اسان ۱۰۵۴
 Giant picture mosaic of the سحابی خرچنگ، the remnants of SN 1054, taken by the تلسکوپ فضایی هابل in نور. Credit: ناسا/آژانس فضایی اروپا. | |
| ابرنواختر | |
| تاریخ | ح. 10 July [سبک قدیمی: ح. 4 July] 1054 |
|---|---|
| صورت فلکی | گاو |
| بُعد | 5h 34.5m |
| مِیل | +۲۲° ۰۱' |
| مبدأ | ? |
| مختصات کهکشانی | G.184.6–5.8 |
| فاصله | ۶٫۵ کیلو سال نوری (۲٫۰ کیلوپارسک) |
| باقیمانده | تپاختر |
| میزبان | راه شیری |
| Progenitor | Unknown |
| Progenitor type | Unknown |
| رنگ (B-V) | Unknown |
| اوج قدر ظاهری | −6[۱] |
| دیگر شناسهها | SN 1054، SN 1054A، CSI+21-05315، PLX 1266، CM Tau |
| پس از | اسان ۱۰۰۶ |
| پیش از | SN 1181 |
اسان 1054 (انگلیسی: SN 1054) ابرنواختری است که برای اولین بار در ۱۰ ژوئیه ۱۰۵۴، برابر با ۱۹ تیر ۴۳۳ هجری شمسی / ۲۵ ربیع الاول ۴۴۶ هجری قمری، مشاهده شد، و تا قبل از ۱۲ آوریل ۱۰۵۶ میلادی، برابر با ۲۳ فروردین ۴۳۵ هجری شمسی، به مدت دو هفته در طول روز و پس از آن به مدت دو سال در طول شب قابل مشاهده بود.[۲]α
سحابی خرچنگ، شناختهشدهترین جرم باقیمانده از انفجار این ابرنواختر است که در صورت فلکی ثور در فاصله ۶۵۰۰ سال نوری از ما قرار دارد.
این رویداد در نجوم معاصر چین ثبت شده است و اشاراتی به آن در یک سند ژاپنی متأخر (قرن سیزدهم) و در سندی از اخترشناسی جهان اسلام نیز یافت میشود. علاوه بر این، تعدادی ارجاع پیشنهادی از منابع اروپایی ثبت شده در قرن پانزدهم، و همچنین تصویرنگاشتی مرتبط با فرهنگ مردمان باستانی پوئبلو در نزدیکی سایت پنیاسکو بلانکو در نیومکزیکو، ایالات متحده وجود دارد.
اهرام در کاهوکیا در غرب میانه ایالات متحده ممکن است در پاسخ به ظهور ابرنواختر در آسمان ساخته شده باشد.[۳]
در زمان وقوع این رویداد طغرل یکم، از امپراتوری سلجوقی، ملک رحیم از سلسله آل بویه، فرخزاد از غزنویان و قائم خلیفه عباسی بر قسمتهای مختلف ایران حکمرانی میکردند.
از مشاهیر برجسته آن زمان میتوان به ناصرخسرو، موفق نیشابوری استاد خیام، ابراهیم زرقالی، عمیدالملک کندری وزیر دربار سلطان طغرل، ابوالفضل بیهقی، نظامالملک، حسن صباح، خیام نیشابوری، خواجه عبدالله انصاری، اسدی توسی، ازرقی هروی و ابوالفرج رونی اشاره کرد.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ SEDS, Supernova 1054 – Creation of the Crab Nebula
- ↑ F. R. Stephenson; D. A. Green (2003). "Was the supernova of AD 1054 reported in European history?". Journal of Astronomical History and Heritage. Journal of Astronomical History and Heritage (Vol. 6, No. 1). 6 (1): 46. Bibcode:2003JAHH....6...46S. doi:10.3724/SP.J.1440-2807.2003.01.05. S2CID 128868531. Retrieved 8 February 2021.
- ↑ Pauketat, Timothy (2009). Cahokia: Ancient America's Great City on the Mississippi (Penguin Library paperback ed.). Penguin Books. pp. 11–24, 111, 149, 156, 169. ISBN 978-1-61664-112-2.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «SN 1054». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۴.
- پروندههای رسانهای مربوط به اسان ۱۰۵۴ در ویکیانبار