اچ‌جی‌وی

یک بادپر برین‌صوت چینی DF-ZF که بر روی موشک بالستیک DF-17 نصب شده است.

بادپر برین‌صوت یا پرنده گلایدر هایپرسونیک یا اچ‌جی‌وی (به انگلیسی: hypersonic glide vehicle) نوعی کلاهک برای موشک بالستیک است که می‌تواند با سرعت برین‌صوت در اتمسفر مانور دهد و سر بخورد. این کلاهک بر روی موشک بالستیک نصب می‌شود تا مسیر حرکت آن را پس از پرتاب به‌طور چشمگیری تغییر دهد. مفهوم اچ‌جی‌وی مشابه MaRV است، اما تفاوت آنجاست که اچ‌جی‌وی اندکی پس از پرتاب از موشک تقویت‌کننده خود جدا می‌شود، اما MaRV فقط می‌تواند درست قبل از برخورد مانور دهد.[۱] موشک‌های بالستیک رایج در یک مسیر بالستیک پیش‌بینی پذیر حرکت می‌کنند و در برابر رهگیری توسط جدیدترین سامانه‌های موشک ضدبالستیک آسیب‌پذیر هستند. مانورپذیری اچ‌جی‌وی‌ها در حین پرواز، پیش‌بینی مسیر آنها را ناممکن می‌کند و به آنها اجازه می‌دهد تا به‌طور مؤثری از پدافندهای هوایی بگریزند.[۲][۳][۴] تا تاریخ ۲۰۲۲، توسعه اچ‌جی‌وی‌ها به‌عنوان یک مسابقه تسلیحاتی مطرح است.[۵]

مسیرها

خط سیر این کلاهک‌ها به‌گونه‌ای است که پس از ورود به جو از نیروی بالابری برای افزایش برد خود بدون توسل به یک مسیر بالستیک استفاده می‌کند، زیرا این مسیرها قابل پیش‌بینی هستند و کلاهک را در معرض سیستم‌های دفاع موشکی قرار می‌دهند.

برخی از مسیرها ممکن است باعث شوند که وسیله نقلیه از جو خارج شود و پس از یک پرواز بالستیک بیرون از جو، بار دیگر وارد جو شود که به آن بازگشت به اتمسفر می‌گویند. کلاهک طبق یک مسیر پیش‌بینی ناپذیر، در فازهای بالستیک متناوب و مانورهای پرش یا سر خوردن به سمت هدف خود پیش می‌رود.[۶][۷]

پروژه‌ها

چین

  • دانگ‌فنگ-زد اف (DF-ZF): سرعت ۵ تا ۱۰ ماخ[۸]
  • دانگ‌فنگ-۲۷

فرانسه

  • VMaX (اولین پرواز آزمایشی در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۳ از سایت اداره کل تسلیحات (DGA) در بیسکاروس با موفقیت انجام شد)[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]
  • VMaX-2 (در حال توسعه؛ اولین پرواز آزمایشی برای سال ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵ پیش‌بینی شده است)[۱۴]

هند

  • موشک ضد کشتی دوربرد (LRAShM) (در حال توسعه)
  • BM-04 (در حال توسعه)[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸]

ایران

ژاپن

  • پروژه پرتابه گلاید ابرسرعتی (HVGP) (در حال توسعه)[۲۱]

کره شمالی

  • هواسونگ-۸.[۲۲]
  • هواسونگ-۱۲بی (هنوز آزمایش نشده است).[۲۳] ممکن است هواسونگ-۱۲بی از هواسونگ-۸ تغییر نام یافته باشد.[۲۴]
  • هواسونگ-۱۶بی (در آوریل ۲۰۲۴ آزمایش شد).[۲۵]

گزارش‌هایی از نصب سایر پرنده‌های گلاید هایپرسونیک بر روی دیگر موشک‌های بالستیک نیز وجود دارد.[۲۶][۲۷]

روسیه

پرتاب موشک بالستیک قاره‌پیمای UR-100UTTKh حامل HGV آوانگارد، از پایگاه هوایی دومباروفسکی
  • آوانگارد - سرعت ۲۰ ماخ[۲۸]

آمریکا

سلاح هایپرسونیک دوربرد آمریکایی در حال استقرار در پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال
  • وسیله نقلیه فناوری هایپرسونیک ۲ (آزمایشی)
  • ای‌جی‌ام-۱۸۳ ای‌آردابلیو (ARRW) (در حال توسعه)
  • آپ‌فایرز (OpFires) (در حال توسعه)
  • بدنه گلاید مشترک هایپرسونیک (C-HGB) (در حال توسعه برای ارتش آمریکا (LRHW) و نیروی دریایی آمریکا (CPS))

اقدامات متقابل

سلاح‌های بوست-گلاید عموماً برای گریز از سامانه‌های دفاع موشکی موجود طراحی شده‌اند، یا با مانور مداوم یا با پرواز در ارتفاعات پایین‌تر برای کاهش زمان هشدار. این ویژگی‌ها عموماً رهگیری این سلاح‌ها را با استفاده از سامانه‌های دفاعی که برای اهداف «لایه پایین» (low-tier) در ارتفاعات کمتر طراحی شده‌اند، آسان‌تر می‌کند. پرواز با سرعت کمتر از کلاهک‌های موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد، حمله به آن‌ها را ساده‌تر می‌سازد.[۲۹] آن‌هایی که با پروفایل‌های حمله نهایی بسیار پایین نزدیک می‌شوند، حتی در معرض حمله با توپ‌های هایپرولوسیتی مدرن و ریل‌گان قرار دارند.[۳۰] قابلیت‌های گریزی که HGVها به کار می‌گیرند، عمدتاً به بخش پرواز در جو فوقانی محدود است.[۳۱][۳۲][۳۳]

جستارهای وابسته

  • پرواز ابرصوت
  • سلاح هایپرسونیک
  • کلاهک مانورپذیر بازگشتی
  • بازگشت چندگانه هدف‌گیری مستقل
  • ورود غیربالستیک به جو

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.

پانویس

  1. https://www.navalnews.com/naval-news/2022/11/hypersonic-missiles-evolution-or-revolution/
  2. Zastrow, Mark (November 4, 2021). "How does China's hypersonic glide vehicle work?". Astronomy.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-17.
  3. U.S. vs. China: The Race to Build Hypersonic Missiles | WSJ (به انگلیسی), retrieved 2022-11-17
  4. "From Sänger to Avangard – hypersonic weapons come of age". Royal Aeronautical Society. Retrieved 2022-11-14.
  5. "'National pride is at stake.' Russia, China, United States race to build hypersonic weapons". science.org (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-14.
  6. Joseph Henrotin (Centre des études de sécurité) (18 juin 2021). "Armes hypersoniques: quels enjeux pour les armées ?" (pdf). Briefings de l'IFRI. Institut français des relations internationales. Retrieved 20 mars 2022. {{cite journal}}: Check date values in: |access-date= و |date= (help).
  7. Matthieu Vendrely (19 mars 2022). "Missiles hypersoniques: de quoi s'agit-il et pourquoi tout le monde en parle ?". TV5 Monde. Retrieved 20 mars 2022. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |date= (help).
  8. Gady, Franz-Stefan (28 April 2016). "China Tests New Weapon Capable of Breaching US Missile Defense Systems". The Diplomat. Retrieved 2018-12-14.
  9. "France debuts hypersonic glide weapon in first VMaX test flight". Air force tech. 28 June 2023.
  10. "France Conducts First VMaX Hypersonic Glide Vehicle Test". Naval news. 27 June 2023.
  11. "France conducts first test firing of V-MAX hypersonic glider demonstrator". Aero time. 27 June 2023.
  12. "La France a testé le planeur hypersonique VMAX d'Ariane Group". Ouest France (به فرانسوی). 27 June 2023.
  13. "Armées: la France a testé pour la première fois un planeur hypervéloce, capable de voler à plus de Mach 5". Le figaro (به فرانسوی). 27 June 2023.
  14. "Le ministère des Armées va financer un second démonstrateur de planeur hypersonique, le VMaX-2". Opex 360 (به فرانسوی). 4 May 2023.
  15. Mandal, Sohini; Udoshi, Rahul (5 March 2025). "India's DRDO unveils BM-04 SRBM". Janes Information Services. Retrieved 7 March 2025.
  16. "India De-Classified 1,500-km BM-04 Tactical Missile With a Hypersonic Stage". Defense Express (به انگلیسی). 6 March 2025. Retrieved 2025-03-07.
  17. "BM-04 short-range ballistic missile: DRDO reveals India's latest hypersonic weapon". The Economic Times. 2025-03-06. ISSN 0013-0389. Retrieved 2025-07-25.
  18. Haider, Usman (2025-04-10). "The BM-04 Missile: India's Next-Generation Conventional Counterforce Weapon". thediplomat.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-07-25.
  19. Iran’s Mach 15 speeding solid-fueled ballistic missiles penetrate Israel’s air defense
  20. IRGC unveils Fattah-2 hypersonic missile, other military achievements
  21. "Japan unveils its hypersonic weapons plans". Yahoo.
  22. "Hwasong 8 Ballistic Missile with a Hypersonic Glide Vehicle | MilitaryToday.com". www.militarytoday.com. Retrieved 2024-04-03.
  23. "Kim Jong-un unveils two new North Korea combat drones resembling US's Reaper and Global Hawk". ایندیپندنت. Retrieved 2025-01-08.
  24. "North Korean nuclear weapons, 2024" (PDF). بولتن دانشمندان اتمی (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-08.
  25. Zwirko, Colin (2024-04-02). "North Korea says Kim Jong Un led test of new 'Hwasong-16B' hypersonic missile". ان‌کی نیوز (به انگلیسی). Retrieved 2024-04-03.
  26. "Does North Korea have a real Hypersonic Glide Vehicle (HGV)". www.b14643.de. Retrieved 2024-04-03.
  27. Lendon, Yoonjung Seo, Brad (2022-01-10). "Suspected North Korea missile test hit speed of Mach 10, more advanced than previous test, Seoul says". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2024-04-03.
  28. "Avangard", Missile Threat, CSIS.
  29. "Introducing The Ballistic Missile Defense Ship". Aviation Week. 11 April 2014. Retrieved 2019-12-29. The downside is when the [HGV] warhead nears its target, it has less speed and altitude and is therefore more easily intercepted by low-tier interceptors, including potential rail guns.
  30. Tadjdeh, Yasmin (26 January 2018). "Secretive Pentagon Office Shares Details About Hypervelocity Missile Defense Weapon". National Defense.
  31. Kunertova, Dominika. "Hypersonic Weapons: Fast, Furious… and Futile?". RUSI. Retrieved 3 January 2023.
  32. Brockmann, Kolja. "A matter of speed? Understanding hypersonic missile systems". Stockholm International Peace Research Institute. SIPRI. Retrieved 3 January 2023.
  33. Wright, David. "The Physics and Hype of Hypersonic Weapons". The Scientific American. Retrieved 3 January 2023.

جستارهای وابسته