آذرخش (شاعر)

آذرخش
زادهٔ۱۳ اوت ۱۹۶۳
ملیتتاجیک تاجیکستان
پیشه(ها)شاعر، روزنامه‌نگار
سال‌های فعالیت۱۹۸۰—تاکنون
سازماناتحادیه نویسندگان تاجیکستان
آثار«از چشمه‌سار آمدم»، «نماز مسافر»، «چرخبال آفتاب»، «دیوان عشق»، «آینده‌ها»
سبکغزل، شعر نو، نمایش‌نامه‌نویسی
همسرفرزانه خجندی
جوایز
  • جایزهٔ کمال خجندی (برای فیلم «افتخار»)
  • جایزهٔ بین‌المللی امام خمینی
  • جایزهٔ «بارگاه سخن»
  • مدال «خدمت شایسته» (۲۰۱۲)


آذرخش یا طالب آذرخش (طالب کریموف؛(به تاجیکی: Толиб Каримов) زادهٔ ۱۳ اوت ۱۹۶۳ در روستای ارمیتن، شهرستان عینی) شاعر و نوازنده و روزنامه‌نگار تاجیک و «شاعر خلقی تاجیکستان» (۲۰۱۹) است.[۱][۲][۳] او از سال ۱۹۹۹ عضو اتحادیه نویسندگان تاجیکستان است.

زندگی‌نامه

طالب کریموف در ۱۳ اوت ۱۹۶۳ در روستای ارمتن از توابع شهرستان عینی به دنیا آمد. پس از پایان دبیرستان، در سال ۱۹۸۰ وارد دانشکدهٔ روزنامه‌نگاری دانشگاه دولتی تاجیکستان شد. پس از فراغت، در سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۹ سردبیر کمیتهٔ تلویزیون و رادیوی دولت تاجیکستان بود. او در سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲ مدیر «اتحادیهٔ خلاق–تولیدی سويزتئاتر» در ولایت سغد و بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ سردبیر تلویزیون ولایت سغد بود[۲].

فعالیت حرفه‌ای و ادبی

از سال ۲۰۰۲ خبرنگار هفته‌نامه‌های «نقلیات» و «ادبیات و هنر» در ولایت سغد شد و از ۲۰۱۵ سردبیر مجلهٔ ادبی «پیام سغد» است.[۴] وی از سال ۱۹۹۹ عضو اتحادیه نویسندگان تاجیکستان است.

آذرخش نویسندهٔ مجموعه‌های شعری «از چشمه‌سار آمدم»، «نماز مسافر»، «چرخبال آفتاب»، «دیوان عشق» و «آینده‌ها» است که در دوشنبه و خجند منتشر شده‌اند. بیش از ده نمایشنامهٔ او در صحنهٔ تئاترهای تاجیکستان، به‌ویژه تئاتر تماشاگران خردسال، اجرا شده‌اند؛ از جمله «سفیدار»، «روزنهٔ امید»، «افسانه یا حقیقت»، «چشمهٔ پردوش»، «گل‌ها نمی‌میرند»، «هزاردستان» و «نقش رودکی»[۵].

نمونه‌هایی از اشعار او به زبان‌های روسی، انگلیسی، فرانسوی، رومانیایی و ازبکی ترجمه و منتشر شده‌اند. او در هیئت نمایندگی‌های رسمی تاجیکستان و گروه‌های فرهنگی–هنری در کشورهای آفریقایی (غنا، بنین، توگو)، افغانستان، ایران، پاکستان، هند و بریتانیا برای معرفی ادبیات و هنر تاجیک حضور داشته‌است.[۶]

آثار

  • «از چشمه‌سار آمدم»
  • «نماز مسافر»
  • «چرخبال آفتاب»
  • «دیوان عشق»
  • «آینده‌ها»
  • چشم، جانم، چشم[۷]...(گزیده‌ای از اشعار شاعر به زبان فارسی)
  • بیش از ده نمایش‌نامه که در تئاترهای تاجیکستان به صحنه رفته‌اند.

جوایز

  • جایزهٔ کمال خجندی (برای فیلم «افتخار»)
  • جایزهٔ بین‌المللی امام خمینی
  • جایزهٔ «بارگاه سخن»
  • مدال «خدمت شایسته» (۲۰۱۲)[۸][۱]

پانویس

  1. 1 2 "آذرخش شاعر خلقی تاجیکستان شد". Farazh. ۳۰ اوت ۲۰۱۹. Archived from the original on 21 February 2024. Retrieved 21 February 2024.
  2. 1 2 Администратор. «آذرخش شاعر خلقی تاجیکستان شد». Pressa.tj (به tj). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۹.
  3. «ﯾﮏ ﻧﻔﺲ ﺑﺮﺧﯿﺰ، ﺍﯼ ﺩﺍﻧﺎﯼ ﺭﺍﺯ». www.sanajou.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۹.
  4. جوان‌آنلاين (۱۴۰۳/۰۲/۰۸ - ۱۴:۵۴). «شاعر ملی تاجیکستان: کتاب‌های شعر شاعران معاصر ایرانی را برای دوستانم سوغاتی بردم». fa. دریافت‌شده در 2025-11-19. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. "Озарахш: "Инсоният як дард, як шодӣ, як ифтихор ва як ҳасрат дорад!" | Tajikistan News ASIA-Plus". asiaplustj.info (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-20.
  6. سوریا حکیم‌اِوا (۳ اکتبر ۲۰۱۹). "پیام و سلام مهر لذّت داشت". حقیقت سغد.
  7. «کتاب چشم جانم، چشم چشم... طالب کریمی (آذرخش) + دانلود نمونه رایگان». طاقچه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۰.
  8. ادیبان تاجیکستان (فرهنگ‌نامهٔ مختصر شرح‌حال). تدوین: اسراری سُمانی و مجید سلیم. دوشنبه: ادیب، ۲۰۱۴. ص ۱۷۲–۱۷۳. ISBN 978-99947-2-379-9