ارتفاعات میمک

روزنامه اطلاعات ۱۵ شهریور ۱۳۵۹

مِیمَک یا سیف سعد منطقه‌ای کوهستانی در بخش غربی استان ایلام، نقطه صفر مرزی ایران و عراق با ۱۵ کیلومتر درازا و حدود هشت کیلومتر پهنا است. این منطقه مورد مناقشه بین ایران و عراق در جنوب شهر مندلی است. در قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر میان محمد رضا شاه پهلوی از دولت شاهنشاهی ایران و صدام حسین از جمهوری بعثی عراق ، عراق موافقت کرد که از ادعاهای خود بر استانهای خوزستان و ایلام ایران دست بردارد و طبق قرارداد ۱۹۱۳ قسطنطنیه و کمیسیون تحدید حدود سرحدی ۱۹۱۴ خط مرزی بر روی میمک (سیف سعد) را به همراه زین الکش مرز ایران و عراق باشد.[۱][۲][۳]دو کشور در طی یک جنگ ۷ سال و ۹ ماهه اقدام به نقض قرارداد الجزایر کرده و در نهایت در ۲۴ تیر ۱۳۶۷ طی مفاد قطعنامه ۵۹۸ به مرز های قانونی بازگشتند.

جغرافی

روزنامه اطلاعات ۲۰ شهریور ۱۳۵۹

از کوه میمک تا عمق خاک عراق، دشت وسیعی گسترده‌است. در دامنه‌های رو به عراقِ آن، روستاهای نی خزر، هلاله و انجیرگ واقع شده‌اند. از ارتفاعات مهم کوهستان میمک می‌توان به بانی تلخاب، گرکنی و فصیل، منطقهٔ یال میمک، تپهٔ شهدا و شیار نی خزل اشاره کرد. ارتفاعات سه‌تپه، گلم زرد، قلالم و پاسگاه‌های هلاله و کاسه کاف از دیگر نقاط این منطقه هستند.[۴]

این منطقه در اصل جزو سرزمین‌های ایران بود تا اینکه در ۶ مارس ۱۹۷۵، در عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر، ایران موافقت کرد آن را به همراه زین الکش و سیف ابوعبیده در قبال گرفتن نیمی از اروندرود که قبلاً در دست عراق بود، واگذار کند. در ۱۷ سپتامبر، کمیته تعیین مرزها در اجرای توافقنامه الجزایر تشکیل شد.[۵]

آغاز درگیری‌ها

صدام حسین در سخنرانی خود در اجلاس سران اسلامی رباط در ژانویه ۱۹۸۱ ادعاکرد: در ۴ سپتامبر ۱۹۸۰ (۱۵ شهریور ۵۹) نیروهای ایرانی با استفاده از توپخانه سنگین ۱۷۵ مم آمریکایی شهرهای بی‌دفاع زرباطیه و مندلی و قناقین و میدان نفتخانه را به‌طور وحشیانه ای کوبیده‌اند که باعث خسارتهای مالی و جانی زیادی شده‌است. آنها این عملیات را از زین القدس و میمک و سیف ابوعبیده انجام دادند که طبق قرارداد الجزایر متعلق به عراق هستند و باید به عراق پس داده می‌شدند.[۶]

قبل از شروع جنگ ایران و عراق، در ۱۵ شهریور ۱۳۵۹، دولت عراق دولت ایران را تهدید کرد که در صورت عدم پاسخگویی دولت ایران به واگذاری مناطق مزبور، ۱۱۵ مایلی مناطق قصرشیرین را تصرف خواهد کرد چون منطقه میمک از جمله مناطقی است که در قرارداد الجزایر ذکر شده‌است که در خاک عراق قرار دارد.[۷].[۸]

در ۱۰ سپتامبر ۱۹۸۰ (۱۹ شهریور ۵۹) دولت عراق کنترل منطقه را اعلام کرد.[۹][۱۰][۱۱] نیروهای عراقی برای بازگرداندن آن به ایران حمله کردند و صدام حسین پایان تعهد خود به توافق الجزایر را اعلام کرد.[۱۲][۱۳]

تا سقوط شاه در ۱۹۷۹، اجرای بخش مرزیِ پیمان الجزایر در این منطقه نیمه‌کاره ماند و کمیسیون مشترک نتوانست کار علامت‌گذاری و واگذاری را تکمیل کند و تحویل کامل آن به عراق صورت نگرفت. صدام حسین این موارد را نقض پیمان الجزایر دانست و از آن‌ها به‌عنوان بهانه‌ای برای لغو یک‌جانبه پیمان الجزایر و آغاز جنگ استفاده کرد. او در ۱۷ سپتامبر ۱۹۸۰ (۲۶ شهریور ۱۳۵۹) در یک سخنرانی تلویزیونی الغای یک‌جانبه‌ی پیمان الجزایر را اعلام کرد.[۱۴]

از آن پس این منطقه در میان مناطق بخش مندلی که خطرناک‌ترین جبهه جنگی بین دو کشور در آن جنگ بود، شهرت یافت، زیرا فاصله آن تا شهر بعقوبه ۵۰ کیلومتر و تا بغداد تقریباً ۱۵۰ کیلومتر است.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸]

میمک، زین الکش و سیف ابوعبیده در حال حاضر تحت کنترل ایران است.[۱۹]

جستارهای وابسته

جنگ ایران و عراق

عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر

منابع

  1. ↑ Sargoun y. A girl from nasiriyah. Lulu.com. ISBN 978-1-365-97678-0. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  2. ↑ Parameters: Journal of the US Army War College (بالإنجلیزیة). U.S. Army War College. 1982. Archived from the original on 2022-01-18.
  3. ↑ الْلِواء المُشَاةْ فَوْزِی جَواْد هَاْدِی (9 ینایر 2021). مُذکَرَاتْ آمِرْ لِواءْ مُشَاة فی زَمَنِ اَلْحَرْبْ. دار الأکادیمیون للنشر والتوزیع. ISBN 978-9957-695-01-9. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-16.
  4. ↑ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، سند شماره 0173 آرشیو. 2002. "نگاهی به عملیات عاشورا در میمک". فصلنامه تخصصی جنگ ایران و عراق 1 (4): 129-151. بایگانی‌شده در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine.
  5. ↑ Dilip Hiro. The Longest War: The Iran-Iraq Military Conflict. ص. 17. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-18.
  6. ↑ صدام حسین در سخنرانی خود در اجلاس سران اسلامی رباط در ژانویه ۱۹۸۱ ص۱۳ متن انگلیسی.
  7. ↑ نزار عبد الکریم فیصل؛ السیاسات، المرکز العربی للأبحاث ودراسة (1 ینایر 2014). الحرب العراقیة- الإیرانیة 1980-1988: مذکرات مقاتل. المرکز العربی للأبحاث ودراسة السیاسات. ISBN 978-9953-0-2904-7. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  8. ↑ William Thomas Allison. The Gulf War, 1990-91 ص۳۴.
  9. ↑ Kevin M. ; Palkki, David D. ; Stout, Mark E. (26 Sep 2011). The Saddam Tapes: The Inner Workings of a Tyrant's Regime, 1978–2001 (بالإنجلیزیة). Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-50546-8. Archived from the original on 2022-01-16.
  10. ↑ Abdel-Majid Trab (1985). الحرب العراقیة الایرانیة: الاسلام والقومیات. الوکالة العالمیة للتوزیع، مؤرشف من الأصل فی 2022-01-16.
  11. ↑ Walīd؛ ولید، حلی، (1992). العراق: الواقع وآفاق المستقبل. دار الفرات، مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  12. ↑ فهد خلیل (1 ینایر 2011). الحروب و التسویات بین الماضی و الحاضر. Al Manhal. ISBN 9796500011875. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  13. ↑ کتبی، زهیر محمد (1989). حرب الخلیج: من المعتدی؟. زهیر محمد جمیل کتبی، مؤرشف من الأصل فی 2022-01-16.
  14. ↑ "Iraq asserts its sovereignty : text of President Saddam Hussein's speech of Sept. 17, 1980 on the... | Catalogue | National Library of Australia". catalogue.nla.gov.au (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-03.
  15. ↑ al-Yamāmah. al-Mamlakah al-ʻArabīyah al-Saʻūdīyah, Muåssasat al-Yamāmah al-Ṣaḥafīyah. 1984. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  16. ↑ إبراهیم عبد (1 ینایر 2015). العراق البلد العربی الذی نخره السیاسیون 1914 - 2003 م. Al Manhal. ISBN 9796500156422. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-16.
  17. ↑ علوان حسون (1 ینایر 2014). القدرات و الأدوار الإستراتیجیة لسلاح الجو العراقی فی الفترة 1931 - 2003 م. Al Manhal. ISBN 9796500145822. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-17.
  18. ↑ فوزی جواد البرزنجی. مذکرات آمر لواء مشاة فی زمن الحرب. ص. 319.
  19. ↑ حسن حیدر الربیعی. مجموعات المقاومة فی أفغانستان والعراق: لمقاومة الاحتلالین السوفیتی والأمریکی. ص. 365. مؤرشف من الأصل فی 2022-01-18.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.