بهزاد معزی
بهزاد معزّی | |
|---|---|
| زاده | ۶ فوریهٔ ۱۹۳۸ تهران, ایران |
| درگذشته | ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱ پاریس, فرانسه |
| درجه | سرهنگتمام |
بهزاد معزی (۱۳۱۶-۱۳۹۹) سرهنگتمام افسر خلبان نیروی هوایی ارتش ایران عضو شورای ملی مقاومت ایران بود. او ۲۳ سال سابقه خدمت در نیروی هوایی شاهنشاهی ایران داشت و سپس در طول جنگ ایران و عراق از سوی ارتش ایران علیه عراق، ۱۲۰۰ ساعت پرواز کرد.[۱] معزی را «یکی از مشهورترین خلبانان ایرانی پیش از انقلاب» میدانند[۲][۳] که در آمریکا آموزش دیده بود.[۴][۵]
زندگی و فعالیتها
معزی در ۱۷ بهمن ۱۳۱۶ در تهران به دنیا آمد. پدرش سپهبد محمود معزی بود که از افسران عالیرتبه ارتش و یکی از نوادگان قاجاریه بود.[۲]
او خلبان هواپیمای شاهین بود که پرواز محمدرضا شاه پهلوی را به مصر و سپس مراکش در جریان انقلاب ایران بر عهده داشت. او سپس با همان هواپیما از مراکش به ایران بازگشت. معزی درباره این ماجرا گفت: آخوندها هرگز مرا نمیبخشند» و «هیچکس از من بابت خلاص شدن از شر شاه تشکر نکرد، کسی یادش نبود که این من بودم که هواپیمای ۴۵ میلیون دلاری را برای مردم ایران به کشور برگرداندم.» بنا به کتاب خاطرات معزی، او از خلبانی برای یک شاه دیکتاتور متنفر بوده است.[۶][۷][۸] امیراصلان افشار که در این پرواز حضور داشته در مصاحبه با پروژه تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران نقل قول معزی مبنی بر اکراه برای خلبانی شاه را غیر واقعی خوانده است و اضافه میکند او بابت هر پرواز انعامی شامل یک سکه پنج پهلوی دریافت میکرده است.[۹]امیراصلان افشار در جای دیگری از مصاحبهاش میگوید شاه به من دستور داد که به معزی و تمام خدمه هواپیمای شاهین بگویم به ایران برگردند او سپس با خنده میگوید در جواب این دستور به شاه عرض کردم قربان این هواپیما را بفروشید ولی محمدرضا پهلوی به او می گوید: تو خجالت نمیکشی؟من چطور هواپیمای نیروی هوایی را بفروشم؟[۱۰]
معزی یکی از اعضای مخفی مجاهدین خلق بود که عضویتش در این سازمان، در نیروی هوایی ایران کشف نشده بود.[۱۱] او با طرح و برنامه نقص فنی و هواپیماربایی، از طریق پرواز اضطراری از مرز شمالی ایران، رئیسجمهور سابق ایران، سید ابوالحسن بنیصدر و رهبر سازمان مجاهدین مسعود رجوی را زودتر از دو جنگنده تامکت ایرانی (که برای رهگیری آنها فرستاده شده بودند)، از مرز ایران خارج و از طریق ترکیه، قبرس و یونان به فرانسه برد. معزی پس از کودتای نوژه به زندان افتاد و سپس با شروع جنگ آزاد شد.[۱]
درگذشت
او در ۲۱ دی ۱۳۹۹ در سن ۸۳ سالگی بر اثر سرطان خون در پاریس درگذشت.[۱۲]
منابع
- 1 2 "Why the Shah's pilot flew Bani-Sadr to Paris". CSM.
- 1 2 "Iran's most celebrated fighter pilot Col. Behzad Mo'ezzi dies in Paris aged 83". Arab News.
- ↑ "IBANI-SADR SAYS HE'LL STAY IN PARIS UNTIL IRAN TAKES DEMOCRATIC PATH". New York Times.
- ↑ Afkhami, Gholam (2009). The Life and Times of the Shah. University of California Press. pp. 538.
- ↑ "Iran: The Great Escape". Time Magazine.
- ↑ "Why the Shah's pilot flew Bani-Sadr to Paris". CSM Journal.
- ↑ Shawcross, William (1989). The Shah's Last Ride. Touchstone. p. 125.
- ↑ Kadivar, Cyrus (2017). Farewell Shiraz: An Iranian Memoir of Revolution and Exile. The American University in Cairo Press. pp. 153.
- ↑ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران مصاحبه با امیراصلان افشار ساعت و دقیقه: ۱:۵۵
- ↑ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران مصاحبه با امیراصلان افشار ساعت و دقیقه: ۲:۵۵
- ↑ Vatanka, Alex (2021). The Battle of the Ayatollahs in Iran: The United States, Foreign Policy, and Political Rivalry since 1979. I.B. Tauris. ISBN 9780755600052.
- ↑ "Iran's most celebrated fighter pilot Col. Behzad Mo'ezzi dies in Paris aged 83". Arab news.