احمد عبدی گودان

پس از آنکه حمله اتیوپی در سال ۲۰۰۶ منجر به سرنگونی قدرت اتحادیه محاکم اسلامی شد، گودانی یکی از رهبران الشباب بود که در سازماندهی مجدد این گروه و زمینه‌سازی برای آغاز شورش علیه اشغال اتیوپی نقش مهمی داشت. او همچنین در خط مقدم سلب مشروعیت از شریف شیخ احمد پس از انتخاب او به عنوان رئیس‌جمهور جدید دولت فدرال انتقالی سومالی (TFG) قرار داشت. گودانی، در دوران امیری خود، بر گسترش سریع کنترل ارضی الشباب در جنوب و مرکز سومالی و همچنین سازماندهی ساختارهای حکومتی برای اعمال درجه‌ای از کنترل بر این مناطق تازه تصرف شده نظارت داشت. فرمانداران منطقه‌ای برای نظارت بر اجرای سیاست‌ها، برنامه‌ها و احکام گروه در سطح استانی (ولایت) منصوب شدند و مدیران محلی در سطوح پایین‌تر اختیارات خود را اعمال می‌کردند.

پس از خروج نیروهای اتیوپی در سال ۲۰۰۹، الشباب توانست با اجرای تفسیر سختگیرانه‌ای از قانون شریعت، با تمرکز بر اجرای مجازات برای جرائم خاصی مانند قتل، سرقت، زنا، فساد اخلاقی و جاسوسی، به ثبات نسبی در مناطق تحت کنترل خود دست یابد. این قانون سختگیرانه حقوقی پیامدهای اقتصادی داشت و منجر به افزایش تجارت و بازرگانی در مناطق تحت نفوذ الشباب، از جمله شهرهای بزرگی مانند بایدوا و کیسمایو، شد. مقامات شورشی محلی همچنین پروژه‌های عمرانی عمومی، از جمله ساخت پل و جاده، توسعه کانال‌های آبیاری و توزیع کمک‌های امدادی برای قحطی‌زدگان را در سال ۲۰۱۱ آغاز کردند. علاوه بر این، الشباب یک شبکه رسانه‌ای ماهر و چندزبانه ایجاد کرد.

گودانی اهداف ملی‌گرایانه سومالی را رد کرد، زیرا معتقد بود که تلاش‌های این گروه در سومالی بخشی از جهاد جهانی به رهبری القاعده است. گودانی در اولین بیانیه خود در ۲ ژوئن ۲۰۰۸، به عنوان رهبر الشباب، با اسامه بن لادن بیعت کرد و سوگند یاد کرد که گروهش حمله مستقیمی علیه ایالات متحده انجام خواهد داد. گودانی همچنان مذاکره با آنچه که او «دولت مرتد» می‌نامید را رد کرد و استدلال کرد که دولت فدرال انتقالی سومالی یا باید تسلیم شود یا با نابودی روبرو شود. او در یک پیام صوتی که در ۶ ژوئیه ۲۰۰۹ در انجمن‌های جهادی منتشر شد، گفت: «ما به مجاهدین می‌گوییم که به [مذاکرات] اعتماد نکنند و آنها باید بدانند که این مسیری است که کسانی را که امروز با آنها می‌جنگند به ارتداد سوق داده است.»

در ژانویه ۲۰۱۰، گودانی، به نمایندگی از الشباب، بیانیه‌ای منتشر کرد و در آن حمایت خود را از القاعده تکرار کرد و اظهار داشت که آنها «موافقت کرده‌اند که به جهاد بین‌المللی القاعده بپیوندند». دولت ایالات متحده به دلیل وفاداری او به القاعده، ۷ میلیون دلار جایزه برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری گودانی شود، اعلام کرد. در ژوئیه ۲۰۱۰، گودانی مسئولیت بمب‌گذاری‌های مرگبار دوقلو در کامپالا، اوگاندا را به نمایندگی از الشباب بر عهده گرفت. او گفت: «به خواست خدا، ما انتقام همه کسانی را که توسط گلوله‌های آمیسوم شهید شدند، خواهیم گرفت. آنچه در کامپالا اتفاق افتاد، فقط آغاز و مقدمه‌ای است.»

گودان و دوست نزدیکش ابراهیم حاجی جما میعاد (معروف به ابراهیم الافغانی) هر دو همزمان در الشباب به شهرت رسیدند، اما با وجود رابطه نزدیکشان، این دو مرد دیدگاه‌های بسیار متفاوتی در مورد آینده الشباب داشتند. این امر منجر به تنش در درون سازمان و بیگانگی بسیاری از دوستان قدیمی گودان شد، زیرا مشخص شد که دستور کار گودان فراملی است.

گودانی به دلیل شکست در «حمله رمضان» در آگوست ۲۰۱۰، که با حملات گسترده پیاده‌نظام با برنامه‌ریزی ضعیف در موگادیشو به مواضع ارتش ملی سومالی (SNA) و نیروهای مسلح سومالی (AMISOM) مشخص می‌شد و تلفات قابل توجهی به شورشیان وارد کرد، با انتقادات داخلی روبرو شد. نارضایتی در درون الشباب بر کنترل شورای مشورتی متمرکز بود، به طوری که گودانی آن را با وفاداران خود پر کرد و منتقدانی مانند روبو و حسن ظاهر عویس را به حاشیه راند. اختلافات داخلی پس از ورود نیروهای نظامی اتیوپی به جنوب غربی سومالی و زمانی که نیروهای کنیا در جریان عملیات لیندا انچی در اکتبر و نوامبر ۲۰۱۱ به ترتیب به جنوب سومالی حمله کردند، بیشتر تشدید شد. با گذشت زمان، با افزایش تلفات در میدان نبرد و شکست‌های بیشتر الشباب، مسائل قدیمی مربوط به احتمالات دوباره مطرح شد، همان‌طور که بحث رفتار با مسلمانان و بی‌توجهی به تلفات مسلمانان مطرح شد.

در اواسط مارس ۲۰۱۲، عمر همامی، یکی از اعضای برجسته آمریکایی الشباب، بحران داخلی قابل توجهی را آغاز کرد. او ویدئویی را در حساب یوتیوب خود منتشر کرد و در آن جدایی خود از این گروه را به دلیل اختلاف نظر بر سر «شریعت و استراتژی» اعلام کرد و نگرانی‌های خود را در مورد امنیت خود مطرح کرد. همامی، به همراه دیگر جنگجویان خارجی ناراضی مانند خطاب المصری، درگیر اختلافات عمومی با الشباب و حامیان آن، چه به صورت آنلاین و چه آفلاین، شدند. این درگیری، جامعه آنلاین جهادی را دچار تفرقه کرد و کابوسی در روابط عمومی برای گودانی و هوادارانش ایجاد کرد. در بحبوحه انتقادات فزاینده از سوی همامی و جنگجویان خارجی مخالف، گودانی با چالش داخلی قابل توجهی از سوی رهبران برجسته مخالف الشباب، از جمله اعضای بنیانگذار، مختار روبو و حسن ظاهر عویس، روبرو شد. تا آوریل ۲۰۱۳، حتی ابراهیم الافغانی، از حامیان قدیمی گودانی، در نامه‌ای به ایمن الظواهری، امیر القاعده، رهبر این گروه را محکوم کرد و گودانی را به استفاده از خشونت برای سرکوب مخالفان و بدرفتاری با جنگجویان خارجی متهم کرد. گودانی با قدرت به این اتهامات پاسخ داد. طبق گزارش‌ها، او در ۲۵ آوریل دستور قتل همامی و دیگر جهادگران خارجی را صادر کرد. افغانی، روبو و اویس فتوایی صادر کردند و از هواداران گودانی خواستند که شکار همامی را متوقف کنند. در اواخر ژوئن ۲۰۱۳، درگیری بین نیروهای وفادار به گودانی و وفاداران به افغانی، روبو و اویس در براوه درگرفت. افغانی کشته شد، در حالی که روبو و اویس از شهر فرار کردند و متعاقباً به دولت پیوستند. در سپتامبر ۲۰۱۳، امنیت تحت کنترل گودانی، شاخه اطلاعاتی الشباب، سرانجام همامی و یک جنگجوی مخالف دیگر، اسامه البریتانی، را پیدا و کشت. حمامی پیش از مرگش، گودان را به قتل مسلمانان بی‌گناه متهم کرد و او را «مرتد» نامید.

گودانی و وفادارانش اکنون کنترل کامل الشباب را در دست داشتند. صعود او به اوج قدرت از طریق تثبیت تدریجی اما مداوم کنترل در داخل گروه، مانورهای استراتژیک برای پیشی گرفتن از رقبا و حمایت قابل توجه از بخش‌های کلیدی الشباب، به ویژه شبکه امنیات، حاصل شد. چند ماه بعد، او هنگامی که شبه‌نظامیان الشباب کنترل مرکز خرید مجلل وست‌گیت نایروبی را به دست گرفتند و نیروهای امنیتی کنیا را برای چند روز مبهوت کردند، به یک پیروزی رسانه‌ای قابل توجه دست یافت. گودانی مسئولیت حمله به مرکز خرید وست‌گیت در نایروبی، کنیا در سال ۲۰۱۳ را بر عهده گرفت. او به کنیا هشدار داد که «برای جنگ، خونریزی، ویرانی و تخلیه طولانی مدت» آماده شود و اظهار داشت که این حمله در تلافی حمله کنیا به سومالی در سال ۲۰۱۱ بوده است. همزمان با گسترش میدان نبرد الشباب، این گروه به انجام حملات گسترده در موگادیشو ادامه داد. این رویداد، انعطاف‌پذیری این گروه و ظرفیت آن برای ادامه حملات بزرگ در موگادیشو را برجسته کرد و نشان داد که الشباب به رهبری گودانی، علیرغم از دست دادن قلمرو و سایر شکست‌های تجربه شده از بهار ۲۰۱۱، همچنان یک بازیگر مهم در کشور خواهد بود.

در ماه مه ۲۰۱۴، گودانی سخنرانی‌ای در مورد رنج مسلمانان در کنیا و سراسر جهان ایراد کرد: «ما به مسلمانان در نقاط مختلف جهان که زیر بار جنگ جهانی صلیبی علیه اسلام رنج می‌برند، توصیه می‌کنیم برای دفاع از دین، ناموس و اموال خود سلاح به دست گیرند.»