پکس رومانا

پکس رومانا یا صلح رومی (واژه لاتین به معنی صلح رومی) دوره طولانی ای بود که به‌طور نسبی با صلح و گسترش طلبی کمی از سوی قوای نظامی روم همراه بود که با پایان آخرین جنگ داخلی جمهوری آغاز شد^[۱] و با شروع بحران قرن سوّم میلادی پایان یافت. از آنجایی که توسّط آگوستوس آغاز شد بعضی مواقع به آن پکس آگوستا هم گفته می‌شود. مدّت آن بر اساس دانشنامه بریتانیکا تقریباً ۲۰۶ سال بود (از سال ۲۷ قبل از میلاد تا سال ۱۸۰ میلادی). گفته می‌شود این صلح در واقع بر اثر جنگ‌های که در فلسطین و حمله رومیان به ایران رخ داد شکسته شد.^[۲]

از سال ۵۳ پیش از میلاد جنگهای روم با ایران با شکست‌های متوالی رومیان تمام می‌شد. این شکستها که توسط مارک آنتونی و کراسوس در تاریخ روم ثبت شد در پی حمله روم به ایران صورت گرفت که موجب کشته شدن کراسوس در جنگ با ایران نیز گردید و تعداد زیادی از پرچمها و درفش‌های آنها را در اختیار ایرانیان قرار داد. آگوستوس پس از در اختیار گرفتن قدرت تصمیم گرفت تا از طریق دیپلماسی با شاهنشاهی اشکانی صلح کند و مذاکرات میان ایران و روم در زمان فرهاد چهارم به صلح منجر شد.^[۳] و در آن رومیان درخواست کرده بودند که درفشهایشان به امپراتوری بازگردد که مورد موافقت فرهاد قرار گرفت. درفش‌های امپراتوری در دوران باستان اعتبار فراوانی داشت و افتاد درفش به دست دشمن یک عمل تحقیر آمیز محسوب می‌شد. آگوستوس آنچنان از این مذاکرات خشنود بود که صحنه بازپس‌گیری درفش‌های رومی از ایران را بر روی زره خود حک کرد.

برخی از محققین معتقدند که این واژه یک حکم دستوری بوده که وارد ادبیات تاریخ‌نگاری شده است و بیشتر برای این ساخته شده تا تصویری صلح دوستانه از آگوستوس ترسیم نماید. او صرف نظر از اینکه با ایران صلح کرد مجموعه جنگهای زیادی را با کشورهای دیگر انجام داد. او به یونان حمله کرد و مصر را با لشکری بزرگ به مجموعه امپراتوری خود الحاق کرد. طبق پیوستی که بر تاریخ روم نوشته «لیوی = تیتوس لیویوس» که یکی از مورخان به نام رومی در سده یکم پیش از میلاد بوده، «اگوستوس» در دوازدهم مه سال ۲۳ پیش از میلاد دستور داد که مورخین در متونی که می‌نویسند باید بدانند که جنگ‌هایی که امپراتوری روم به آن اقدام می‌نماید به منظور تأمین صلح بوده است و مورخین ارتش روم در ثبت تاریخ می‌بایست این موضوع را مورد توجه قرار دهند.^[۴]

https://web.archive.org/web/20161012234657/http://tarikh1.com/pax-romana/