جمعه سیاه
معنای :en:Black Friday را در ویکیواژه، واژهنامهٔ آزاد، ببینید.
جمعهٔ سیاه (به انگلیسی: Black Friday) به یکی از موارد زیر اشاره دارد:
رویدادها
روزهای سال
- جمعه سیاه (مهمانی)، آخرین جمعه قبل از کریسمس در بریتانیا
- جمعه سیاه (خرید)، روز بعد از روز شکرگزاری در ایالات متحده
- جمعه سیزدهم یا جمعه سیاه
- آدینه نیک یا جمعه سیاه، یک مراسم مسیحی در بزرگداشت مصلوب شدن عیسی
رویدادها
- جمعه سیاه (۱۸۶۹)، رسوایی فیسک-گولد،[الف] یک بحران مالی در ایالات متحده
- جمعه سیاه (۱۸۷۳)، سقوط بورس وین که وحشت سال ۱۸۷۳ را تشدید کرد
- جمعه سیاه (۱۸۸۱)، فاجعه آیماوث که در آن ۱۸۹ ماهیگیر جان خود را از دست دادند
- جمعه سیاه (۱۹۱۰)، روز خشونت پلیس علیه فعالان حق رای زنان در انگلیس
- جمعه سیاه (۱۹۱۶)، ۲۰ اکتبر، روزی که در آن یک «طوفان کامل» به دریاچه ایری رسید و چهار کشتی را غرق کرد.
- جمعه سیاه (۱۹۱۹)، نبرد میدان جورج،[ب] شورش ناشی از ناآرامیهای صنعتی در گلاسکو، اسکاتلند
- جمعه سیاه (۱۹۲۱)، اعلامیه رهبران اتحادیه حمل و نقل بریتانیا مبنی بر عدم درخواست برای اعتصاب علیه کاهش دستمزد کارگران معدن
- حمله ایتالیا به آلبانی یا جمعه سیاه، تهاجم ایتالیا به آلبانی در سال ۱۹۳۹
- جمعه سیاه (۱۹۳۹)، روز آتشسوزیهای ویرانگر در ویکتوریا استرالیا
- جمعه سیاه (۱۹۴۴)، حمله فاجعه بار توسط بلک واچ[پ] کانادا در نزدیکی ووندرخت در طول نبرد شلدت
- جمعه سیاه (۱۹۴۵)، یک عملیات نظامی متفقین در طول مبارزات نروژ در جنگ جهانی دوم
- سیل ۱۹۵۰ رودخانه سرخ یا جمعه سیاه، سیل در وینیپگ، منیتوبا، کانادا
- جمعه سیاه (۱۹۶۰)، اعتراض شهر سانفرانسیسکو به کمیته فعالیتهای ضد آمریکایی مجلس نمایندگان
- تظاهرات ۱۷ شهریور، ۱۳۵۷ خورشیدی معروف به «جمعهٔ سیاه» که واقعهای در جریان ناآرامیهایی بود که در نهایت به وقوع انقلاب ۱۳۵۷ ایران انجامید
- ویرنس سیاه (۱۹۸۳)، اولین کاهش ارزش پول در ونزوئلا
- جمعه سیاه (۱۹۸۷)، یک گردباد در ادمونتون، آلبرتا، کانادا
- جمعه سیاه (۱۹۹۳)، مجموعه ای از انفجارهای بمب در بمبئی، هند
- جمعه سیاه (۲۰۰۴)، سرکوب معترضان صلح آمیز توسط نیروهای دولتی در ماله، مالدیو
- جمعه سیاه (۲۰۰۵)، رویدادی که در آن دانش آموزان قبیله ای در مگالایا، هند کشته شدند
- جمعه سیاه (۲۰۱۱)، رویدادی که در آن چندین سایت پوکر آنلاین در نتیجه ایالات متحده علیه شاینبرگ[ت] تصرف شدند
- جمعه سیاه (۲۰۱۵)،[ث] مجموعه ای از حملات تروریستی در فرانسه، کویت، سومالی، سوریه و تونس که در پی آن بیش از ۴۰۰ نفر کشته شدند، شامل حملات سوسه ۲۰۱۵، بمبگذاری ۲۰۱۵ مسجد کویت، حمله تروریستی سن کانتن فالاویر، قتلعام کوبانی و حملات دیگر
- بازی تراکتورسازی و نفت تهران در لیگ برتر فوتبال ایران ۹۴–۱۳۹۳
فیلمها
- جمعه سیاه (فیلم ۱۹۱۶)، یک فیلم آمریکایی با بازی دوروتی داونپورت و اموری جانسون
- جمعه سیاه (فیلم ۱۹۴۰)، یک فیلم آمریکایی با بازی بوریس کارلوف و بلا لوگوسی
- حادثه جمعهٔ سیاه در داستان اسباببازی، نمایش نیمه اول داستان اسباببازی در سال ۱۹۹۳ برای مدیران دیزنی که منجر به تعطیلی موقت تولید فیلم شد.
- جمعه سیاه (فیلم ۲۰۰۲)، فیلم اکشن با بازی گری دنیلز
- جمعه سیاه (فیلم ۲۰۰۴)، یک فیلم هندی دربارهٔ بمبگذاری بمبئی در سال ۱۹۹۳
- جمعه سیاه، فیلم تلویزیونی کابلی محصول ۲۰۰۷ به کارگردانی آرتور الن سیدلمن
- جمعه سیاه، یک فیلم کوتاه کانادایی محصول ۲۰۰۹ با بازی جف هموند
- جمعه سیاه (فیلم ۲۰۲۱)، فیلمی آمریکایی به کارگردانی کیسی تبو
ادبیات
- جمعه سیاه، رمان کروب[ج] محصول ۲۰۱۳ نوشته رابرت موچامور
- جمعه سیاه، رمانی نوشته جیمز پترسون در سال ۱۹۸۶
موسیقی
آلبومها
- جمعه سیاه آلبوم فدرهد (۲۰۱۰)
- جمعه سیاه (آلبوم پیلهاوند) (۲۰۱۹)
میکستیپ
- جمعه سیاه (میکستیپ جی راک) (۲۰۱۰)
- جمعه سیاه (میکستیپ لیتل کیم) (۲۰۱۱)
- جمعه سیاه (میکس تیپ تونیو یاو) (۲۰۰۸)
ترانهها
- جمعه سیاه» ترانهٔ گوار (۲۰۱۶)
- «جمعه سیاه»، ترانهٔ استیلی دن
- «جمعه سیاه»، ترانهٔ ۱۹۹۸ از گرینسپون
- «عزاداری بخیر/جمعه سیاه»، ترانهٔ ۱۹۸۶ مگادث از آلبوم صلح خوب میفروشه… اما کیه که بخره؟
- «جمعه سیاه»، ترانهٔ ۲۰۱۳ از انانیموس
تلویزیون
- جمعه سیاه (ملکههای جیغ)، اپیزودی از ملکههای جیغ (۲۰۱۵)
- جمعه سیاه (ساوت پارک)، اپیزودی از ساوت پارک (۲۰۱۳)
تئاتر
- جمعه سیاه (موزیکال)، موزیکال ۲۰۱۹ توسط استارکید پروداکشنز
استفادههای دیگر
- انقلاب ۱۹۷۹: جمعه سیاه، یک بازی ویدیویی ۲۰۱۶ توسط اینک استوریز