ادمون شحاده
ادمون شحاده | |
|---|---|
| إدمون شحادة | |
| زادهٔ | ۳ مارس ۱۹۳۳ حیفا، ناحیهٔ لیدا، سرپرستی فلسطین |
| درگذشت | ۱۷ دسامبر ۲۰۱۷ (۸۴ سال) |
| ملیت | فلسطینی-اسرائیلی |
| شهروندی | سرپرستی فلسطین (۱۹۳۳-۱۹۴۸) اسرائیل (۱۹۴۸–۲۰۱۷) |
| پیشه(ها) | شاعر، نمایشنامهنویس، رماننویس |
اِدمون الیاس شِحاده (۳ فوریه ۱۹۳۳ – ۱۷ دسامبر ۲۰۱۷) شاعر و نمایشنامهنویس فلسطینی بود.[۱][۲] در شهر حیفا به دنیا آمد. وی پس از پایان دبیرستان در موسسات خصوصی تحصیلات تکمیلی را آموخت و کتابخانهای در شهر ناصره در سال ۱۹۷۰ افتتاح کرد. از راه آن با نویسندگان و شاعران محلی آشنا شد. او یکی از اعضای مؤسس و عضو کمیتهٔ اجرایی انجمن نویسندگان عرب فلسطین بود و در برنامههای فرهنگی و ادبی مختلفی شرکت نمود. آثار خود ابتدا را در مجلات و ضمیمههای ادبی روزنامههای محلی، عربی و اروپایی منتشر کرد.[۳]
زندگی و پیشه
او در ۳ فوریه ۱۹۳۳ در حیفا، ناحیهٔ لیدا، قیمومیت بریتانیا بر فلسطین، به دنیا آمد، پدرش الیاس حنا شحاده و مادرش نظیره بولس دیاب نام داشتند و خانوادهای مسیحی متوسط الحال از مهاجرین جنوب لبنان تشکیل میدادند. ادمون پنجمین فرزندشان بود که شمار آنان بعدها نه نفر شد. او در مؤسسات خصوصی تحصیل کرد و در سال ۱۹۳۶ به همراه خانواده اش در ناصره ساکن شد. او در آغاز متواضعانه زیست و بیست سال به کار نجاری پرداخت. سپس در شهر ناصره کتابخانهای تأسیس کرد و در آنجا مشغول به کار شد. در سال ۱۹۵۰ از کالج ترانسانتا در ناصره فارغالتحصیل شد. او در سال ۱۹۷۰ کتابخانهٔ نوین (به عربی: المكتبة الحديثة) را در حیفا افتتاح کرد و مدیریت آن را بر عهده گرفت و مجلهٔ «المواکب الأدبیة» را منتشر کرد.[۱]افتتاح کتابخانهٔ مدرن برای فروش کتاب و لوازم التحریر در اوت ۱۹۷۰ نقطه عطفی در کار ادبی او بود، زیرا نویسندگان و شاعران شروع به رفت و آمد در آن کردند و رابطهٔ شحاده با بیشتر آنها تقویت شد تا اینکه او را تشویق کردند تا اولین مجموعه شعرش را در سال ۱۹۷۳ چاپ کند.[۴]
در ادبیات
او در چندین دوره ادبی شرکت کرد و طی آن به فراگیری شاخههای مختلف ادبیات پرداخت. در اواسط دههٔ ۱۹۶۰ به عنوان یکی از اعضای گروه تئاتر مدرن شرکت کرد و در زمینه دکوراسیون و نورپردازی نیز به عنوان دستیار کارگردان مشغول به کار بود. او در طول فعالیت خود در تئاتر، مقالات انتقادی و تحلیلی را در مجلات و ضمیمههای روزنامهها منتشر میکرد و نمایشنامههایی را که عرضه میشد، نقد میکرد. شحاده به بسیاری از فعالیتهای ادبی علاقه نشان داد و شعر، نمایشنامه، ترانه و رمان نوشت. نخستین مجموعهٔ شعریاش را در سال ۱۹۷۳ با عنوان تلاحم الوجوه والمعاني منتشر کرد. سال بعد نخستین مجموعه نمایشنامههایش را، سور البلالين چاپ کرد.[۱] آثار او برنده جوایز بسیاری شده است و نمایشنامههای او روی صحنه رفته است. نبیه قاسم منتقد ادبی، شعر او را به ویژه به خاطر حفظ فضای آرام شعری و دوری از واژگان ابتذال ستود. شعر او با شاعران انقلابی فلسطینی تفاوت دارد.[۱] شحاده عضو مؤسس و عضو کمیتهٔ اجرایی انجمن نویسندگان عرب فلسطین بوده است.[۲] شحاده همچین عضو انجمن جهانی قلم بود. او در سال ۱۹۷۷ برندهٔ جایزه اول تولید تئاتر در حیفا، و جایزه تماموقت ادبیات عرب از وزارت آموزش و پرورش و فرهنگ در سال ۱۹۸۹ و سپر خانهٔ فرهنگ عرب برای شاعران ملی در سال ۱۹۹۲ شد.[۳]
درگذشت
ادمون شحاده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۷ در سن ۸۴ سالگی در ناصره درگذشت. پیکرش از کلیسای مارونی شهر ناصره به سمت آرامگاهش تشییع شد.[۳]
آثار
از جمله عناوین عربی آثار وی، مجموعههای شعر:
- تلاحم الوجوه والمعاني: ۱۹۷۳
- حين لم يبق سواك: ۱۹۷۵
- أصوات متداخلة: ۱۹۸۱
- قمر بوجه مدينتي: ۱۹۸۵
- صهيل المطر: ۱۹۸۹
- مدارات الغسق: ۱۹۹۲
- مواسم للغناء وجراح الذاكرة: ۱۹۹۴
- الخروج من مرايا العشق والترحال: ۱۹۹۶
- لم يعد الوقت حارسًا: ۲۰۰۰
- على ورقٍ ناضجٍ مختمر: ۲۰۰۵
نمایشنامه:
- برج الزجاج: مجموعه نمایشنامه، ۱۹۷۴
- سور البلالين: ۱۹۷۵
- بيت في العاصفة: ۱۹۸۲
- الصمت والرمال: ۱۹۷۸
- القديسة: ۱۹۸۰
- الخروج من دائرة الضوء الأحمر: ۱۹۸۵
- زهرة الكستبا: ۱۹۹۰
- الزائر الغريب: ۲۰۰۰
- عندما غاب القمر: ۲۰۰۵
رمان:
- الطريق إلى بيرزيت: ۱۹۸۸
- الغيلان: ۱۹۹۴
منابع
- 1 2 3 4 السکوت، حمدی (۲۰۱۵). قاموس الأدب العربی الحدیث (به عربی) (ویراست یکم). قاهره، مصر: الهیئة المصریة العامة للکتاب. صص. ۹۵–۹۶. شابک ۹۷۸۹۷۷۹۱۰۲۱۴۶.
- 1 2 یعقوب، امیل (۲۰۰۴). معجم الشعراء منذ بدء عصر النهضة (به عربی). ج. یکم (ویراست یکم). بیروت، لبنان: دار صادر. صص. ۱۴۴–۱۴۵.
- 1 2 3 مجادله، محمود. «الناصرة تفجع بوفاة الأدیب إدمون شحادة». arab48.com (به عربی). عرب ٤٨. بایگانیشده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴.
- ↑ رضوان، آمال عوّاد. «مع الأدیب إدمون شحادة». odabasham.net (به عربی). رابطة الأدباء الشام. بایگانیشده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴. دریافتشده در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴.