خیری حماد

خیری حماد
خيري حماد
زادهٔ۱۹۱۳
درگذشت۶ فوریهٔ ۱۹۷۲ (۵۹ سال)
ملیتعثمانی-فلسطینی
شهروندیامپراتوری عثمانی (۱۹۱۳–۱۹۱۸)
سرپرستی فلسطین (۱۹۲۰–۱۹۴۸)
محل تحصیلدانشگاه آمریکایی بیروت
پیشه(ها)روزنامه‌نگار، نویسنده، مترجم
سال‌های فعالیت۱۹۳۶–۱۹۷۲

خِیری حَمّاد (۱۹۱۳ – ۶ فوریه ۱۹۷۲) روزنامه‌نگار، نویسنده و مترجم فلسطینی بود.[۱][۲] پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه آمریکایی بیروت در سال ۱۹۳۶ به بغداد رفت و به عنوان معلم مشغول به کار شد. او در تأسیس روزنامهٔ «استقلال» مشارکت داشت و در جنبش رشید علی الکیلانی در سال ۱۹۴۱ شرکت کرد که پس از آن دستگیر شد. او بعداً به عنوان دستیار مدیر مطبوعات و نشر در اردن کار کرد و سپس به قاهره رفت و به نوشتن و ترجمهٔ شمار بسیاری کتاب پرداخت.[۱][۳]

زندگی و پیشه

خیری حسنی حمّاد در سال ۱۹۱۳ در نابلس، سنجق نابلس، ولایت بیروت، امپراتوری عثمانی، به دنیا آمد. او در سال ۱۹۳۱ از مدرسهٔ الصلاحیه فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۳۳ گواهی پایان تحصیلات عالی را از دانشکدهٔ عربی در قدس دریافت کرد.[۲] سپس در دانشگاه آمریکایی بیروت تحصیل کرد و در سال ۱۹۳۶ مدرک کارشناسی ادبیات را گرفت.[۱] او در دوران تحصیل در دانشگاه، اولین مقالهٔ خود را به مناسبت بیانیهٔ بالفور در روزنامهٔ «النهار» منتشر کرد و در ویرایش «صفحهٔ دانشجویان» که توسط النهار منتشر می‌شد، مشارکت داشت. او همچنین سردبیر مجلهٔ «دانشکده» بود.[۲]

پس از فارغ‌التحصیلی، پنج سال در عراق به عنوان معلم در دبیرستان‌های بغداد، بصره و سلیمانیه مشغول به کار شد، سپس تدریس را رها کرد و سردبیری روزنامهٔ عراقی «الاستقلال» را بر عهده گرفت. در سال ۱۹۴۱، مقامات عراقی او را به همراه شماری از فلسطینی‌ها به دلیل مواضع سیاسی و ارتباطش با کودتای رشید علی الکیلانی دستگیر کردند و به بازداشتگاه صحرایی نقرة السلمان منتقل شد.[۲] او در سال ۱۹۴۳ آزاد شد و به فلسطین بازگشت بین سالهای ۱۹۴۳ و ۱۹۴۶، سردبیر روزنامه «الدفاع» بود که در یافا منتشر می‌شد. سپس در سال ۱۹۴۷ مجلهٔ «المستقبل» را در قدس منتشر کرد و در همان سال سردبیری روزنامهٔ «الوحده» را که در قدس منتشر می‌شد، بر عهده گرفت.[۱]

خیری حماد پس از نکبت ۱۹۴۸، قدس را به مقصد امان ترک کرد و در آنجا سردبیری روزنامهٔ «الاردن» را بر عهده گرفت و همزمان به عنوان خبرنگار روزنامهٔ لندنی «دیلی اکسپرس» مشغول به کار شد.[۱] بولتن خبری به نام «خبرگزاری عربی» منتشر کرد.[۲]او در سال ۱۹۵۱ روزنامه‌نگاری را برای شغل دولتی ترک کرد و به عنوان مشاور مطبوعاتی در دربار سلطنتی اردن، سپس به عنوان مدیر مطبوعات و نشر و پس از آن به عنوان دبیر شورای وزیران مشغول به کار شد. او در سال ۱۹۵۵ امان را ترک کرد و به عنوان خبرنگار شماری از روزنامه‌های خارجی میان بیروت و دمشق زندگی کرد. در سال ۱۹۶۱ به قاهره نقل مکان کرد و در آنجا به کار نویسندگی و ترجمه پرداخت و مناصبی بر عهده گرفت، از جمله: دبیرکل اتحادیه عمومی نویسندگان و روزنامه نگاران فلسطینی، دستیار دبیرکل اتحادیه نویسندگان عرب، عضو کمیته اجرایی شورای عالی هنر و ادبیات مصر. مجلس ملی فلسطین در پنجمین جلسه خود که در سپتامبر ۱۹۶۹ در قاهره برگزار شد، تصمیم گرفت او را به عنوان عضوی از اتحادیهٔ عمومی نویسندگان و روزنامه نگاران فلسطینی در شورا انتخاب کند.[۱] او به پاس آثار بسیارش، نشان لیاقت را از جمهوری متحد عربی دریافت کرد.[۲]

خیری حماد در ۶ فوریه ۱۹۷۲ در قاهره درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد.[۱]

آثار

شمار زیادی کتاب و ترجمه در زمینه‌های سیاسی، تاریخی و ادبی از حمّاد بر جای مانده است که به ۱۲۰ عنوان کتاب می‌رسد. عناوین عربی برجسته‌ترین آثار او:[۱]

  • قضايانا في الأمم المتحدة: ۱۹۶۲
  • أضواء وآراء في القومية والحرية والاشتراكية: ۱۹۶۴
  • إدعاءات إسرائيل بين الحق التاريخي وحق السيادة: ۱۹۶۵
  • حتمية الوحدة العربية في المفهوم الاشتراكي: ۱۹۶۸

از جمله ترجمه‌های او:

  • الاشتراكية في آسيا: ۱۹۶۱
  • مذكرات إبدن وتشرشل وديغول: ۱۹۶۰، ۱۹۶۲، ۱۹۶۶
  • مطارحات مكيافيلي: ۱۹۶۲
  • تاريخ ألمانيا الهتلرية: چهار جلد، ۱۹۶۳
  • السياسة بين الأمم: ۱۹۶۵
  • حرب العصابات: ۱۹۶۷
  • السياسة الخارجية السوفييتية: ۱۹۶۹

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 المرعشلی، احمد (۱۹۸۴). الموسوعة الفلسطینیة (به عربی). ج. دوم. دمشق، سوریه: هیئة الموسوعة الفلسطینیة. صص. ۳۸۵–۳۸۶.
  2. 1 2 3 4 5 6 «خیری حماد 1913-1972». nablus-city.org (به عربی). مدینة نابلس الالکترونیة. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۶ مارس ۲۰۲۵.
  3. النجار، عایده (۲۰۰۵). صحافة فلسطین والحرکة الوطنیة فی نصف قرن 1900-1948 (به عربی) (ویراست یکم). بیروت، لبنان: المؤسسة العربیة للدراسات و النشر. ص. ۴۴۴.