فیودور کولاکوف
فیودور کولاکوف | |
|---|---|
Фёдор Кулаков | |
 کولاکوف در ۱۹۷۲ | |
| رئیس دپارتمان کشاورزی کمیته مرکزی | |
| دوره مسئولیت ۱۶ نوامبر ۱۹۶۴ – مۀ ۱۹۷۶ | |
| پس از | واسیلی پلیاکوف |
| پیش از | ولادیمیر کورلوف |
| دبیر اول کمیته منطقهای استاوروپول حزب کمونیست | |
| دوره مسئولیت ۲۵ ژوئن ۱۹۶۰ – ۱۶ نوامبر ۱۹۶۴ | |
| پس از | نیکولای بیلایف |
| پیش از | لئونید افرموف |
| عضو کامل ۲۴امین و ۲۵امین پلیتبورو | |
| دوره مسئولیت ۹ آوریل ۱۹۷۱ – ۱۷ ژوئه ۱۹۷۸ | |
| عضو ۲۲امین، ۲۳امین، ۲۴امین و ۲۵امین دبیرخانه | |
| دوره مسئولیت ۲۹ سپتامبر ۱۹۶۵ – ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۸ | |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | ۴ فوریهٔ ۱۹۱۸ نزدیک پنزا، فرمانداری پنزا، روسیۀ شوروی |
| درگذشته | ۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۷۸ (۶۰ سال) مسکو، روسیۀ شوروی, اتحاد جماهیر شوروی |
| آرامگاه | آرامگاه دیوار کرملین، مسکو |
| شهروند | شوروی |
| ملیت | روسیه[۱] |
| حزب سیاسی | حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۴۰–۱۹۷۸) |
| تخصص | مهندس کشاورزی[۱] |
فیودور داویدوویچ کولاکوف (۴ فوریهٔ ۱۹۱۸ – ۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۷۸) سیاستمدار شوروی در دوران جنگ سرد بود.[۲]
کولاکوف در خانوادهای دهقانی نزدیک پنزا به دنیا آمد. او تحصیلات عالی خود را در رشتهٔ مهندسی کشاورزی به پایان رساند و در سالهای ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۳ در سمتهای گوناگونی چون مهندس کشاورزی، رئیس بخش یک سوفخوز، مدیر ادارهٔ کارخانهٔ شکر و مدیر بخش کشاورزی در منطقهٔ زامتچین (استان پنزا) فعالیت داشت. در سال ۱۹۳۴، در شانزدهسالگی، به کومسومول (سازمان جوانان کمونیست) پیوست و در سال ۱۹۴۰ عضو حزب کمونیست شد. او طی سالهای ۱۹۳۸ تا ۱۹۵۰ بهتدریج در ساختار حزبی ارتقا یافت و به مقام دومین دبیر اول حزب کمونیست در منطقهٔ خود رسید. در سال ۱۹۵۰ به ریاست شورای محلی در استان پنزا منصوب شد و از ۱۹۵۵ بهمدت یک سال بهعنوان معاون وزیر کشاورزی اتحاد شوروی فعالیت کرد. همزمان مسئولیت وزارت صنایع و برنامهریزی را نیز بر عهده داشت.[۲]
در سال ۱۹۶۰، کولاکوف به سمت دبیر اول حزب کمونیست در منطقهٔ استاوروپل (قفقاز شمالی) ارتقا یافت و یک سال بعد عضو کمیتهٔ مرکزی حزب شد. او ریاست ادارهٔ کشاورزی این کمیته را برعهده گرفت و در سال ۱۹۶۲ به مقام دبیر این نهاد رسید. در ادامه، کولاکوف به دفتر سیاسی (پولیتبورو) راه یافت و سرپرستی بخش کشاورزی اتحاد شوروی را بر عهده گرفت. پس از بحران و خسارتهای شدید محصولات کشاورزی در سال ۱۹۷۵، وزیر وقت کشاورزی برکنار و بهعنوان سفیر شوروی در ژاپن منصوب شد، اما کولاکوف در جایگاه خود باقی ماند.[۲]
کولاکوف سه بار نشان لنین و یک بار نشان پرچم سرخ کار را دریافت کرد. به یکی از چهرههای برجستۀ رهبری شوروی بدل شد. او از نامزدهای اصلی برای ریاست شورای عالی شوروی و همچنین جانشینی لئونید برژنف بهشمار میرفت. اما مرگ او مانع از ایفای نقشی پررنگتر در رهبری اتحاد شوروی شد. او در سن ۶۰ سالگی درگذشت؛ شایعترین علت مرگ کولاکوف، علل طبیعی است، اما نظریههای دیگری نیز وجود دارد.[۲]
پیشه
کولاکوف در سال ۱۹۱۸ در خانوادهای دهقانی در استان پنزا به دنیا آمد. [۳]همانند والدینش، او در رشتۀ کشاورزی تحصیل کرد و بهعنوان یک مهندس زراعت (اَگرونومیست) فارغالتحصیل شد.[۴]در سال ۱۹۳۸، کولاکوف کار خود را در یک مجتمع قندسازی آغاز کرد و همزمان در مؤسسهٔ کشاورزی به تحصیل پرداخت و در سال ۱۹۴۱ فارغالتحصیل گردید. در ۱۹۴۰ به عضویت حزب کمونیست تماماتحاد (بلشویکها) درآمد و به یکی از چهرههای برجستهٔ کمیتهٔ منطقهای کومسومول بدل شد. پس از آن، به مقام ریاست کمیتهٔ اجرایی حزب در استان پنزا منصوب شد.[۵]در همانجا، کولاکوف به یکی از نزدیکان کنستانتین چرنینکو (رهبر آیندۀ شوروی) بدل شد.[۶]او بهسرعت در مراتب سیاسی اتحاد شوروی ارتقا یافت و در سال ۱۹۵۵ به سمت معاون وزیر کشاورزی جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی منصوب شد و در نهایت به مقام وزیر محصولات غله رسید. در سال ۱۹۶۰، کولاکوف به دبیر اول کمیتهٔ منطقهای حزب در منطقهٔ استاوروپل منصوب گردید.[۵]در دوران دبیریاش، او میخائیل گورباچف را به سطح استانی حزب ارتقا داد؛ ارتقایی که بعدها برای مسیر سیاسی گورباچف سرنوشتساز شد.[۷]در سال ۱۹۶۴، کولاکوف سمت دبیری اول استاوروپل را ترک کرد تا به سیاست ملی بپردازد؛ پس از او، گورباچف جانشین این مقام شد.[۸]در طول دوران فعالیت در مسکو، کولاکوف همواره بهعنوان یکی از نزدیکان وفادار میخائیل سوسلف شناخته میشد.[۹]
در سال ۱۹۶۴، کولاکوف به مسکو فراخوانده شد تا ریاست ادارۀ کشاورزی کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی را بر عهده گیرد. یازده ماه بعد، او بهعنوان دبیر کمیتهٔ مرکزی در امور کشاورزی منصوب شد.[۶] او همان سال به عضویت کمیتهٔ مرکزی انتخاب گردید و در سپتامبر ۱۹۶۵ نیز کرسیای در دبیرخانهٔ کمیتهٔ مرکزی به دست آورد.[۸]میخائیل گورباچف اغلب با کولاکوف مشورت میکرد و نزدیکی میان آن دو به گورباچف کمک کرد تا روابط دوستانهای با یوری آندروپوف، رئیس وقت کاگب، برقرار سازد.[۱۰]در بیستوچهارمین کنگرۀ حزب کمونیست اتحاد شوروی، کولاکوف بدون آنکه دورۀ عضویت نامزدی را طی کند، مستقیماً به عضویت دفتر سیاسی (پولیتبورو) درآمد. باور بر این است که کولاکوف با دستاوردهایش در عرصۀ کشاورزی و سیاست، لئونید برژنف را سخت تحتتأثیر قرار داده بود. سه عضو جوان دیگر پولیتبورو، یعنی ولودیمیر شچربیتسکی، الکساندر شلپین و دمیتری پولیانسکی، همگی بهعنوان گزینههایی برای آیندۀ شورای وزیران شناخته میشدند، حال آنکه ناظران جهان اول پیشبینی میکردند آیندۀ کولاکوف بیشتر در عرصۀ سیاسی و اجرایی در بالاترین سطوح رهبری رقم خواهد خورد. کولاکوف یکی از چهار نفری بود که هم در دبیرخانه و هم در پولیتبورو کرسی داشت؛ سه تن دیگر برژنف، سوسلف و آندری کیریلنکو بودند.[۵] در سالهای پایانی فعالیتش، کولاکوف بهعنوان یکی از «وزنههای متقابل» کیریلنکو در کمیتهٔ مرکزی شناخته میشد.[۱۱]
اگرچه برژنف هرگز وارث مشخص و روشنی نداشت، کولاکوف بهدلیل سن و جایگاهش بهعنوان جانشین محتمل در نظر گرفته میشد. رقبای برجستهٔ او، کیریلنکو و سوسلف، از برژنف مسنتر بودند و بنابراین بهعنوان گزینههای محتمل دیده نمیشدند. با وجود این باور گسترده، در رتبهبندی پرستیژ که در سال ۱۹۷۵ توسط شورای عالی اتحاد شوروی انجام شد، کولاکوف در مقام هفتم قرار گرفت. [۱۲]در سالهای پایانی زندگی، روابط کولاکوف با برژنف، چرننکو و دیگر مقامات بلندپایه به نظر تغییر کرده بود، بهگونهای که او از حضور در جلسهٔ کمیتهٔ مرکزی در سال ۱۹۷۸ دربارهٔ کشاورزی محروم شد. گمان میرود کولاکوف وفاداری خود را از جناح چرننکو به جناح کیریلنکو و آندروپوف تغییر داده باشد. یکی دیگر از حوادث مهم این بود که کولاکوف پیش از مرگ با گورباچف مشاجره کرده بود. [۶]
درگذشت
متداولترین علت ذکرشده برای مرگ کولاکوف، علل طبیعی است، اما نظریههای دیگری نیز وجود دارد. به روایت برخی منابع، در سالهای پایانی زمامداری برژنف، او در هراس از یوری آندروپوف زندگی میکرد. منابع ناشناس اظهار داشتهاند که آندروپوف ممکن است در مرگ کولاکوف در سال ۱۹۷۸ و نیز مرگ پیوتر ماشروف در سال ۱۹۸۰ دست داشته باشد. [۱۳] به گفتۀ فئودور مورگون، سیاستمدار شورویِ اوکراینیتبار، کولاکوف تنها چند روز پیش از مرگش نگران و مضطرب بهنظر میرسید. برخی نیز باور دارند که کولاکوف ممکن است خودکشی کرده باشد.[۱۴]بر پایۀ روایت میخائیل گورباچف، هیچیک از اعضای پولیتبورو پس از شنیدن خبر مرگ کولاکوف، تعطیلات خود را لغو یا متوقف نکردند.[۱۵]جانشین کولاکوف در مقام دبیر امور کشاورزی، شاگرد و پروردهٔ سیاسی او، گورباچف بود.[۱۶]
پیکر کولاکوف سوزانده شد و خاکستر او در آرامگاه دیوار کرملین به خاک سپرده شد.[۱۵]هرچند همۀ اعضای پولیتبورو طبق پروتکل موظف به حضور در مراسم خاکسپاری یکی از همقطارانشان بودند، هیچیک از کسانی که به چرننکو و برژنف وفادار بودند در مراسم حاضر نشدند. در مقابل، وفاداران به کیریلنکو و آندروپوف حضور یافتند که از میان آنان میتوان به آرویْدس پلشه، کریل مازورف، آندری گرومیکو و دمیتری اوستینوف اشاره کرد.[۱۰]کیریلنکو خطیب اصلی مراسم سوگواری بود.[۱۷]
پانویس
- 1 2 Law 1975, p. 215.
- 1 2 3 4 الکیالی، عبدالوهاب (۱۹۸۵). الموسوعة السیاسیة (به عربی). ج. پنجم (ویراست دوم). بیروت، لبنان: المؤسسة العربیة للدراسات و النشر. ص. ۲۴۰.
- ↑ Law 1975, p. 230.
- ↑ Law 1975, pp. 230–1.
- 1 2 3 Law 1975, p. 231.
- 1 2 3 Hough 1997, p. 67.
- ↑ Bialer, Seweryn (1986). The Soviet paradox: external expansion, internal decline. I.B. Tauris. p. 113. ISBN 978-1-85043-030-8.
- 1 2 Кулаков Федор Давыдович. Great Soviet Encyclopaedia (به روسی). bse.chemport.ru. Archived from the original on 17 July 2011. Retrieved 24 November 2010.
- ↑ Mitchell, R. Judson (1990). Getting To the Top in the USSR: Cyclical Patterns in the Leadership Succession Process. Hoover Press. p. 53. ISBN 978-0-8179-8921-7.
- 1 2 Hough 1997, p. 68.
- ↑ Hough 1997, p. 85.
- ↑ Wesson, Robert G (1978). Lenin's legacy: the story of the CPSU. Hoover Press. p. 252. ISBN 978-0-8179-6922-6.
- ↑ Seliktar, Ofira (2004). Politics, paradigms, and intelligence failures: why so few predicted the collapse of the Soviet Union. M. E. Sharpe. p. 95. ISBN 978-0-7656-1464-3.
- ↑ Lyubimov, Igor M. (2003). Малознакомая Москва. Гелиос АРВ. p. 268. ISBN 978-5-85438-091-1.
- 1 2 Gorbachev, Mikhail (1996). Memoirs. Doubleday. p. 97. ISBN 978-0-385-48019-2.
- ↑ Blumberg, Arnold (1995). Great leaders, great tyrants?: contemporary views of world rulers who made history. Greenwood Publishing Group. p. 97. ISBN 978-0-313-28751-0.
- ↑ Mitchell, R. Judson (1990). Getting To the Top in the USSR: Cyclical Patterns in the Leadership Succession Process. Hoover Press. p. 60. ISBN 978-0-8179-8921-7.
منابع
- Hough, Jerry F. (1997). Democratization and revolution in the USSR, 1985–1991. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3748-3.
- Law, David A. (1975). Russian Civilization. Ardent Media. ISBN 978-0-8422-0529-0.