بوریس شریمیتف

پرتره کنت بوریس شریمیتف اثر ایوان آرگونوف در سال ۱۷۶۸ میلادی

بوریس پِتروویچ شِریمیتِف (به روسی: Бори́с Петро́вич Шереме́тев) (۵ مه [سبک قدیمی: ۲۵ آوریل] ۱۶۵۲۲۸ فوریه [سبک قدیمی: ۱۷ فوریه] ۱۷۱۹)، دیپلمات و ژنرال فیلد مارشال روسیه تزاری در زمان پتر کبیر بود.

او در سال ۱۶۵۲ در یک خانواده اشرافی اصیل روس به دنیا آمد و از ۱۶۶۹ (۱۷ سالگی) در مقام پیشکار به تزار الکسی یکم خدمت می‌کرد. شریمیتف در انعقاد پیمان صلح ابدی (۱۶۸۶) نقش داشت و در لشکرکشی‌های آزوف (۱۶۹۵–۱۶۹۶) با موفقیت شرکت کرد. با آغاز جنگ بزرگ شمالی، دوره فعالیت جدی شریمیتف هم آغاز شد. روسیه شروع خوبی در آن جنگ نداشت؛ در طول نبرد ناروا (۱۷۰۰) پتر و شریمیتف هر دو از میدان گریختند. با این حال، پتر شریمیتف را به فرماندهی تمام قوای مهاجم روسیه در سرزمین‌های بالتیک منصوب کرد. به دلیل پیروزی‌اش در نبرد اراستفر، تزار او را به مقام فیلد مارشال رساند. یک سال بعد در نبرد هوملسهوف سپاه سوئد را در هم کوبید و در سراسر لیوونیا و اینگریا جولان داد. سپس در محاصره نوتبورگ (۱۷۰۲) به تزار کمک کرد و تا سال ۱۷۰۳ سراسر اینگریا را فتح کرده بود. در سال ۱۷۰۴، پتر شریمیتف را برای سرکوب شورش تهدیدآمیز آستراخان فرستاد و پس از موفقیت او در آرام کردن منطقه، به او ۲۴۰۰ خانوار رعیت پاداش داد و پسرش هم به درجه سرهنگی ارتقا یافت. بلافاصله پس از بازگشت از آستراخان، وی به کورلند اعزام شد. بوریس در نبرد گماورتهوف مقابل آدام لودویک لیونهاوپت سوئدی به سختی شکست خورد و در سال ۱۷۰۸ در نبرد گولوفچین نیز ناکام ماند. سال بعد در نبرد پولتاوا که به پیروزی سرنوشت‌ساز روس‌ها ختم شد، شریمیتف فرماندهی دسته مرکزی سپاه روسیه را بر عهده داشت. وی در لشکرکشی رودخانه پروت هم مشارکت کرد و در پایان جهت انعقاد پیمان صلح به استانبول رفت. او پس از بازگشت، به کارزارهای خود در جنگ بزرگ شمالی ادامه داد. بوریس شریمیتف تمام زندگی خود را وقف خدمت به پتر کبیر کرد و از مهم‌ترین فرماندهان نظامی او بود؛ اما به دلیل شخصیت خاص و خصومتش با الکساندر منشیکوف، آنچنان از مرحمت تزار برخوردار نشد. با اینکه او به فرهنگ غربی متمایل بود، از تزارویچ آلکسی پتروویچ سنت‌گرا حمایت می‌نمود و در محاکمه منجر به قتل وی شرکت نکرد. سرانجام شریمیتف در سال ۱۷۱۹ میلادی درگذشت.

منابع

  • "Шереметев, Борис Петрович (сподвижник Петра I)". Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона [فرهنگ لغت دانشنامه بروک‌هاوس و افرون] (به روسی). Vol. 39. СПб: Брокга́уз и Ефро́н публикации. 1903. p. 494.