چشایی[ث] در لوب جزیره‌ای. قشر نخستین پیکری-حسی نیز در بخش پیشین لوب جداری قرار دارد.

در پشت قشر نخستین پیکری-حسی، قشر یا ناحیهٔ انجمنی پیکری-حسی[ج] جای گرفته است که داده‌های دریافتی از قشر نخستین را به‌هم می‌آمیزد و تصویری کلی و یکپارچه از شیء لمس‌شده ارائه می‌دهد.

در زیر لوب پیشانی، پیاز بویایی قرار دارد که پیام‌های عصب‌های بویایی را دریافت کرده و به بخش‌های مختلف مغز می‌فرستد. همهٔ پیام‌های بویایی به قشر بویایی نمی‌روند: بخشی از رشته‌های عصبی به ناحیهٔ چشمی لوب پیشانی راه می‌یابند و بخشی دیگر مستقیماً وارد ساختارهای لیمبیک می‌شوند. این ارتباط مستقیم، حس بویایی را از دیگر حس‌ها متمایز و یگانه می‌سازد.[۱]

ناحیه‌های قشری مربوط به حس‌های شنوایی، بینایی، بویایی و پیکری-حسی (لمس و خودحسی) در پهلوی شیار جانبی و پشت شیار مرکزی[چ] جای دارند، یعنی عمدتاً در بخش‌های پشتی‌تر مغز. ناحیهٔ مربوط به حس چشایی در جلوی شیار مرکزی قرار گرفته است.[۱]

شیار مرکزی (که گاهی «شیار مرکزی-میانی» هم خوانده می‌شود) قشر نخستین حرکتی را که بر روی چین پیش‌مرکزی[ح] در بخش پشتی لوب پیشانی قرار دارد، از قشر نخستین پیکری-حسی بر روی چین پس‌مرکزی در بخش پیشین لوب جداری جدا می‌کند.

در مجموع، قشر حسی در ادراک پیکری، پردازش محرک‌های بینایی و همچنین در برنامه‌ریزی حرکت نقش کلیدی دارد.

پانویس

  1. ↑ Primary somatosensory cortex
  2. ↑ Brodmann area
  3. ↑ هیچک (Uncus) بخشی قوسی‌شکل در سطح داخلی لوب گیجگاهی است که با قشر پیریفورم و سامانهٔ بویایی ارتباط دارد.
  4. ↑ Piriform cortex
  5. ↑ Gustatory cortex
  6. ↑ قشر یا ناحیهٔ انجمنی پیکری-حسی بخشی از قشر مغز است که در پشت قشر نخستین پیکری-حسی قرار دارد و وظیفهٔ آن یکپارچه‌سازی اطلاعات حسی (مانند لمس، فشار و دما) برای درک کامل از شیء یا پدیدهٔ لمس‌شده است.
  7. ↑ Central sulcus
  8. ↑ Precentral gyrus

منابع

  1. 1 2 Hoehn, Elaine N. Marieb, Katja (2008). Anatomy & physiology (3. ed.). San Francisco, Calif.: Pearson/Benjamin Cummings. pp. 391–395. ISBN 978-0-8053-0094-9.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.