دوک‌نشین پروس

دوک‌نشین پروس Herzogtum Preußen  (آلمانی) Prusy Książęce  (لهستانی) پروس
۱۵۲۵–۱۷۰۱
پرچم (۱۵۲۵–۱۶۵۷) نشان ملی
دوک‌نشین پروس (زرد)
وضعیت	تیول پادشاهی لهستان (تا سال ۱۶۵۷) بخشی از براندنبورگ-پروس(از ۱۶۱۸)
پایتخت	کونیگسبرگ ۵۴°۵۰′ شمالی ۲۱°۲۰′ شرقی / ۵۴٫۸۳۳°شمالی ۲۱٫۳۳۳°شرقی / 54.833; 21.333
زبان(های) رایج	آلمانی سفلی، آلمانی، لهستانی، لیتوانیایی
دین(ها)	لوتریانیسم[۱]
نام(های) اهلیت	پروسی‌ها
حکومت	پادشاهی فئودالی
دوک
• ۱۵۲۵–۱۵۶۸	آلبرت
• ۱۵۶۸–۱۶۱۸	آلبرت فریدریش
• ۱۶۱۸–۱۶۱۹	ژان زیگیسموند
• ۱۶۱۹–۱۶۴۰	گئورگ ویلهلم
• ۱۶۴۰–۱۶۸۸	فریدریش ویلهلم
• ۱۶۸۸–۱۷۰۱	فریدریش
قوه مقننه	مجلس دوک‌نشین
دوره تاریخی	عصر جدید اولیه
• تبدیل شدن دوک‌نشین به شاه‌نشین لهستان	۱۰ آوریل ۱۵۲۵
• پیمان برومبرگ	۱۶۵۷
• تاجگذاری	۱۷۰۱
پیشین پسین دولت شوالیه‌های تتونیک پادشاهی پروس
امروز بخشی از	کشورهای امروزی  روسیه  لهستان  لیتوانی

دوک‌نشین پروس(به آلمانی: Herzogtum Preußen)، (به لهستانی: Księstwo Pruskie)، (به لیتوانیایی: Prūsijos kunigaikštystė) یا پروس دوک (به آلمانی: Herzogliches Preußen) ; (به لهستانی: Prusy Książęce) یک دوک‌نشین در منطقه پروس بود که در نتیجه سکولاریزاسیون پروس رهبانی تأسیس شد، قلمرویی که تا زمان اصلاحات پروتستانی در سال ۱۵۲۵ تحت کنترل دولت شوالیه‌های تتونیک باقی ماند.

دوک‌نشین پروس (لهستانی: Księstwo Pruskie) یا دوک‌نشین پروس (لهستانی: Prusy Książęce) ایالتی بود که از سال ۱۵۲۵ تا ۱۷۰۱ وجود داشت و عمدتاً از بخشی از ایالت توتونی که بین دامنه‌های سفلای رودخانه‌های ویستولا و نمان واقع شده بود، سرچشمه گرفته بود. پایتخت آن کونیگسبرگ بود. دوک‌نشین پروس توسط آلبرشت، استاد اعظم سابق فرقه توتونی، که به پروتستانتیسم (لوتری) گرویده بود، تأسیس شد و اولین قلمرو در اوایل اروپای مدرن بود که ایمان لوتری را پذیرفت. آلبرشت دولت کاتولیک فرقه توتونی در پروس شرقی را به یک دوک‌نشین موروثی لوتری تبدیل کرد. بخش غربی کوچک‌تر این قلمرو، که تا رودخانه ویستولا امتداد داشت، پیش از این در سال ۱۴۵۴ از دولت فرقه توتونی جدا شده و بخشی از پروس لهستان شد. این دوک‌نشین، تیول تاج و تخت لهستان بود. پس از مرگ آلبرشت (۱۵۶۸)، این دوک‌نشین توسط مشاوران دوک‌نشین و جانشینی از نایب‌السلطنه‌های هوهنزولرن اداره می‌شد، زیرا پسرش آلبرشت فریدریش از نظر روانی بیمار بود و بنابراین برای حکومت مناسب نبود. پس از مرگ دومی در سال ۱۶۱۸، این دوک‌نشین به صورت ارثی به دختر او آنا که همسر شاهزاده انتخابگر براندنبورگ یوهان زیگسموند منتقل شد. در سال ۱۶۵۷، فردریک ویلیام، که بعدها به عنوان برگزیننده بزرگ شناخته می شد، بر این دوک‌نشین و همچنین بر شاهزاده نشین برند بورگ حکومت کرد. در سال ۱۷۰۱، فردریک سوم، پادشاه پروس، خود را به عنوان پادشاه فردریک اول پروس در دوک‌نشین پروس (در کونیگزبرگ) تاجگذاری کرد. این امر دوک‌نشین پروس را به پادشاهی پروس تبدیل کرد و برگزینندگان براندنبورگ بر سرزمین‌های خود، چه در داخل و چه در خارج از امپراتوری مقدس روم، به عنوان پادشاهان پروس حکومت می‌کردند. در طول قرن ۱۸، نام کوتاه‌شده «پروس» به تدریج به نام رایج تمام ایالت‌هایی تبدیل شد که توسط پادشاه پروس اداره می‌شدند در پژوهش‌های تاریخی، ایالت برگزینندگان براندنبورگ برای سال‌های ۱۶۱۸ تا حداقل ۱۷۰۱ و حداکثر تا زمان جنگ هفت ساله ۱۷۵۶-۱۷۶۳ ، براندنبورگ-پروس نامیده می‌شود.

پس از جنگ سیزده ساله (1454-1466)، ایالت مستقل پروس لهستان از بخش غربی ایالت فرقه توتونی (پومرنیا و سرزمین‌های کوچک‌تر در شرق ویستولا) ظهور کرد. بخش شرقی بزرگتر همچنان ایالتی از فرقه توتونیک باقی ماند اما به تیول تاج لهستان تبدیل شد. در سال ۱۵۱۱، فرقه توتونیک، آلبرت اول براندنبورگ-آنسباخ از خاندان هوهنزولرن، برادرزاده شاه سیگیسموند اول لهستان، را به عنوان استاد اعظم قلمرو باقی مانده خود انتخاب کرد. آلبرت برای امتناع از سوگند وفاداری به پادشاه لهستان، از ماکسیمیلیان اول، امپراتور مقدس روم، درخواست حمایت کرد. با این حال، در سال ۱۵۱۵، در دیت وین، ماکسیمیلیان با یاگیلونی‌ها، که در آن زمان پادشاهان لهستان بودند، اتحادهای دفاعی و ازدواج منعقد کرد و اعلام کرد که دیگر از فرقه توتونی در پروس حمایت نخواهد کرد. پس از چهار سال جنگ ناموفق، آلبرشت در سال ۱۵۲۵ با پیمان کراکوف با لهستان صلح کرد، با به رسمیت شناختن حاکمیت لهستان موافقت کرد، دولت فرقه توتونی را به دوک‌نشین سکولار پروس تبدیل کرد و اصلاحات مذهبی را بر اساس مدل لوتری معرفی کرد (به فرمان بعدی در ۶ ژوئیه ۱۵۲۵ مراجعه کنید).