صادق پادگان

صادق پادگان
رئیس فرقه دموکرات آذربایجان (در تبعید)
دوره مسئولیت
۱۳۲۶ خورشیدی – ۱۳۳۳ خورشیدی
مسئول تشکیلات فرقه دموکرات در تبریز
دوره مسئولیت
۱۲ آذر ۱۳۲۴ – آذر ۱۳۲۵
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۸۰ خورشیدی
تبریز، ایران
درگذشته۱ بهمن ۱۳۵۹
باکو، جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی
ملیتایرانی
حزب سیاسیحزب توده ایران[۱]
دیگر عضویت‌های سیاسیفرقه دموکرات آذربایجان[۱]
پیشهسیاست‌مدار

صادق پادگان (۱۲۸۰ – ۱ بهمن ۱۳۵۹) سیاست‌مدار کمونیست ایرانی و از چهره‌های محوری فرقه دموکرات آذربایجان بود. او پس از مرگ سید جعفر پیشه‌وری، ریاست فرقه دموکرات را در دوران تبعید بر عهده داشت. نام وی به دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش در جلد هفتم دانشنامه آذربایجان شوروی ثبت شده است.[۲]

زندگی‌نامه

صادق پادگان در سال ۱۲۸۰ خورشیدی در تبریز متولد شد. اطلاعات موجود دربارهٔ سال‌های نخست زندگی او محدود است. بر پایهٔ منابع شوروی و پژوهش‌های تاریخی، وی تحصیلات ابتدایی خود را در تبریز به پایان رساند و از جوانی به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی گرایش یافت. پادگان پیش از ورود رسمی به فعالیت حزبی، در محیط‌های کارگری و صنفی تبریز حضور داشت و همین زمینه، مسیر پیوستن او به جریان‌های چپ‌گرای آن دوره را هموار کرد. او به زبان‌های فارسی و ترکی آذربایجانی تسلط داشت و در سال‌های بعد، در جریان اقامت در اتحاد جماهیر شوروی، با زبان روسی نیز آشنا شد.[۲]

فعالیت‌های سیاسی

پادگان در ابتدا از اعضای برجسته حزب توده ایران در آذربایجان بود و مسئولیت دبیر کمیته ایالتی این حزب را بر عهده داشت. در شهریور ۱۳۲۴، با تشکیل فرقه دموکرات آذربایجان، وی نقش کلیدی در ادغام تشکیلات حزب توده آذربایجان در فرقه دموکرات ایفا کرد.[۱]

در دوران حکومت ملی آذربایجان، او به عنوان مسئول تشکیلات تبریز فعالیت می‌کرد که حساس‌ترین واحد تشکیلاتی فرقه محسوب می‌شد.[۳]

دوران تبعید و رهبری

پس از سقوط حکومت خودمختار آذربایجان در آذر ۱۳۲۵، پادگان به باکو در اتحاد جماهیر شوروی رفت. پس از مرگ مشکوک سید جعفر پیشه‌وری در سال ۱۳۲۶، صادق پادگان به عنوان رئیس فرقه دموکرات آذربایجان انتخاب شد و تا سال ۱۳۳۳ این مسئولیت را بر عهده داشت.

او از چهره‌های اصلی کنفرانس وحدت[۴] در ۱۰ - ۱۱ مرداد ۱۳۳۹ خورشیدی بود که منجر به ادغام مجدد فرقه دموکرات در حزب توده ایران گشت. وی سال‌های پایانی عمر خود را در باکو به تحقیق و فعالیت‌های حزبی گذراند و در ۱ بهمن ۱۳۵۹ درگذشت.[۲]

جستارهای وابسته

نگارخانه

منابع

  1. 1 2 3 Hasanli, Jamil (2006). At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis Over Iranian Azerbaijan, 1941-1946. London: I.B. Tauris. pp. 145–150.
  2. 1 2 3 Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. Vol. 7. Baku. 1983. p. 421.
  3. ↑ Atabaki, Touraj (2000). Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran. London: I.B.Tauris.
  4. ↑ اسناد و دیدگاه‌ها، حزب توده ایران از آغاز پیدایی تا انقلاب بهمن 1357 (PDF). تهران: حزب توده ایران. ۱۳۶۰. صص. ۴۰۶ـ۴۱۰.