دین در لیتوانی

طبق سرشماری سال ۲۰۲۱، ۸۵٬۲٪ از لهستانی‌ها، ۷۸٬۸٪ از لیتوانیایی‌ها، ۴۴٪ از بلاروسی‌ها و ۱۵٬۳٪ از اوکراینی‌ها کاتولیک هستند.

حدود ۵۰٬۳٪ از روس‌ها، ۴۹٬۳٪ از اوکراینی‌ها و ۲۹٬۸٪ از بلاروسی‌ها متعلق به جامعهٔ ارتدکس هستند و حدود ۱۰٬۶٪ از روس‌ها بخشی از جامعهٔ باورمندان کهن هستند. اسلام عمدتاً توسط تاتارها دنبال می‌شود و ۵۲٬۷٪ از آن‌ها پیرو اسلام هستند. یهودیت توسط مردم قومی یهودی دنبال می‌شود (۲۷٬۳٪).^[۸]

طبق سرشماری سال ۲۰۲۱، ۷۴٪ از لیتوانیایی‌ها عضو کلیسای کاتولیک بودند،^[۹] که از دوران مسیحی‌سازی لیتوانی در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی، ادعای پیروی اکثریت لیتوانیایی‌ها را داشته است.^[۱۰] لیتوانی هویت کاتولیک خود را در دوران امپراتوری روسیه و بعداً در دوران اتحاد جماهیر شوروی حفظ کرد، زمانی که برخی از کشیشان کاتولیک رهبری مقاومت علیه رژیم کمونیستی را بر عهده داشتند. این مقاومت در تپه صلیب‌ها در نزدیکی شولی، زیارتگاهی برای مقاومت ضد کمونیستی، گرامی داشته می‌شود.

در سدهٔ شانزدهم، پروتستانتیسم به‌سرعت در لیتوانی گسترش یافت. نخستین موج پروتستانتیسم، لوتریانیسم بود که از طریق پروس به لیتوانی رسید؛ موج دوم، کالوینیسم بود که عمدتاً از طریق لهستان انتشار یافت. این امر تا حدی به این دلیل بود که بسیاری از لیتوانیایی‌ها در آن زمان درک نسبتاً ضعیفی از باورهای کاتولیکی داشتند، زیرا شمار کشیشانی که به زبان لیتوانیایی سخن می‌گفتند اندک بود. افزون بر این، بسیاری از پسران اشراف بانفوذ لیتوانی برای تحصیل به خارج از کشور، به‌ویژه آلمان، می‌رفتند و در آنجا با اندیشه‌های اصلاحات پروتستانی آشنا می‌شدند. آنان پس از بازگشت، اغلب از حق پاتروناژ (حق سرپرستی مذهبی) خود استفاده می‌کردند تا کلیساهای کاتولیک را مصادره کرده و آن‌ها را به واعظان پروتستان واگذار کنند و رعایای خود را به لوتریانیسم یا کالوینیسم تغییر مذهب دهند. در سال ۱۵۳۶، گسترش پروتستانتیسم بیش از پیش افزایش یافت، زمانی که خاندان‌های رادزیویو، بیلویچ و خودکویچ کلیسای کاتولیک روم را ترک کردند. با این حال، کیش پروتستان در سرزمین اصلی لیتوانی سرانجام جایگاه خود را از دست داد، زیرا نتوانست حمایت روحانیون محلی را جلب کند و همچنین میان شاخه‌های مختلف آن اختلافات وجود داشت که باعث ناتوانی جایگاه آن‌ها در کشور شد. همچنین آزارهای مذهبی رخ داد که باعث شد بسیاری از کشیشان لیتوانیایی به لیتوانیِ صغیر بگریزند. با وجود این، پروتستانتیسم تا اواخر سدهٔ هفدهم همچنان حضوری قدرتمند در لیتوانیِ اصلی داشت.^[۱۱]

امروزه پروتستان‌ها ۰٫۸٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند که از این میان ۰٫۶٪ لوتری و ۰٫۲٪ کالوینیست هستند. بنا بر گزارش لوش (۱۹۳۲)، لوتری‌ها ۳٫۳٪ از کل جمعیت را شامل می‌شدند؛ که عمدتاً آلمانی‌هایی بودند که در قلمروی مِمِل (کلایپدای امروزی) زندگی می‌کردند. همچنین یک جامعهٔ بسیار کوچک اصلاح‌کرا (حدود ۰٫۵٪)^[۱۲] وجود داشت که هنوز هم به حیات خود ادامه می‌دهد. پروتستانتیسم با حذف جمعیت‌های آلمانی و لیتوانیاییِ پروسی رو به افول نهاد و امروزه عمدتاً توسط لیتوانیایی‌های قومی در بخش‌های شمالی و غربی کشور، و نیز در مناطق بزرگ شهری نمایندگی می‌شود. مؤمنان و روحانیون در دوران اشغال شوروی رنج‌های فراوانی متحمل شدند؛ بسیاری کشته، شکنجه یا به سیبری تبعید شدند. از سال ۱۹۹۰، کلیساهای انجیلی تازه‌وارد فعالیت‌های تبلیغی خود را در لیتوانی آغاز کرده‌اند.^[۱۳]

ارتدکس شرقی ۴٫۱٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهد که عمدتاً از اقلیت روس هستند.^[۱۴] مسیحیت ارتدکس نخستین شکل از مسیحیت بود که وارد لیتوانی شد؛ این امر با ازدواج آلگیرداس با ماریا از ویتبسک و نیز شهادت قدیسان آنتونی، یوحنا و اوستاتیوسِ ویلنیوس همراه بود. کلیسایی که توسط ماریا از ویتبسک بنیان‌گذاری شد، یعنی کلیسای سنت پاراسکِوی، کهن‌ترین جامعهٔ مسیحیِ کشور است که به‌طور پیوسته تا امروز به فعالیت خود ادامه داده است.

بیشتر ارمنی‌های لیتوانی که طبق برآوردهای خود این کشور حدود ۰٫۱٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند، عضو کلیسای حواری ارمنی هستند که اغلب به عنوان یک کلیسای ارتدکس مشرقی طبقه‌بندی می‌شود، برخلاف ارتدکس شرقی (که کلیساهای اصلی روسی، یونانی و گرجی به آن تعلق دارند).

یک کلیسای حواری ارمنی وقف شده به سنت واردان در سال ۲۰۰۶ در ویلنیوس افتتاح شد.^[۱۵]